Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 99, սյունակ 1
ԱՒԱՆ
II
«կողոպտիչ, թալանչի»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *au-
«ցույց է տալիս հեռացում, անջատում»
Կապ ունի՞ արդյոք հնդեւրոպական *au- արմատի հետ, որ ցույց է տալիս հեռացում, անջատում:
Էջ 99, սյունակ 1
ԱՒԱՒՏ
«ժամանակ (°), լուսավոր ժամանակ, ցերեկ (°)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *aus-
«լուսավորել»
Կազմված է -աւտ վերջածանցով՝ հնդեւրոպական *aus- «լուսավորել» արմատից, որ հստակորեն հանդես է գալիս առաւաւտ բառում (տե՛ս)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
առաւաւտ,
շաղաւաւտ,
կամաւաւտ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 99, սյունակ 1
ԱՒԳՆ
«օգնություն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
հ.-ե. արմատ՝ *au-
«լավ վերաբերվել, սիրել, տրամադրված լինել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *au- (*au-))
փոխատու լեզու՝ իրան. *apigūn-
փոխատու լեզու՝ պրթ. *apigūn-
Փոխառութիւն իրանական աղբյուրից՝ թերեւս պրթ. *apigūn- < *abi-gūna- (Բենվենիստ) կամ *abigan (Մեմերենյի)։ հմմտ. Պերիխանյան, МЭСДЯ, 103։ Ավելի քիչ հավանական է բնիկ հնդեւրոպական լինելու վարկածը՝ *au-s- (*au-) «լավ վերաբերվել, սիրել, տրամադրված լինել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւգնել,
աւգնութիւն,
աւգնական,
աւգնականութիւն,
անաւգ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 606
Էջ 100, սյունակ 1
ԱՎԳՈՒՍՏԱԼԻՈՍ
«կուսակալ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. αὐγουστάλιος
փոխատու լեզու՝ լատ. augustalis
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 607
Էջ 100, սյունակ 1
ԱՒԳՈՒՏ
(-ի, -ից)
«շահ, վաստակ, պիտանութիւն, պիտանի, շատ, առատ, բավականաչափ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պրթ. abigūt
իրանական աղբիւրից։ Ավելի քիչ հաւանական է բառի բնիկ հնդեւրոպական ծագումը *au-u-ից՝ *au- «լավ վերաբերվել, սիրել, տրամադրված լինել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւգտել,
աւգտակար,
աւգտածարաւ,
աւգտակարիլ,
աւգտակարապէս,
անաւգուտ,
անաւգտակար,
կենցաղաւգուտ,
հասարակաւգուտ
Մատենագիտություն
Benveniste, REA 4;
Աճ. ՀԱԲ 607
Էջ 100, սյունակ 1
ԱՒԴ
I
(-ոյ, ուշ՝ -ի, -ից)
«կոշիկ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *eu-
«հագնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ou-dh-)
*-dh- ածանցով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւդածետութիւն,
աւդագործ,
աւդափառ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
aoθra
««կոշիկ»»
լիտվ.
aũti
««կոշիկ կրել»»
ռուս.
об-увь
««կոշիկ»»
Մատենագիտություն
H. AG 411 (կասկածով);
Աճ. ՀԱԲ 607
Տե՛ս նաեւ
Էջ 100, սյունակ 1
ԱՒԵԼ
II
«աւելի»
Ստուգաբանություն ()
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւելագոյն,
աւելախնդիր,
աւելադրել,
աւելաբանել,
աւելուածք,
աւելի,
աւելեաց,
աւելորդ,
աւելորդաբան,
աւելորդապաշտ,
առաւել,
առաւելութիւն,
յաւել,
աւելուլ,
յաւելումն,
յաւելուագործութիւն
Էջ 101, սյունակ 1
ԱՒԵՏ
(աւետ)
«ուրախ լուր, բարի, ողջույն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *aued-
«խոսել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *aueid-)
«խոսել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւետիք,
աւետչեայ,
աւետագիր,
աւետաւոր,
աւետապարգեւ,
աւետարան,
աւետարանել,
աւետարանիչ,
աւետարանագիր,
նախաւետեալք,
աւետեացաբեր,
հրատտումն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
vádati
հուն.
αὐδή
«խոսք, ձայն, լուր. գուշակություն, փառաբանություն»
բոխ. Բ
watk
«հրամայել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 358-359;
Ջահ. ՀԼՊ 113
Էջ 101, սյունակ 1
ԱՒԹՈՑ
(-ի, -աց)
«ծածկոց, վերարկու, թիկնոց»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *eu-
«հագնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ou-t-)
Կազմված է -ng ածանցով՝ աւթ- արմատից, որ բնիկ հնդեւրոպական է՝ *ou-t- նախաձեւից (*eu- «հագնել»)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
aũtas
«փաթաթան»
լատվ.
áuts
«փաթաթան, կտոր (շորի), կապ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 609
Տե՛ս նաեւ
Էջ 101, սյունակ 1
ԱՒԺԱՆԴԱԿ
(-ի, -աց)
(աժ(ը)նդակ, ուժ(ը)նդակ)
«օգնող, նպաստող»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական aw
փոխատու լեզու՝ իրանական *žand
Կազմված է aw (< abi) նախածանցով՝ *žand արմատից (Բենվենիստ. ըստ Բեյլիի, հ.-ե. *bhend- «բռնել, պահել»)։ Ավելի քիչ հավանական է ենթադրել իրան. *abi+ujant նախաձեւ (Периханян, МЭСДЯ 1 102)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւժանդակել,
աւժանդակութիւն,
ձեռնաւժանդակել,
աւժանդակիչ,
աւժանդ
Մատենագիտություն
Периханян, МЭСДЯ 102
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։