Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 488, սյունակ 1
ՃԱՅՐ
«աչքի կեղտ, ճպուռ, մթար»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ճայրոտ,
ճայրոտել,
ճայրոտութիւն
Էջ 493, սյունակ 1
ՃԻՊՌ
(-ի-ա)
«բիժ, աչքի կեղտ, ճպուռ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ զան. cirp
փոխատու լեզու՝ վրաց. cirpli
Փոխառութիւն կովկասեան լեզուներից։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 201;
Ջահ. ՀԼՊ 595
Էջ 497, սյունակ 1
ՃՈՒՌԵԿ
««ախտ կամ կեղ» (ԲՀ)»
(բառարանային)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 501, սյունակ 1
ՄԱԿԵՂՈՆ
«մսավաճառանոց»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. μάκελλον
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 232
Էջ 502, սյունակ 1
ՄԱՀԻԿ
(-ի, -ա)
«նորալուսին, լուսնաձեւ մի զարդ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական
փոխատու լեզու՝ մ. պ. *māhik
փոխատու լեզու՝ հ. պ. māh
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մահիկեղջյուր,
մահիկաձեւ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 235
Էջ 503, սյունակ 1
ՄԱՂՁ
(-ոյ, -ի, -ից)
«մաղձ, լեղի, դառնություն, բարկություն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *melg'h-
«ուռչել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *mlg'h-)
որպես «ուռած բան»
Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 240) կասկածելի է համարում։ Աւելի կասկածելի է միացնել (մաղաս-ի հետ միասին) գոյնանիշ (մփին, կեղտոտ գոյների համար) *mel արմատին
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մաղձատել,
մաղձայոյզ,
մաղձախառն,
մաղձութիւն,
բազմամաղձ,
մաղձոտ,
մելամաղձիկ,
մելամաղձոտ,
մելամաղձութիւն
Մատենագիտություն
Pok. IEW 723;
Աճ. ՀԱԲ 240
Տե՛ս նաեւ
Էջ 505, սյունակ 1
ՄԱՄՈՒՌ
I
«մամուռ, բաղեղ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *meu-
«խոնավ. բորբոսնած. անմաքուր հեղուկ. կեղտոտել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *mō-musro-)
*-s- աճականով
արմատից, որտեղից *-s- աճականով՝ «մամուռ»։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մամռախնդիր,
մամռարմատ,
մամռակալել,
մամնռակալել,
մամռապատ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. վ. գ.
—
անգլ.
mos
«մամուռ, ճահիճ»
լիտվ.
musos
«բորբոս»
ռուս.
мох
«մամուռ»
Մատենագիտություն
Pok. 792
Էջ 506, սյունակ 1
ՄԱՅՐ
III
«մթություն, խավար»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mer-
«առկայծել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *mrio- կամ *morio-)
թերեւս կապված կամ բաղարկված է *mer- «սեւացնել, մթագույն, կեղտոտ բիծ» արմատի հետ
(ի մայր մտանել, ի մայրն դառնալ «մայր մտնել», դարձվածքներում՝ ժողովրդական ստուգաբանությամբ վերաիմաստավորված որպես մայր «մայրիկ»)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արեւմայր,
արեւմարք,
մարիլ,
անմար,
մարմրիլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ռուս.
мара
«մառախուղ, մշուշ»
հ. սլավ.
mryj
«մշուշոտ, մռայլ»
հ. սլավ.
merknotí
«մթնել»
ռուս.
меркнуть
«աղոտանալ, մարել, մթնել, խավարել»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 138
Տե՛ս նաեւ
Էջ 508, սյունակ 1
ՄԱՆԿ
(-ի, -աց)
(ՄԱՆԿ/Գ)
«նենգություն, խորամանկություն. խորամանկ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
հ.-ե. արմատ՝ *meng-
(անմիջական նախաձեւ՝ *mng-)
փոխատու լեզու՝ պ. mang
«նենգություն, խորամանկություն»
Հաւանական փոխառութիւն իրանական աղբիւրից: Մանկ-ը կարող էր ինքնուրոյն կերպով գալ հնդեւրոպական *mng-ից (*meng-, որտեղից իրան. mang-ը) եւ բաղարկվել իրանական ծագման մանգ-ի հետ, եթե ռնգայինից հետո գ/կ-ի սովորական տատանում չէ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մանկաւոր,
մանկաւորել,
մանկաւորապէս,
անմանկ,
խորամանկ,
խորամանկել,
չարամանկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ.
mang
«նենգություն, խորամանկություն»
Մատենագիտություն
H. AG 191, 513;
Աճ. ՀԱԲ 254
Էջ 510, սյունակ 1
ՄԱՇԿ
(-ի, -ից)
«մաշկ, կաշի»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ակկադ. mašk
փոխատու լեզու՝ արամ. maškā
փոխատու լեզու՝ ասոր. meškā
Փոխառություն է սեմական աղբյուրից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մաշկեղեն,
մաշկեակ,
մաշկահանդերձ,
մաշկագործ,
մաշկամիրգ,
լեզկամաշկ
Մատենագիտություն
H. AG 311;
Աճ. ՀԱԲ 260
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։