Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«մի» որոնման արդյունք՝ 2396 բառահոդված · Էջ 181 / 240
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 625, սյունակ 1 Էջ 625
ՊԱՏԵՐԱԶՄ (-ի, -ունք, -աց) «պատերազմ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *patrazm
Աղբյուր՝ մ. պ. patrazm
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պատերազմիլ, պատերազմիկ, պատերազմական, պատերազմակից, պատերազմասեր
Մատենագիտություն
H. AG 223; Աճ. ՀԱԲ 40
Տե՛ս նաեւ
Էջ 625, սյունակ 1 Էջ 625
ՊԱՏԺԱԽ «մի տեսակ սուտակ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պ. badaxšī
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 41
Էջ 626, սյունակ 1 Էջ 626
ՊԱՏԻՒ (-ուոյ, -ուի, -ուէ) «պատիւ, նուէր, պատուաւոր տեղ, պատուանդան, պատուաւոր»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *pativ
հմմտ սողդ. ptβy, ptβyw
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պատուել, պատուական, պատուաւոր, պատուակալ, անպատիւ, զուգապատիւ, մեծապատիւ, յառաջապատուել, հասարակապատիւ, հանգիստապատիւ, միապատիւ
Նոր՝
պատուագիր, պատուանուն, պատուանշան, պատուարժան, անպատուաբեր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
սողդ. ptβy
սողդ. ptβyw
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 43
Էջ 627, սյունակ 1 Էջ 627
ՊԱՏՄԵԼ (-պատում) «պատմել»
Փոխառություն (թերեւս)
թերեւս փոխառութիւն իրանական աղբիւրից, բայց բուն աղբիւրը չի հաւաստուած:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պատմել, պատմագիր, պատմիչ, պատմութիւն, ճշմարտապատում, անպատում, աստուածապատում, դժուարապատում, դիւրապատում, ըղձապատում, կարճապատում, բազմապատում
Նոր՝
ազգապատում, հացապատում
Էջ 627, սյունակ 1 Էջ 627
ՊԱՏՄՈՒՃԱՆ (-ի, -աց) «պատմուճան»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրան. *patmōčan
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պատմուճանել, պատմուճանապատառ, պատմուճանասփած, միապատմուճան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. պ. patmōčan «զգեստ»
մ. պ. patmōxtan «հագնել»
Մատենագիտություն
H. AG 224; Աճ. ՀԱԲ 46
Տե՛ս նաեւ
Էջ 628, սյունակ 1 Էջ 628
ՊԱՏՐԻԿ II (-ի, -ունք, -աց) «հունական մի տիտղոս» (պատմ.)
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հունարեն πατρίκιος
Աղբյուր՝ լատիներեն patricius
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պատրկութիւն
Մատենագիտություն
H. AG 53; Աճ. ՀԱԲ 53
Էջ 629, սյունակ 1 Էջ 629
ՊԱՏՐՈՆ «միջնադարյան իշխանական մի աստիճան»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հ. ֆրանս. patron < լատ. patronus «հովանավոր»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 54
Էջ 629, սյունակ 1 Էջ 629
ՊԱՐ (-ու) «շուրջ, շրջան, պար, խումբ, շարք»
Փոխառություն
հ.-ե. արմատ՝ *pero-
Աղբյուր՝ իրանական *par-
Փոխառություն իրանական աղբյուրից՝ *par- (< հնդեւրոպական *pero-)։- Bailey, DKS 232, 248. Ավելի վաղ վարկածները տարբեր անձերի կողմից Աճառյանը (ՀԱԲ 4, 55) դնում է կասկածելիների շարքում։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պարաձեւ, պարանցիք, պարաւոր, պարս, պարսմայր, պարոյր, պար(ա)-, բարձրապարու, գեղապարել, անպար, խորհրդապար, կոծապար, ատրապար, ատրապարիկ, նորպարահանդես, պարասրահ, պարբերաբար, պարբերական, պարբերականություն, պարուհի
Մատենագիտություն
Bailey, DKS 232, 248; Աճ. ՀԱԲ 55
Էջ 629, սյունակ 1 Էջ 629
ՊԱՐԱՆ (-ի, -աց) «պարան, չվան, երկարության մի չափ, որթատունկերի շարք»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
Կազմված է պար արմատից՝ -ան վերջածանցով։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պարանախաղաց, պարանախաղացութիւն, պարանմեջ, մագապարան, այգեպարան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. պարանիլ «շրջվել, հետ դառնալ»
Էջ 629, սյունակ 1 Էջ 629
ՊԱՐԱՆՈՑ (-ի, -աց) «վիզ, նեղուց»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *kuel- «պտտվել, շրջվել»
հ.-ե. արմատ՝ *bheug- «ծռել»
Կազմված է պարանիլ «դառնալ, հետ դառնալ» բայի ներգործական պարանել «դարձնել, շուտ տալ, շրջել» (պահպանվել է միայն բարբառներում) բայի հիմքից՝ -ոց վերջածանցով։ իմաստային այդ հարաբերությունն է առկա նաեւ լատ. collum «պարանոց» (*kuel- «պտտվել, շրջվել» արմատից), այլեւ հայ. բուկ (<հ.-ե. *bheug- «ծռել») բառերում։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պարանոցաբաղ, պարանոցատանջ, պարանոցուտ, մերկապարանոց, կարճապարանոց, գեղեցկապարանոց, լայնապարանոց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. collum «պարանոց»