Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«արմ» որոնման արդյունք՝ 2355 բառահոդված
· Էջ 180 / 236
Էջ 566, սյունակ 1
ՆԵՐԳԵՒ
(ներքեւ)
«նվազ, թույլ, վտիտ, տկար»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *sner-
«պտտել, ոլորել սեղմել, կնճռել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *snerkeu- (*sner-k-))
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ներգեւիլ,
ներգեւումն,
ներքեւեալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
νάρκη «ընդարմացում, թմրում, վատացում»
հ. վ. գ.
sner(a)han «կաշկանդել, կցել, կապել»
հ. անգլ.
ge-sneorkan «խորշոմել»
հ. իսլ.
snerkia «սեղմել, կնճռոտել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 445
Էջ 566, սյունակ 1
ՆԵՐԵԼ
(-եալ)
«ներել, դիմանալ, տոկալ, հանդուրժել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ner-
«կենսաուժ, առնական, ուժեղ»
Երկրորդ իմաստով լավ զուգահեռ ունի լատ. nero «դիմացկուն, ուժեղ» բառի մեջ, որ գալիս է հնդեւրոպական *ner- արմատից։ Այսպիսով, թերեւս ներ-ը գալիս է հնդեւրոպական այդ արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ներելի,
ներումն,
ներ(ող)ութիւն,
աններելի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
nero «դիմացկուն, ուժեղ»
հ. սլավ.
nraw «բարք»
Էջ 566, սյունակ 1
ՆԵՐԻՔ
«վարք»
(ԲՀ)
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ner-
«կենսաուժ, առնական, ուժեղ»
Եթե հնից եկող բառ է, ապա լավ զուգահեռ ունի սլավոնական լեզուներում։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. սլավ.
nraw «բարք»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 566, սյունակ 1
ՆԵՐԿ
-ոյ
«ներկ»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ խոտ.-սակ. nar
(թերեւս)
«ներկել»
Սակայն կարող է նաեւ բնիկ հնդեւրոպական կազմություն լինել՝ *ner- «ընկղմել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ներկ(ան)ել,
ներկագործ,
ներկած,
ներկածոյ,
աններկ,
ծիրանաներկ
Նոր՝
ջրաներկ, ներկարար, ներկապանակ
ջրաներկ, ներկարար, ներկապանակ
Մատենագիտություն
Bailey, DKS 174
Տե՛ս նաեւ
Էջ 566, սյունակ 1
ՆԵՐՁՈՒՆ
«՞»
Անստույգ (հավանաբար)
կազմված է ներ- նախածանցով՝ ձու արմատից, իսկ վերջին ն-ն հոդ է, բայց ի՞նչ է հասկանում այս բառը գործածող Մագիստրոսը ներձուն ասելով, անհայտ է։
Էջ 568, սյունակ 1
ՆԻԳ
I
-ի, -աց
«նիգ սողնակ, գերանակապ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *kneigh-
«թեք(վ)ել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
նգաբեկել,
նգել,
նգախարխափ,
կարծրանիգ,
պղնձանիգ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
coniveo «փակ(վ)ել»
գոթ.
hneiwon «թեքվել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 450
Էջ 568, սյունակ 1
ՆԻԳ
II
«ջղաձգություն, սեղմում»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *nēu-
«ցնցել, հարված տալ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *neu-)
Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 450-451) միացնում է նախորդ նիգ-ի հետ:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
nudáti «հրում է, շարժում է»
հուն.
νύσσω «ծակում եմ, խփում եմ, հրում եմ»
լիտվ.
niurkyti «սեղմել, ճզմել»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 140, 183;
Աճառյան 450-451
Տե՛ս նաեւ
Էջ 568, սյունակ 1
ՆԻՍՏ
-ոյ
«նստվածք, նիստ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *sed-
«նստել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ni-zdo-)
*ni «ցած» + *zd
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *ni-zdo- (*ni «ցած», *sed/*zd «նստել») արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
նստիլ,
ստուերանիստ,
նստել,
գահանստիլ,
նստակեաց,
մեծանիստ,
երկայնանիստ,
թագաւորանիստ,
լայնանիստ,
գեղեցկանիստ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
nisidati «նստում է»
սողդ.
nista «նստած»
հ. վ. գ.
nest
անգլ.
nest
Մատենագիտություն
H. AG 178;
Աճ. ՀԱԲ 453-454
Էջ 569, սյունակ 1
ՆԻՏԱԼ
I
«չարիք նյութել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ned-
«թելեր ոլորել, հիւսել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *sne-)
արմատից. հմմտ. հայ. նեարդ:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
նեարդ
Էջ 569, սյունակ 1
ՆԻՏԱԼ
II
«տկռել, եռալ, վառվել»
Ծագումն անհայտ է
Անստույգ բառ: Կապ ունենա հնդեւրոպական *nei- «աշխույժ շարժվել, գրգռված լինել» արմատի հետ:
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։