Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 751, սյունակ 1
ՈՒՌԿԱՆ
(բ. վարկան)
«ուռկան»
Ստուգաբանություն ()
հ.-ե. արմատ՝ *uer-
«կապել, կցել, կախել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ur-)
ստորին ձայնդարձի (*ur-) արտացոլում
կարելի է առանձնացնել կան-ը որպես վերջածանց, իսկ ուռ-ը դիտել որպես հնդեւրոպական *uer- «կապել, կցել, կախել» արմատի ստորին ձայնդարձի (*ur-) արտացոլում (վարկան ձեւը իրանական ծագո՞ւմ ունի)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ուռկանել,
ուռկանարկ,
ուռկանաւոր,
ուռկանաւորել
Էջ 754, սյունակ 1
Էջ 762, սյունակ 1
ՓԵԲՐՈՒԱՐԻՈՍ
«հռոմեացիների վերջին ամիսը, փետրվար»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. φεβρουάριος
Մատենագիտություն
H. AG 367;
Աճ. ՀԱԲ 493
Էջ 763, սյունակ 1
ՓԵՌԵԿ
«ճեղք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *sphēr-
«ճեղքել, բացել, կիսել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *sphēr-g-)
արմատից. հմմտ. հուն. σπαράσσω «պատռել», հ. իսլ. spiorr «շորի պատռած կտոր», լիտվ. spragėti «պայթել»։ Ըստ Աճառյանի (ՀԱԲ 4, 496), -եկ-ը կարող է լինել վերջածանց կամ *-g աճականի արտացոլումը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
փեռեկել,
փեռեկումն,
փեռեկտել,
պեռեբել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
σπαράσσω
«պատռել»
հ. իսլ.
spiorr
«շորի պատռած կտոր»
լիտվ.
spragėti
«պայթել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 496
Էջ 764, սյունակ 1
ՓԻՃԻ
«մի տեսակ ծառ, մայրի»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
փոխատու լեզու՝ վրացական
Աճառյանը (ՀԱԲ 4, 504) համարում է վրացական փոխառություն, սակայն կապ է տեսնում հայ. փիճի, նոճի եւ սոճի բուսանունների կառուցվածքների միջեւ՝ նկատի ունենալով -ճի վերջածանցը։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 504
Էջ 765, սյունակ 1
ՓՆԹԻ
«կեղտոտ»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Կազմված է փին «աղբ» բառից եւ -թի վերջածանցից, որի ծագումը պարզ չէ: Աճառյանը (ՀԱԲ 4, 507) նույնացնում է թի «բահ, թիակ» բառի հետ եւ փնթի բառը մեկնում իբրեւ «աղբի թի»:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 507
Էջ 789, սյունակ 1
ՔՐԻՍՏՈՆԵԱՅ
(-ի)
(քրիստոննեայ, քրիստոնայ)
«քրիստոնյա, Քրիստոսին հավատացող»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. Χριστός
«օծյալ»
փոխատու լեզու՝ հուն. Χριστόν
«Քրիստոսին»
հուն. Χριστός «օծյալ», Χριστόν «Քրիստոսին» բառից՝ -եայ վերջածանցով։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
քրիստոնէութիւն,
քրիստոնէաբար,
քրիստոնէական
Մատենագիտություն
H. AG 389;
Աճ. ՀԱԲ 600
Էջ 793, սյունակ 1
-ԱԲԱՐ
«ազատաբար, ընկերաբար, ընտանեբար, լրբաբար, մեծաբար, որդեբար»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
Կազմված է -ա- հոդակապից եւ բուն -բար բաղադրիչից, որ բար-ք բառի արմատն է։ Վերջինս, դերանվանական հիմքին միանալով, կազմում է, այսպես կոչված, կցական բարդություններ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ազատաբար,
ընկերաբար,
ընտանեբար,
լրբաբար,
մեծաբար,
որդեբար,
այսբար,
հիբար,
որբար
Տե՛ս նաեւ
Էջ 793, սյունակ 1
-ԱԳՈՅՆ
«դառնագոյն, լրբագոյն, սրբագոյն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. gaona-
«կերպ, եղանակ, գույն»
Կազմված է -ա- հոդակապից եւ բուն գոյն բաղադրիչից, որ գոյն բառն է։ Վերջինս իրանական ծագում ունի։ Դերանվանական հիմքերի հետ կազմում է, այսպես կոչված, կցական բարդություններ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դառնագոյն,
լրբագոյն,
սրբագոյն,
այնգոյն,
այսգոյն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավեստ.
gaona-
«կերպ, եղանակ, գույն»
մ. պրսկ.
gōn
«գույն»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 794, սյունակ 1
-ԱԾՈՅ
«խարտածոյ, ձուլածոյ, կոփածոյ, կռածոյ, մթերածոյ, քերածոյ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
Կազմված է -ած եւ -ոյ վերջածանցներից. հակառակ Գրեպինի կարծիքի (Greppin, 1975, 23)՝ հանդես է գալիս որպես միասնական վերջածանց, այսինքն՝ սրանով կազմված բառերը -ած-ով բառերի երկրորդային ածանցումները չեն: նրանք հաճախ -ած-ով զուգահեռներ չունեն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խարտածոյ,
ձուլածոյ,
կոփածոյ,
կռածոյ,
մթերածոյ,
քերածոյ
Մատենագիտություն
Greppin 23
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։