Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 4539 բառահոդված (էջ 18/454)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 48, սյունակ 1 Էջ 48
ԱՅԲ (-ի, -ից) «հայկական այբուբենի առաջին տառը»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. άλφα «ալփ»
ձեւափոխությամբ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
այբ(ու)բեն, այբեբեն, այբ(բ)ենաւոր, այբաթարց, այբբենարան, այբ(ու)բենական
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 165
Էջ 48, սյունակ 1 Էջ 48
ԱՅԳ (-ու, -ոյ) «առաւօտ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ai- «այրել, լուսաւորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ai-ō- կամ *ai-gh-) տարբեր աճականներով
տարբեր աճականներով: Ավելի քիչ հաւանական է կապը *aus- «լուսաւորել» արմատի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գայգ, գայգապաշտաւն, գայգացնոր, գայգութիւն, այգալաց, այգոգ-ք, այգաստեղ, այգանամ, այգենամ, այգուց, այգանող, այգորեմ, այգետրեմ, յայգորեմ, ազետրեմ, այգաբաց, այգամուտ, այգանվագ, գայգալոյս, գայգահավ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
*ayarə
«օր»
գոթ.
air
«վաղ»
հուն.
αἴνω
«այրել»
հուն.
αἴθων
«բոցավառ, փայլուն, շողշողուն»
Էջ 48, սյունակ 1 Էջ 48
ԱՅԳԻ (-եաց) «խաղողի այգի, ուշ` ընդհանրապես այգի, խաղողի որթ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ei- «կարմրավուն» (անմիջական նախաձեւ՝ *oiui-iā-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
այգեգործ, այգեստան, այգեկութ, այգաւէտ, այգածաղիկ, այգորդ, այգեպան, այգետեր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
οἴη
«ասորենի, անձնի»
լատ.
ūva
«խաղողի ողկոյզ, խաղող»
հ. վ. գ.
īwa
«դեղձի, կարմրածառ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 166; Pok. 297
Էջ 48, սյունակ 1 Էջ 48
ԱՅԵՆԱԿ «օրինակ» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. āy(ī)nak
փոխատու լեզու՝ պ. āyīn
այս բանի համար հմմտ. Horn, GnE 15
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 167
Էջ 48, սյունակ 1 Էջ 48
ԱՅԹԻՌ (աթիռ) (յայթիռս կալ «ոտքի մատներին կանգնելով ուշադիր լսել» արտահայտութեան մէջ)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Տե՛ս նաեւ
Էջ 48, սյունակ 1 Էջ 48
ԱՅԼ (-ոյ, տր. -ում) «ուրիշ, այլ, մի այլ, բայց, հապա, արդ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *al- «այլ, ուրիշ» (անմիջական նախաձեւ՝ *alio-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
այլազգ, այլազգի, այլակերպ, այլաբարբառ, այլագոյն, այլալեզու, այլայլ, այլայլութիւն, այլանդակ, այլուստ, յայլուր, յայլակարծուց, այլաբերաբար, այլակ, այլակաբանել, այլակութիւն, այլայլակ, անայլայլակ, այլաբանական, այլաբանօրէն, այլադաւան, այլասերերել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
άλλος
լատ.
alius
հ. իռլ.
aile
գոթ.
aljis
Մատենագիտություն
H. AG 417; Աճ. ՀԱԲ 168
Էջ 49, սյունակ 1 Էջ 49
ԱՅՆ II «այն, նա»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *oni- «ցուցական արմատ»
այ-ի համար նշում են նաեւ հ.-ե. *āi- ցուցականը կամ -ati «մասնիկը»։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
añs, anàs
«այն»
ռուս.
он, оно
«նա»
խեթ.
anne-
«այն»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 49, սյունակ 1 Էջ 49
ԱՅՈ «այո, հա»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
բնաձայնական կազմություն, թեեւ բուն կաղապարը հայտնի չէ:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 170
Էջ 49, սյունակ 1 Էջ 49
ԱՅՊԱՆ «ամոթ, ծաղր»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբերեն 'ayb «պարսավանք, արատ, թերություն, ամոթ»
վաղ արաբերենից (ասորաբարբառական կոյնեից):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
այպանել, այպանալից, այպանութիւն, այպանումն, այպանակատակ, այպանել, այպանաբար
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 486
Էջ 49, սյունակ 1 Էջ 49
ԱՅՈՒՔ (գայութ) «?»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
(գործածված է այոյթ պայթիք կապակցության մեջ)։ Այոյթ-ը որոշ ձեռագրերում ունի գայոյթ ձեւը, որ այս դեպքերում կազմված է գայթ արմատից։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 174