Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«Թ» որոնման արդյունք՝ 9186 բառահոդված · Էջ 180 / 919
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 142, սյունակ 1 Էջ 142
ԲՐՎԼԵՃ «արտոնություն, առանձնաշնորհ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ֆր. privilège
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 494
Էջ 143, սյունակ 1 Էջ 143
ԳԱ (բրբ. գո-) «գալ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *uadh- «քայլել, գնալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *uadh-mi) dh-ի անկմամբ
Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 500) *dh-ն համարում է աճական եւ գտնում, որ հայերենը պահպանել է մաքուր արմատ, սակայն նրա բերած խեթ. wai- «գալ» զուգահեռը հետազոտողները ավելի հակված են դիտելու որպես բաղադրյալ կազմություն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գալուստ, արեւագալ, զգալ, զգայուն, զգաստ, զգաւն, ապագայ, անգայ, բացագայայլ, յառաջագայայլ, շրջագայայլ, պարագայայլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. vadō «գնալ, ուղեւորվել»
հ. անգլ. wadan «ճանապարհորդել, առաջանալ, ծանծաղուտով անցնել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 500
Էջ 143, սյունակ 1 Էջ 143
ԳԱԲ I (գափ) «խաշնդեղ»
Ծագումն անհայտ է
Հազիվ թե կապ ունենա գաբ «կեռ, ունկ» բառի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գարթիլ
Էջ 143, սյունակ 1 Էջ 143
ԳԱԲ II «կեռ, ճանկ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ghabh- «բռնել, վերցնել»
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. gabhásti- «ձեռք, բազուկ»
լատ. habeō «պահել, ունենալ»
լատ. habēna «փոկ, սանձ»
սլով. gabati «բռնել»
Էջ 143, սյունակ 1 Էջ 143
ԳԱԲ III «հագուստ, զգեստ (°?)»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *uebh- «հյուսել, գործել»
-Ջահ.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գաբեղեն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. վ. գ. websan «հյուսել, գործել»
հ. իսլ. vefr
մ. վ. գ. webbe «գործվածք. հագուստ, զգեստ»
բոխ. Ա vāp «հյուսել, գործել»
Էջ 143, սյունակ 1 Էջ 143
ԳԱԲԱՍՍ (գաբայա(յ)°) «հնձան»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ եբրայերենից (՞) (բուն աղբյուրը չի հավաստված)
բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 495
Էջ 143, սյունակ 1 Էջ 143
ԳԱԲԱՆՔ «խծկանք» (ԲՀ)
Փոխառություն
Աղբյուր՝ թրք. kepenk «փակոցի փեղկ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 495-496
Էջ 143, սյունակ 1 Էջ 143
ԳԱԳԱԹՆ (-բան, -բունք, -բունց) «գագաթ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ակկադ. gaggadu (gaggadum)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գագաթնանալ, գագաթնադաշն, գագաթնաւոր, բարձրագագաթն, հրագագաթն, բարագագաթն, գագաթնակէտ, գագաթնահայեաց, գագաթնաժողով
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 496; Ջահ. ՀԼՊ 470
Էջ 143, սյունակ 1 Էջ 143
ԳԱԳԱՇ (գարգաշ) «ցնորված, ցնդած, ծույլ, դանդաղաշարժ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ghrs- «զարշանք, զզվանք» (անմիջական նախաձեւ՝ *ghers-) կրկնությամբ եւ իմաստի յուրահատուկ երանգով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գա(ր)գաշիլ, գագաշոտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. զարշ
ավ. gǝrǝhma «հանցաւոր, հանցագործ, մեղաւոր»
հ. իսլ. gersta «գրգռել, հուզել»
գ. garstig «զարշելի, զզվելի»
լիտվ. grasùs «սպառնալի. տհաճ»
լիտվ. grisùs «ձանձրալի»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 143, սյունակ 1 Էջ 143
ԳԱԳԱՅԵԼ ««գոռոզաբար կռկռալ» (աքլորի մասին)»
Բնաձայն (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ghagh-
բնաձայնական կազմություն, որ թերեւս հասնում է մինչեւ հնդեւրոպական միասնության շրջանը` *ghagh-.
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
թրք. գագաշել «կկթալ (հավի մասին` ձու ածելուց հետո)»
մ. վ. գ. gage(r)n «կռնչալ (սագի մասին)»
լիտվ. gagėti
ռուս. гоготать «կռնչալ»