Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 310 բառահոդված (էջ 18/31)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 426, սյունակ 1 Էջ 426
ԿՈՒԾԱԿ «մի տեսակ փշաքեղ»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Եթե կայծուկ (բրբ. կիծուկ) բառի տարբերակը չէ, ապա պետք է առանձնացնել -ակ վերջածանցը եւ կուծ-ը կապել կոծոծ, կոծիկ բառերի կոծ-ի հետ։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 656
Տե՛ս նաեւ
Էջ 430, սյունակ 1 Էջ 430
ԿՌԻ(Ն)Չ «թույլ ճիչ, ձայն, բան, իր»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
Սակայն հնարավոր է կա-
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կռնչել, անկռինչ, մագկռինչ, մագակռիչ, մագակառաչ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 670
Էջ 431, սյունակ 1 Էջ 431
ԿՈՒՉ «թռչունի ձայն»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
Բնաձայնական կազմութիւն։ - Աճ. ՀԱԲ 2, 670։ Սակայն հնարաւոր է կապը հնդեւրոպական *ger- բնաձայնական արմատի հետ, որից՝ կռունկ բառը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կռչել, կռչաձայն, հաւ(ա)կռիչ, գուժակռիչ, մագակռիչ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 670
Էջ 431, սյունակ 1 Էջ 431
ԿՈՒԻ (-ոյ) «կառչելու տեղ, կովան, կռիվ, ընդհարում, պայքար, պատերազմ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gʷēr- «ծանր» (անմիջական նախաձեւ՝ *gʷēri- (°))
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *gʷēri- (°) *gʷēr- «ծանր» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կռուիլ, կռուական, կռուակից, կռուանոց, կռուասէր, կռուարար, գազանակռիւ, զատեկռիւ, բանակռիւ, մենակռիւ, մերկակռիւ, նաւակռիւ, բռնակռիւ, լծակռիւ, ընդդիմակռուել, անկռիւ, անկռուելի, բանակռուութիւն, ոտնկռիւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
βρῑμη
«խիստ, ճնշում, գրոհ»
հ. վ. գ.
krēg
«համառություն»
մ. վ. գ.
kriec
«ջանք, կայունություն, կռիվ, վեճ»
գ.
krieg
«կռիվ»
Էջ 432, սյունակ 1 Էջ 432
ԿՍՆԵԼ (կըսնել) «կաթկթել»
Ստուգաբանություն ()
Սխալագրություն կլանել բայի, որ բերված է որպես կայլակել բառի բացատրություն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 674; Ամալյան, ԲՀ 385
Էջ 432, սյունակ 1 Էջ 432
ԿՍԱՒ (-ոյ) «վուշ, վուշից պատրաստված կտոր, կտավից հագուստ, պարան, կտավեղեն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
կուտ բառից (տե՛ս), որը տարածվել է ողջ Առաջավոր Ասիայում եւ Եւրոպայում՝ տալով զանազան ածանցյալներ։ Հայտնված է նաեւ հակառակ կարծիքը, ըստ որի բոլոր ձեւերի աղբյուրն է սումեր. gada, որից՝ ակկադ. kitū(m), սրանից էլ մյուս ձեւերը․ սակայն այս ձեւերից ոչ մեկը հայերենի ձեւը չի բացատրում՝ ասոր. gəttau «բամբակ» ձեւը ոչ թե ակկադերենից է (Von Soden, AHW 1, 495), այլ հայերենից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կտաւագործ, կտաւավաճառ, կտաւեայ, կտաւի, կտաւեղէն, կտաւատ, հատկտաւ, կտաւագործութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
սումեր.
gada
ակկադ.
kitū(m)
ասոր.
gəttau
«բամբակ»
Մատենագիտություն
H. AG 360; Աճ. ՀԱԲ 675-676; Von Soden, AHW 495
Տե՛ս նաեւ
Էջ 434, սյունակ 1 Էջ 434
ԿՐԱԿ (-ի) «կրակ, հուր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *geu- «այրել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gu-ro- կամ *gu-lo-) հուր-ի ազդեցությամբ
Սակայն հնարավոր է կրակ բանի իրանական ծագումը հ. վրաց. kerak «օջախ» բառի հետ միասին:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կրակաբեր, կրակակալ, կրակարան, կրակետող, կրակատուն, կրակապաշտ, կրականի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
իռլ.
gúal
«ածուխ»
հ. իսլ.
kol
«փայտածուխ»
մ. վ. գ.
kole
«փայտիլել, առկայծել»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 399; Климов, ЭСКЯ 180
Էջ 438, սյունակ 1 Էջ 438
ՀԱԼՈՐԻ «մի բույս (մանրագոր)»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
փոխատու լեզու՝ ակկադ. halluru(m) «սիսեռ, ոլոռ»
Նմանահունչ է ակկադ. halluru(m) բառին, որը սակայն նշանակում է «սիսեռ, ոլոռ»:
Էջ 441, սյունակ 1 Էջ 441
ՀԱՄԱՐ II ««ժառանգություն, հայրենի (ժառանգություն)» (ԲՀ)»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
կապված է նախորդ համար բառի հետ՝ ներկայացնելով նրա իմաստային մի զարգացումը
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 23
Էջ 443, սյունակ 1 Էջ 443
ՀԱՄՈԶ «համոզված, հլու»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. ham(m)oz «սովորեցնել, խրատել, ընտելացնել»
բայի ներկայի հիմք
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
համոզել, համոզիչ, չարահամոզ, համոզում, համոզմունք