Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 2100 բառահոդված (էջ 181/210)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 652, սյունակ 1 Էջ 652
ՋԻՆ (-ի, -ից) «ծեծելու փայտ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *guhen- «խփել, ծեծել» արմատից
որից նաեւ գան, ջինջ, ջնջել
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 127; Pok. IEW 492
Տե՛ս նաեւ
Էջ 652, սյունակ 1 Էջ 652
ՋԻՆՋ «ջինջ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *guhen- «խփել, ծեծել» (անմիջական նախաձեւ՝ *guheniō)
որից նաեւ ջին, գան
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ջնջել, ջնջան, անջինջ, բնաջինջ, դժուարաջինջ, սաստկաջինջ, մաքրաջնջել, սրբաջինջ, արմատաջինջ, համայնաջինջ, համաջինջ, անջնջելի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
θείνω
«խփել, սպանել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 128; Pok. IEW 402
Տե՛ս նաեւ
Էջ 653, սյունակ 1 Էջ 653
ԶՆԴԵԼ (բ.) (նաեւ չնդել) «զորթել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ghend- «բռնել» *ghend- > զինտ > զինդ
արմատից՝ (*ghend- > զինտ > զինդ)։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
pre-hendō
«բռնել, զորթել»
Էջ 653, սյունակ 1 Էջ 653
ԶՈՎ (ջոպ) «ծիլ, ընձյուղ, կեմ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *iou- «երիտասարդ»
հ.-ե. արմատ՝ *ieu- «կապել»
*iou- *ieu- «երիտասարդ» եւ *ieu- «կապել» (՞) արմատների համընկնումով։ Աճառյանը (ՀԱԲ 4, 131) բխեցնում է *yeuo- «հացահատիկ, հատկապես գարի» արմատից, որ ավելի քիչ հավանական է։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ջովանալ, հաստաջով, քառասնաջով
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 131
Էջ 653, սյունակ 1 Էջ 653
ԶՈՐԻ (-հոյ, -ոց, -եաց, -եան (հգն.)) «զորի»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Հավանաբար կապ չունի հնդեւրոպական *york- «այծյամ» արմատի հետ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զորետես, զորեպան, զորեքաղ
Էջ 654, սյունակ 1 Էջ 654
ԶՈՒԽՏ «զույգ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. juxt
փոխատու լեզու՝ պ. juft
փոխատու լեզու՝ ավ. yuxta-
իրանական աղբյուրից՝ հմմտ. մ. պ. juxt, պ. juft, այլեւ ավ. yuxta- (հնդեւրոպական *yug-` *yeu- «կապել», արմատից, որտեղից հայ. լուծ: ամբողջական փոխառություն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զոխտակ, ջամբրակ
Մատենագիտություն
H. AG 233; Աճ. ՀԱԲ 133
Տե՛ս նաեւ
Էջ 654, սյունակ 1 Էջ 654
ՋՈՒՐ -ոյ, այլեւ -ց, -բ, -բք «ջուր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *auer- «ջուր, գետ, անձրեւ» (անմիջական նախաձեւ՝ *ur-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ջրել, ջրիչ, ջրաբաշխ, ջրածին, ջրարբի, ջրմուղ, ջրթափիլ, ջր(ա)թափ, անջրդի, ձիւնաջուր, աղաջուր, սոխաջուր, խորաջուր, յաղթաջուր, յորդաջուր, ջրաբաշխական, ջրաբուժական, ջրալի, ջրանցք, ջրաներկ, ջրհան, ջրոտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
yúres
«ծով»
պրուս.
iūren
«ծով»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 134; Ջահ. ՀԼՊ 114
Էջ 658, սյունակ 1 Էջ 658
ՌՈՒՆԳՆ (-ն) (ռնգան, ռնգամբ) «քիթ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *srungh-
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *srungh- արմատից:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ῥύγχος
«խոզի դունչ»
հ. խոլ.
srōn
«քիթ»
Մատենագիտություն
H. AG 486; Աճ. ՀԱԲ 147-148
Էջ 661, սյունակ 1 Էջ 661
-Ս «առաջին դեմքի ցուցական հոդ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *k'o- «սա, այս» դերանունից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
այս, աւասիկ, աստ, աստէն, այսր, այսրէն, աստի, աստուստ, աստստին
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
šis
«այս»
ռուս.
сей
«այս»
հուն.
ἐκεῖ
«այնտեղ»
լատ.
citra
«այստեղ»
Մատենագիտություն
H. AG 487; Աճ. ՀԱԲ 150
Էջ 661, սյունակ 1 Էջ 661
ՍԱ (սեռ. սորա, տր. սմա, գործ. սովաւ) «սա, այս»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *k'o- դերանունից
Տե՛ս նաեւ