Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«բաղ» որոնման արդյունք՝ 3993 բառահոդված · Էջ 183 / 400
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 387, սյունակ 1 Էջ 387
ԿԱՍԵԼ (-իլ) «հետ կանգնել, դադարել»
Փոխառություն (հավանաբար)
հ.-ե. արմատ՝ *kak-
Աղբյուր՝ իրանական *kas (հավանաբար) «փոքրացնել, նվազեցնել»
Կասկածելի են համարում Հյուբշմանը (AG 12) եւ Աճառյանը (ՀԱԲ 531-532). սակայն հմմտ. ավելի նոր` Bailey, DKS 57:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կասեցուցիչ, կասումն, անկասելի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ. kasu «փոքր, չնչին»
պ. kastan «փոքրացնել, նվազեցնել, պակասեցնել»
Մատենագիտություն
AG 12; ՀԱԲ 531-532; Bailey, DKS 57
Տե՛ս նաեւ
Էջ 387, սյունակ 1 Էջ 387
ԿԱՍԼԱՅ (բրբ. կասնայ) «դափնի»
Ծագումն անհայտ է
եթե կասլա-ն չի գրված կասիա-ի փոխարեն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կասլապտուղ
Էջ 387, սյունակ 1 Էջ 387
ԿԱՍԿ I «(մաքրված) գարի, գարու կորկոտ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական (՞)
Աղբյուր՝ պ. kask
իրանական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կասկաջուր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ. kask
Մատենագիտություն
H. AG 515; Աճ. ՀԱԲ 533
Էջ 387, սյունակ 1 Էջ 387
ԿԱՍԿ II «շագանակ»
Ծագումն անհայտ է (թերեւս)
ստեղծվել է կասկ եւ կաստանայ բառերի խառնուրդով (շփոթությամբ)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կասկենի
Էջ 388, սյունակ 1 Էջ 388
ԿԱՍՈՒԼ (կասել, այլեւ կալսել՝ կալ-ի ազդեցութեամբ) «մանրել, մանրացնել, ջարդել»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ ավ. kasu (կասկածելի) «փոքր, չնչին»
Աղբյուր՝ պ. kāstān (կասկածելի) «փոքրացնել, նուազեցնել, պակասեցնել»
Փոխառութիւն իրանական աղբիւրից։ Կասկածելի են համարում Հիւբշմանը (AG 12) եւ Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 532):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կասիչ, անկաս, դիւրակաս
Մատենագիտություն
AG 12; Աճ. ՀԱԲ 532
Տե՛ս նաեւ
Էջ 388, սյունակ 1 Էջ 388
ԿԱՍՏԱՆԱՅ (կաստանոն) «շագանակ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. καστανέα
Աղբյուր՝ հուն. κάστανον
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կաստանայի, կաստանիկ, կաստանենի, կաստաննոց
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 535
Էջ 388, սյունակ 1 Էջ 388
ԿԱՏԱԿ II (կատիկ), -ի, -աց «ծաղր, կատակ, կատակաբանութիւն, ծաղրածու, խեղկատակ»
Անստույգ (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gʷet- «խօսել, ասել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gʷed-)
Աղբյուր՝ մ. պ. kalak < *kataka- «բերդ, ամրոց», թուրֆ. qdg, պ. kada «տուն, բնակարան» (կասկածելի) «քաղաք»
Կասկածելի է բխեցումը հնդեւրոպական *gʷet- «խօսել, ասել» արմատի *gʷed- տարբերակից. - Աճ. ՀԱԲ 2, 536 (ըստ Լիդենի)։ Եթե կապուած է Ներսեսովիչի կալաք «կատակ» բառի հետ, ապա հաւանական է բառի իրանական ծագումը. t/l յարաբերութեան համար հմմտ. մ. պ. kalak (հայ. քաղաք) < *kataka- «բերդ, ամրոց», թուրֆ. qdg, պ. kada «տուն, բնակարան»։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կատակել, կատականք, կատակութիւն, խաղակատակ, այպանակատակ, հացկատակ, ծաղրակատակ
Նոր՝
կատակարան, կատակախօս, կատակասէր, կատակերգու
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. gadati «ասում է»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 536
Էջ 388, սյունակ 1 Էջ 388
ԿԱՏԱՂ «կատաղում, մոլեգնում»
Ծագումն անհայտ է
Ծագումն անհայտ է։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կատաղի, կատաղել, կատաղուն, կատաղած, կատաղումն, կատաղախոտ, կատաղանք, կատաղի, կատաղենի
Էջ 389, սյունակ 1 Էջ 389
ԿԱՏԱՐ (-ի, -աց, -ոյ (°)) «ծայր, կատար, ավարտ, լեռնագագաթ, աքաղաղի կատար»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *geu- «ծռել, թեքել, կամար կապել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gᵘ-od-)
Հազիվ թե ծագի սեմական աղբյուրից (հմմտ. եբր. keter «պսակ, թագ, կատար»):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կատարել, կատարումն, կատարելիք, կատարած, կատարեալ, կատարելապէս, կատարելամիտ, անկատար, լիակատար, դժուարակատար, երագակատար, բերակատար, հայրենակատար, խորհրդակատար, կամակատար
Նոր՝
գործակատար, յանձնակատար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
նորվ. բրբ. kyta «սապատ, վեր ուռած ծալք, ուռուցք»
շվեդ. բրբ. küt «սապատ, պալար»
Էջ 389, սյունակ 1 Էջ 389
ԿԱՏՈՒ (-ոյ) «կատու»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ ասոր. qattu (թերեւս)
կամ, թերեւս, մերձավոր մի այլ աղբյուր։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կատուապաշտութիւն, կատուակ, կատուականջ
Նոր՝
կատուախոտ, կատուաձուկ
Մատենագիտություն
H. AG 307; Աճ. ՀԱԲ 539-540