Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 312 բառահոդված (էջ 18/32)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 454, սյունակ 1 Էջ 454
ՀԱՄԱՆԱՊԵՏ ««ճարտարապետ» (ԲՀ)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական -պետ
իրանական ծագման -պետ բաղադրիչով
Էջ 454, սյունակ 1 Էջ 454
ՀԱՎԱՏ -ոյ (աւատ) «հավատ, կրոն, հավատարմություն, վստահություն, ստուգություն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ խոտա-սակ. hot «կարողանալ, ի վիճակի լինել»
փոխատու լեզու՝ սողդ. awat «հավատ»
հմմտ. խոտա-սակ. hot «կարողանալ, ի վիճակի լինել» (<*fra-vat-), սողդ. awat «հավատ»: - Bailey, DKS 1, 498: Ջահուկյանը նախապես ենթադրել է բնիկ հնդեւրոպական ծագում՝ *hau-` *au- «զգալ, հասկանալ» արմատից, բայց հետո (ՊԲՀ 1995) հանգում է իրանական ծագման վարկածին:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հաւատաւոր, հաւատարիմ, հաւատարմութիւն, առհաւատչեայ, անհաւատ, թերահաւատ, ճշմարտահաւատ, միահաւատ, դիւրահաւատ, հաւատաբնակական, հաւատաքննութիւն, հաւատուրաց, հաւատալ, չաւատալ, չաւատալի, աւատապետ, աւատական
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
խոտա-սակ.
hot
«կարողանալ, ի վիճակի լինել» <*fra-vat-
սողդ.
awat
«հավատ»
Մատենագիտություն
Bailey, DKS 498
Էջ 454, սյունակ 1 Էջ 454
ՀԱՏ I (հօտ) «հոտ, ոչխարների կամ ուրիշ կենդանիների խումբ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pā- «սնել, արածեցնել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հաւտապետութիւն, հաւտարած, հաւտերեց, հաւտաժողով, հաւտարան, հօտաղ
Էջ 456, սյունակ 1 Էջ 456
ՀԵՂԻՆԱԿ (-ի, -աց) (հեղանակ, հիւղանակ, հեղինակ) «ղեկավար, առաջնորդ, հիմնադիր, պետ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Հազիվ թե կապ ունենայ հնդեւրոպական *sel- «վերցնել, բռնել» արմատի հետ։ Չի հաստատուած նաեւ իրանական ծագման վարկածը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հեղինակատրել, հեղինակել, հեղինակութիւն, հեղինակաւոր
Էջ 457, սյունակ 1 Էջ 457
ՀԵԶՈՒԹ (հեզութ, հեճուպ, հեջուպ) «սենեկապետ, արարողապետ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. ḥājib
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 81
Էջ 458, սյունակ 1 Էջ 458
ՀԵՐԵՏԻԿՈՍ (եռետիկոս) «հերձուածող, հերետիկոս»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. αίρετικός
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հերետիկոսութիւն, հերետիկոսապետ
Մատենագիտություն
H. AG 361; Աճ. ՀԱԲ 85
Էջ 466, սյունակ 1 Էջ 466
ՀՈՎԻՒ (-ի, -աց) «հովիվ, ոչխարապահ, ոչխարաբույծ, (հոգեւոր) առաջնորդ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *owi-pā- «ոչխար եւ կերակրել, արածեցնել»
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հովուել, հովուական, հովուապետ, հովուութիւն, հովուակից, հովուաբիր, հովուերգակ, հովուերգական, հովուերգութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
avi-
լատ.
ovis
«ոչխար»
լատ.
pāstor
«հովիւ»
ռուս.
пасти
«արածեցնել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 118
Էջ 471, սյունակ 1 Էջ 471
ՀՐԵՇՏԱԿ (-ի, -աց) (հրշտակ, հրիշտակ) «սուրհանդակ, պատգամավոր, առաքյալ, կանխանշան, հրեշտակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *frēštak
հմմտ. պրթ. frēštak, մ. պ. frēštak ավ. fraēštak
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հրեշտակութիւն, հրեշտակարէն, հրեշտակապետ, հրեշտապետ, հրեշտակագնաց, զուգահրեշտակ, համահրեշտակ
Մատենագիտություն
H. AG 184; Աճ. ՀԱԲ 135
Էջ 480, սյունակ 1 Էջ 480
ՂԱՍԱԳՈՍ «ճարտարապետ» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
Էջ 489, սյունակ 1 Էջ 489
ՃԱՇԿԻՐ «արքունի սեղանապետ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. čāšgar
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 186