Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«տի» որոնման արդյունք՝ 2894 բառահոդված · Էջ 181 / 290
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 475, սյունակ 1 Էջ 475
ՁԵՏ (-ոյ) (ցետ) «պոչ, առնանդամ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *g'hed- «կղկղել, անցք, ծակ» (անմիջական նախաձեւ՝ *g'hédo-)
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
քառաձետ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. hadati «կղկղում է»
հուն. χόδαν «հետոյք»
ալբ. djes «կղկղել»
Մատենագիտություն
H. AG 471; Աճ. ՀԱԲ 150
Էջ 475, սյունակ 1 Էջ 475
ՁԵՒ (-ոյ, ուշ նաեւ` -ի) «ձեւ, արտաքին տեսք, կերպարանք»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *g'heu- «լցնել, թափել» (անմիջական նախաձեւ՝ *g'heuo-)
արմատից. հմմտ. հայ. ձոյլ, ձագար:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձեւանալ, ձեւողանալ, ձեւիչ, տձեւ, տձեւութիւն, անձեւ, կաքաւաձեւ, կամարաձեւ, ծաղկաձեւ, գրածեւ, դաշտաձեւ, բոլորաձեւ, լեռնաձեւ, ձեւաբանութիւն, ձեւապաշտ, ձեւափոխել, ձեւափոխութիւն, ձուաձեւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. χέω «լցնել, թափել»
հ. շուեդ. giuta «ձուլակաղապար»
Մատենագիտություն
H. AG 469; Աճ. ՀԱԲ 150; Pok. IEW 447
Էջ 475, սյունակ 1 Էջ 475
ՁԻ (-ոյ) «ձի»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *g'hei- «արագ, շարժել, քշել» (անմիջական նախաձեւ՝ *g'heio-)
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձիական, ձիահալած, ձիամարտիկ, ձիակերպ, ձիարձակ, ձիացաւ, այրուձի, միաձի, վազերաձի, երագաձի, կիսաձի, ձիաբուծութիւն, ձիավարժութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. háya «նժոյգ» ((հայ-հնդկական զուգաբանութիւն))
Մատենագիտություն
H. AG 470; Աճ. ՀԱԲ 424
Էջ 475, սյունակ 1 Էջ 475
ՁԻԳ «ձիգ, պիրկ, ամուր, պինդ, երկար, հիւսուածք, գործուածք, զգեստ, արորաձող, նեարդ, նետ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *g'hei- «քշել, արագ շարժել, նետել, շպրտել» (անմիջական նախաձեւ՝ *g'he-gh- կամ *g'hi-u-)
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձգել, ձգիչ, ձգարան, ակնատաձիգ, քաջաձիգ, նետաձիգ, հրաձիգ, բացաձիգ, լիաձիգ, երկնաձիգ, ձեռնաձգութիւն, ձգձգել, ձգտել, ձգակապ, ձգափոկ, ձգողութիւն, ձգողականութիւն, առաձգական, հրաձգարան, հրաձգութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
աւ. zaena «զէնք»
հ. հնդկ. haya- «նժոյգ»
հայ. ձի
Տե՛ս նաեւ
Էջ 475, սյունակ 1 Էջ 475
ՁԻՂԿ «մի հանքանյութ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *g'hel- «փայլել, շողալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *g'hel-g-)
արմատից:
Էջ 475, սյունակ 1 Էջ 475
ՁԻՐ (-ի, -ից) «նվեր, ընծա, շնորհ, ձիրք»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *g'her- «խնդրել, ուզել, հաճել, սիրել»
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձրել, ձրի, ձրիատուր, ձեռնաձիր, բարեձիր, լիաձիր, լուսաձիր, կաթնաձիր, փրկնաձիր, հոգիաձիր, ձրիակեր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. haryati «ախորժել, ցանկալ»
հուն. chairō «ուրախանալ»
լատ. horior «քաջալերել, ոգնորել»
ավ. zara «ձգտում, փափագ»
գ. գերն. zara «հաճույքով»
Մատենագիտություն
H. AG 470; Աճ. ՀԱԲ 153-154
Էջ 476, սյունակ 1 Էջ 476
ՁԻՒՆ (-եան, -եանէ) «ձյուն»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *g'hei- «ձմեռ, ձյուն» (անմիջական նախաձեւ՝ *g'hiiom-)
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձիւնանալ, ձիւնաջուր, ձիւնաբեր, ձիւնաբող, ձիւնախաղ, ձիւնասառն, ձիւնախառն, ձիւնածաղիկ, ձիւնել, ձիւնասպիտակ, ձիւնագունդ, ձիւնագնդիկ, ձիւնահալք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ. zyā «ձմեռ»
հուն. chiōn «ձյուն»
լատ. hiems «ձմեռ»
Մատենագիտություն
H. AG 470; Աճ. ՀԱԲ 155
Էջ 476, սյունակ 1 Էջ 476
ՁԼԵԼ «հողը պատռել, ակոսել»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *g'hel- «կտրել»
ծագում է հնդեւրոպական *g'hel-ից` *g'hel- «կտրել» արմատից:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. halá- «գութան»
գոթ. giltha «մանգաղ»
հայ. ձող
Մատենագիտություն
Pok. IEW 434
Էջ 476, սյունակ 1 Էջ 476
ՁՄԵԼ «դիտել, սեւեռուն կերպով նայել»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *g'hel- «փայլել, շողալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *g'hel-mo- / *g'hlu-me)
բնիկ հնդեւրոպական` *g'hel-mo-(?) (*g'hlu-me) *g'hel- «փայլել, շողալ» արմատից:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
նորվ. glyma «մռայլ կերպով, սպառնալից կամ դարանակուտ նայել»
արեւելափրիզ. glumen «դարանակուտ»
հայ. ձաղ (հայ-գերմանական զուգաբանություն)
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 170
Էջ 476, սյունակ 1 Էջ 476
ՁՄԵՌՆ (հգն. ձմերունք, սեռ. ձմերայնոյ), ուշ` -րան «ձմեռ, փոթորիկ, ալեկոծություն»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *g'heim- «ձմեռ» (անմիջական նախաձեւ՝ *g'heimerinos-)
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձմեռնասուն, ձմեռային, ձմերական, ձմեռային, ձմերանոց, ձմերատուն, ձմերել, ձմերուկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. cheimerinos
լատ. hibernus «ձմեռային»
Մատենագիտություն
H. AG 470; Աճ. ՀԱԲ 156
Տե՛ս նաեւ