Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Ընդհանուր՝ 11298 բառահոդված
🔒 Արտահանման համար ընտրեք որեւէ զտիչ (լեզու, ծագում, կասկածելիություն կամ բառ)
Էջ 30, սյունակ 1 Էջ 30
ԱԿԻՇ (-ի, -աց) «ակիշ, երկաթե կրակխառնիչ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. āgiš
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 106
Էջ 30, սյունակ 1 Էջ 30
ԱԿԻԹ «խնկեղեգ, բաղշտակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. agīr (egir)
փոխատու լեզու՝ թրք. egir
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 106
Էջ 30, սյունակ 1 Էջ 30
ԱԿԻՏՐԱՓՈՆ «՞»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ἄκυρος «անիրավազոր, անվավեր»
փոխատու լեզու՝ հուն. -φόρος «-բեր»
հմմտ. հուն. ἄκυρος «անիրավազոր, անվավեր» (՞) եւ -φόρος «-բեր»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 106
Էջ 30, սյունակ 1 Էջ 30
ԱԿՆ (հգն. աչ-ք, այլեւ -ունք, -անթ) «աչք, հույս, փոս, ական, աղբյուրի ակ, թանկագին քար, բողբոջատեղ, խաչափայտի միջնակետ, ձովաժժմակ», նոր՝ «անիվ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *okʷ- (անմիջական նախաձեւ՝ *okʷ-n-) ակն
հ.-ե. արմատ՝ *okʷ- (անմիջական նախաձեւ՝ *okʷi-) երկակի թիվ -> աչք
-n-ով հիմքի համար հմմտ. հ. հնդկ. սեռ. aksnak երկակի ձեւի - kṷi > չ անցման համար հմմտ. սլավ. oči (ռուս. очи):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ականել, յականել, զականել, ականողիք, ականատես, ականաւոր, ականի, միականի, ակնհար, ակնածու, ակնահաճոյ, ակնակայիճ, ակնարկել, ակնդի, ակնիտ, ակնկոր, զիջակն, խայտակն, կորակնել, չարակն, ակնկալութիւն, անակնկալ, ակնահաւատ, ակնանմամ, ականոց, ականատ, ակնատ, աղբերակն, ակնաղբիւր, ականակապ, ականակերպ, ականակիտ, ակնագործ, ականագոյն, ոսկեակն, ակնապիշ, ակնաբոյժ, ակնաբուժութիւն, ակնոց, ակնոցաւոր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
aksnak
սեռ.
համագերմ.
augō(n)
պրուս.
agins
սլավ.
oči
ռուս.
очи
Մատենագիտություն
H. AG 413; Աճ. ՀԱԲ 107-108
Էջ 31, սյունակ 1 Էջ 31
ԱԿՆԹԵԼ (բբ) «կրթել» կամ «սկրդել, սահել» (բարբառային)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 31, սյունակ 1 Էջ 31
ԱԿՆՃԻՌ (աճիտ, ակճիտ), (յակճիռս կալ «ոտքի մատներին կանգնելով ուշադիր լսել» կապակցության մեջ) «ոտքի մատներին կանգնելով ուշադիր լսել»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 31, սյունակ 1 Էջ 31
ԱԿՆԵԱԼ «հպարտ»
Ստուգաբանություն ()
Անշուշտ, ակն արմատից կազմված ձեւ:
Էջ 31, սյունակ 1 Էջ 31
ԱԿՈՂՈԹ (ակալութ) «թիկնապահ, պահապան, ուղեցույց»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ բյուզ. հուն. άκόλουθος
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 109
Էջ 31, սյունակ 1 Էջ 31
ԱԿՈՆԻՏՈ(Վ)Ն «ընձախոտ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ακόνιτον
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 109-110
Էջ 31, սյունակ 1 Էջ 31
ԱԿՈՒԹ (բրբ. «փոքր թոնիր») «վառարան, օջախ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Հազիվ թե կապ ունենա հնդեւրոպական *egnis- / *ognis- «կրակ» նախաձեւի հետ: