Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«տի» որոնման արդյունք՝ 2894 բառահոդված · Էջ 182 / 290
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 476, սյունակ 1 Էջ 476
ՁՈՒԽԼ (ձուլիլ) «շեղվել, խոտորվել»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *g'huel- «շեղվել»
Ներկայացնում է ձախել (ձախ) բառի ձայնդարձը եւ ձուլիլ-ի հետ միասին ծագում է հնդեւրոպական *g'huel- «շեղվել» արմատից` լ > ղ > խ վաղ անցմամբ:
Էջ 476, սյունակ 1 Էջ 476
ՁՈՂ -ոյ «երկար փայտ, ցողուն, բուն, երկար ճյուղ, երկար շերտ, ձող»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *g'hel- «կտրել» (անմիջական նախաձեւ՝ *g'hol-)
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձողիք, ձողամբարձ, ձողաբարձ, ձողակերտ, ձողաձեւ, ձողաչափել, ձողձողել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ. žúolis «հաստ փայտ, բուն»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 157; Pok. IEW 434
Էջ 476, սյունակ 1 Էջ 476
ՁՈՅԼ -ոյ (ձոյղ, ձիւլ) «ձույլ, միաձույլ, ձուլվածք, զանգված»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *g'heu- «լցնել, թափել» (անմիջական նախաձեւ՝ *g'heu-lo-)
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձուլել, ձուղել, ձիւլել, ձօղել, ձուլիչ, ձուլած, ձուլածոյ, ոսկեձոյլ, բոլորաձոյլ, միաձոյլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. ձեւ
հուն. chéō «լցնել, թափել»
հ. շվեդ. giuta «ձուլակաղապար»
Էջ 477, սյունակ 1 Էջ 477
ՁՈՐ (-ոյ) «ձոր»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *g'heu- «լցնել, թափել» (անմիջական նախաձեւ՝ *g'houero-) o-ձայնդարձ
արմատից. հմմտ. հայ. ձեւ, ձոյլ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձորակ, ձորալիր, ձորաձեւ, լեռնաձոր, քարաձոր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. ձեւ
հայ. ձոյլ
Մատենագիտություն
H. AG 469; Աճ. ՀԱԲ 158; Pok. IEW 447-448
Էջ 477, սյունակ 1 Էջ 477
ՁՈՒԿՆ (-ան, -ունք, -անց) «ձուկ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *g'h-iu- «ձուկ» (անմիջական նախաձեւ՝ *g'h(i)u-kon-) արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձկնորս, ձկնորսութիւն, ձկնաքաղ, ձկնահան, ձկնաւոր, ձկնիկ, վիշապաձուկն, աղձուկն, օձաձուկն, ձկնաբան, ձկնկիթ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. iχθύς
լիտվ. žuvis
հ. պրուս. suckis «ձուկ»
Մատենագիտություն
H. AG 471; Աճ. ՀԱԲ 160
Էջ 477, սյունակ 1 Էջ 477
ՁՈՒՆԻ «ծաղր, ծանակ (՞)»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *g'heu- «հորանջել, բերանը բանալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *g'heuniio-) արմատից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իսլ. geyja «հաչել, հայհոյել, ծաղրել»
գոթ. gaunon «գանգատվել, վշտանալ»
Էջ 477, սյունակ 1 Էջ 477
ՁՊՏԻԼ ««՞» (ԲՀ՝ «ձգնալ», «ձփնալ», «ձփտալ» բացատրություններով)»
Անստույգ
Ծագումն անհայտ է: լինի ժպտել (-իլ) բայի բացատրության սխալ գրություն կամ ձպրտալ բայի աղավաղված մի ձեւ:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 477, սյունակ 1 Էջ 477
ՁՐՁԵԼ «կորզել, շորթել, կեղեքել, գողանալ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *g'her- «բռնել, գրավել» (անմիջական նախաձեւ՝ *g'her-g'h- կամ *g'her-di-) արմատից (բաղարկված *g'her- «փոքր, մանր» արմատի հետ)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հնդկ. harati «բերում է, տանում է, բռնում է»
Էջ 480, սյունակ 1 Էջ 480
ՂԱՏԻ (ղաղի, խատի, կաղի) «մահմեդական դատավոր»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. qāḍī
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 165
Էջ 480, սյունակ 1 Էջ 480
ՂԱՏԻՖԱ «թավշածաղիկ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ թրք. kadife
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 165