Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 2100 բառահոդված (էջ 183/210)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 666, սյունակ 1 Էջ 666
ՍԱՅՐ (-ի, -ից) «ծայր, եզր, (թրի) բերան»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *k’ē(i)- «սրել» (անմիջական նախաձեւ՝ *k’əi-ri-)
«սրել» արմատից.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սայրա սուր, երկսայրի, երեքսայրի, եռասայր, միասայրի, կրկնասայր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
սուր
հայ.
սայռ
մ. ն. գ.
harin
««սրել»»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 543; Աճ. ՀԱԲ 170; Ջահ. ՀԼՊ 131
Էջ 667, սյունակ 1 Էջ 667
ՄԱՆ II (-ու) «սան, կնքած մանուկ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *f(o)steno- (անմիջական նախաձեւ՝ *psn- կամ *psin-) *sten-, *speno- հիմքից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սանական, սանակից, սանահայր, սանամայր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
սնանիլ
հայ.
ստին
Էջ 667, սյունակ 1 Էջ 667
ՄԱՆԴՈՒՂՔ (-ոց) ((սանդուխ-ք, սանդուխդ, սանդուխս, սանդուղի, սանդուխտ), ուշ` -ոց) «սանդուղք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *skand-
Հնդեւրոպական ծագման վարկածը` *skand-ից (Տերվիշյան), կասկածելի է եւ՛ ըստ հայերենի հնչյունական օրինաչափությունների (*sk-ի դիմաց ս-), եւ՛ ըստ բերված զուգահեռների համեմատության. չի բերված Pok. IEW-ում, բայց ավելի հավաստի վարկածներ չկան:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սանդղաձեւ, սանդղամատն, սանդղատեսակ, սանդղականույց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
skándati
«ցատկում է, ժայթքում է»
հ. խոլ.
scenlim
«ցատկում եմ»
Էջ 667, սյունակ 1 Էջ 667
ՄԱՆՁ (-ի, -ից, -ու) «սանձ, երասան»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *k'enk- «կախված լինել, տատանվել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սանձել, սանձահարել, սանձակոտոր, սանձաբեկ, անսանձ, ոսկեսանձ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
շվեյց.
henkel
«կախափոկ»
Էջ 668, սյունակ 1 Էջ 668
ՍԱՆՏԵՐ «քիր, փայտ, ցից» (բբ)
Ստուգաբանություն (անստույգ)
հ.-ե. արմատ՝ *k'am- (*k'em-) «ձող, փայտ»
կապ ունենա հնդեւրոպական *k'am- (*k'em-) «ձող, փայտ» արմատի հետ, որտեղից հայ. սամի
Էջ 668, սյունակ 1 Էջ 668
ՍԱՆՏՐ (-երի, -ով, -ի-է) (սանդր, այլեւ ն. գր. սանր) «սանր»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Հնդեւրոպական ծագման վարկածները, այդ թվում՝ հուն. ξαντροη = հայ. սանտր, հավաստի չեն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սանտրել, սանտրաբարձ, օձասանտր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ξαντροη
Էջ 668, սյունակ 1 Էջ 668
ՍԱՌՆ (-ին, -անց) «սառույց, սառը»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *k'er- «սառչել, ցրտել» (անմիջական նախաձեւ՝ *k'ar-n-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սառնակերպ, սառնանալ, սառույց, սառչել, սառնամանիք, նախասառույց, մշտասառույց, սառնասառույց, թերասառույց, սառնաշաքար, սառնասրտութիւն, սառնարան, սառնարիւն, սառցադաշտ, սառցակալել, սառցային
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իսլ.
hjarn
«սառած ձյուն»
լիտվ.
šerkšnas
«եղյամ»
Մատենագիտություն
H. AG 488; Աճ. ՀԱԲ 176-178
Էջ 669, սյունակ 1 Էջ 669
ՍԱՍԱՆԵԼ (սասանիլ) ««սասանել, տատանել» («դողալ»)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *kan- «տատանվել» (անմիջական նախաձեւ՝ *k'enk-) առանց *-k- ածակաանի ձեւից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սասանութիւն, սասանումն, սասանական
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
գոթ.
hākan
«կախել, կախած թողնել»
Էջ 669, սյունակ 1 Էջ 669
ՍԱՍՏ (-ի, -ից) «սաստում, հանդիմանութիւն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *k'ās- «հանդիմանել» (անմիջական նախաձեւ՝ *k'ǝsti-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սաստել, սաստիկ, սաստիլ, սաստկանալ, սաստկութիւն, անսաստ, անսաստել, մեծասաստ, հեղեղասաստ, իշխանասաստ, թագաւորասաստ, սաստկացուցիչ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
śisti-
«պատիժ, հրաման» (ավելի նոր՝ śasti-)
Մատենագիտություն
H. AG 488; Աճ. ՀԱԲ 178
Էջ 669, սյունակ 1 Էջ 669
ՍԱՏԱԿ II «դի, դիակ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *k'ad- «ընկնել» -ակ վերջածանցով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սատակել, սատակամահ, սատակիչ, սատակումն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
cadaver
«դի, դիակ» (*cadā-ves) (*«ընկած») (ըստ Տերվիշեանի եւ Müller-ի)