Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«աղ» որոնման արդյունք՝ 5731 բառահոդված · Էջ 180 / 574
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 267, սյունակ 1 Էջ 267
ԹԻՐԱՍ (թիրատ) «աւելորդ փրկութիւն կամ քաւութիւն»
Անստույգ (հավանաբար)
աղաւաղուած ձեւով առնուած է Թիրաս յատուկ անուան մեկնութիւնից
Էջ 267, սյունակ 1 Էջ 267
ԹԻՒ (-ոյ) «թուարկում, թուանշան, թուաբանութիւն, թուական, գրքի գլուխ, համար»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *teuo- *tēu- «ուռչել»
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *teuo- *tēu- «ուռչել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թուել, թուիք, թուելիք, թուական, տոհմաթիւ, բազմաթիւ, մարդաթիւ, մեծաթիւ, եղբայրաթիւ, քոյրաթիւ, երկթուեան
Նոր՝
թուաբանութիւն, թուաբանական, թուահամար, թուարկել, թուարկութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. tuvas «ուժեղ, հզոր»
պրուս. tūlan «շատ»
գոթ. pūsundi
ռուս. тысяча «հազար»
ուրարտ. atibi «բյուր, տասը հազար»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 1080
Էջ 268, սյունակ 1 Էջ 268
ԹԻՒՐ (-ի, -աց) (հին՝ թեւր, ուշ՝ թոյր) «թյուր, ծուռ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *tek- (անմիջական նախաձեւ՝ *tēk-ro)
որտեղից թեբել: (կասկածելի է հնչյունական առումով)։ Քիչ հավաստի է համեմատությունը *steu-p/b/bh- «հրել» արմատից ծագող այնպիսի բառերի հետ, ինչպիսիք են լատ. stuprum, կիմր. ystum (*steub(h)-ma)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թիւրել, թիւրութիւն, թիւրաշուրթն, թիւրահաւատ, թիւրածնունդ, խեղաթիւր, բազմաթիւր, եղեռնաթիւր, թիւրատեսութիւն, թիւրիմացութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. stuprum «ամոթ, խայտառակություն, այլասերում»
կիմր. ystum «ծռում, շրջադարձ, թեքում» ((*steub(h)-ma))
Մատենագիտություն
Pok. IEW 1058
Տե՛ս նաեւ
Էջ 268, սյունակ 1 Էջ 268
ԹԼԻՏ (թլինթ) ««քուրձ, մախաղ» (ԲՀ)»
Ծագումն անհայտ է
Անստույգ բառ
Էջ 268, սյունակ 1 Էջ 268
ԹԼԻՓ «եզերք, երիզ, շրջերիզ»
Ծագումն անհայտ է
Հազիվ թե կապ ունենա հնդեւրոպական *tel- «հարթ, հարթ գետին, տախտակ» արմատի հետ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 268, սյունակ 1 Էջ 268
ԹՂԿԻԼ (թղթիլ) (թղթել «նյութել, հավաքել, խտացնել») «թաղվել, խտանալ»
Բնիկ հնդեւրոպական (հավանաբար)
Հավանաբար թաղիք բառի հիմքից կազմված բարբառային ձեւ է
Տե՛ս նաեւ
Էջ 268, սյունակ 1 Էջ 268
ԹՂՔԻ (թղկենի, թղկի, թխկի, թխկենի, ղղքի, տխկի) «մի ծառ՝ բիձիխի»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *tel- «աճել, կանաչել» *tāl-ի կողքին
հ.-ե. արմատ՝ *dhel- «ծաղկել, կանաչել» *dhāl-ի կողքին
եթե նախնականը ղղքի ձեւն է։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. թայլ (առաջին դեպքում)
հայ. թաղթ (առաջին դեպքում)
հայ. դեղձ (երկրորդ դեպքում)
հայ. դեղին (երկրորդ դեպքում)
հայ. դալար (երկրորդ դեպքում)
Էջ 268, սյունակ 1 Էջ 268
ԹՄԱԹ «ծաղրաբար, ծաղրաբարի խառնուրդ»
Ծագումն անհայտ է
Էջ 268, սյունակ 1 Էջ 268
ԹՄԲ- (թիմբ- կամ թումբ-) «թմբալլ, թնդալը»
Բնաձայն (հավանաբար)
Հավանաբար բնաձայն կազմություն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թմբիւն, թմբիչ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 189
Էջ 268, սյունակ 1 Էջ 268
ԹՄԲՈՒԿ (-ի, -աց) «թմբուկ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *tuməbak
Փոխառություն իրանական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թմբկահար, թմբկահարութիւն, թմբկահարիկ
Մատենագիտություն
H. AG 154; Աճ. ՀԱԲ 189