Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 537, սյունակ 1
ՄՈՒՂ
I
«մղում, քաշում, հրում»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *meu-
«հեռացնել, տեղից շարժել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *mu-l-)
(մուղ «վարժ») ըստ Բուգգեի
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մղել,
ընդդիմամղել,
ճակատամղող,
մեզմսող,
ջրմսող,
տրմսող,
անմսող,
քաջամսող
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
mivati-
«հրում է մղում է»
լատ.
moveō
«շարժել»
Էջ 541, սյունակ 1
ՄՈՒՐՃ
II
«մուր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *meu-
«խոնավ, կեղտոտ. հեղուկ, կեղտոտել»
արմատից, որտեղից մուր (տե՛ս)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մրճանալ,
մրճ(ճ)ոտ,
մրճոտել,
մրճոտիլ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 541, սյունակ 1
ՄՈՒՐՃ
III
(բբ)
«ձեռքի երակ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *men-
«հեռացնել, տեղից շարժել»
Եթե ճիշտ է, ապա թերեւս կարող է ծագել հնդեւրոպական *men- «հեռացնել, տեղից շարժել» (՞) արմատից։
Էջ 550, սյունակ 1
ՅԱՓՐԱՆԱԼ
«յագենալ, ձանձրանալ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ap-
«բռնել, վերցնել, հասնել»
Հազիվ թե կապ ունենայ հնդեւրոպական *ap- «բռնել, վերցնել, հասնել» (*aph- > հայ. ափ «ձեռքի ափ») կամ *apero- «ափ» (այստեղից ափն՞) նախաձեւերի հետ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յափրանք,
յափրութիւն
Տե՛ս նաեւ
Էջ 568, սյունակ 1
ՆԻՆՋ
«նինջ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Կապ չունի հինդուստ. nīnd «քուն մտնել» բայի հետ, որ հանգում է հնդեւրոպական *meigh-ին (այդտեղից հայ. մէզ):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ննջել,
դժուարանինջ,
քաղցրանինջ,
անննջելի,
ննջարան,
ննջասենեակ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 583, սյունակ 1
ՇԱՐԱՒԱՆԴ(Ն)
«ոտքի կապ, կապ, չվան»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
որտեղից, ըստ Աճառյանի (ՀԱԲ 3, 502), փոխառված է նաեւ խեթ. šarāwanzi «կապ» բառը, որ չկա J. Friedrich-ի Hethitisches Wörterbuch-ում։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
խեթ.
šarāwanzi
«կապ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 502
Էջ 585, սյունակ 1
ՇԵՌ
«մեզ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *sk'er-
«արտաթորություն, կղկղանք, գոմաղբ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *skher-)
որտեղից՝ հայ. ցեռ: Հին ձեւը կարող էր -ճ ունենալ, որից առաջ եղել է ռ-:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շռատ,
շռծակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
ցեռ
ավ.
sairya
«գոմաղբ»
հուն.
σκώρ
«կղկղանք, գոմաղբ»
լատ.
muscerda
«խոզի աղբ»
ռուս.
срать
«կղկղել»
ռուս.
мусор
«աղբ»
Էջ 586, սյունակ 1
ՇԷՆ
(-ի, -աց, ուշ՝ նաեւ -ից)
«շինվածք, շինություն, գյուղ, ավան, մարդաբնակ, ուրախ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *šēn
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շինել,
շինութիւն,
շինական,
շինականաշէն,
շինակեաց,
շինամէջ,
շինարար,
շինասէր,
անշէն,
նորաշէն,
մարդաշէն,
բարեշէն,
խորանաշէն,
մեհենաշէն,
շինարարական,
շինարարութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
šayana
«բնակատեղի»
սողդ.
šēn
«հանգստավայր»
Մատենագիտություն
H. AG 213;
Աճ. ՀԱԲ 513
Էջ 587, սյունակ 1
ՇԻՂ
(-ոյ)
(շեղ, շիտ)
«շիւղ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)kel-
«կտրել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *skhel-)
որտեղից նաեւ ցելուլ (տե՛ս)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շղաբեր,
շիղաբեր,
շղաբերել,
շիղադէտ,
շիղահան
Տե՛ս նաեւ
Էջ 592, սյունակ 1
ՇՈՃ
II
«դատարկ, ունայն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(k(h)ed-
«ճեղքել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *k*edio-)
k*edio- > շոճ
կապ ունենայ հնդեւրոպական արմատի հետ, որտեղից շերտ բառը (*skhed-ri)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շոճմտութիւն
Տե՛ս նաեւ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։