Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 367, սյունակ 1
ԾՈՐ
«ծոր, ծորվանք»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ter-
«անմաքուր հեղուկ»
փոխատու լեզու՝ քարթվ. *cur
«քամել»
թերեւս փոխառութիւն կովկասեան (քարթվէլական) աղբիւրից, կամ, թերեւս, վերջինիս հետ մասին մի երրորդ աղբիւրից։ Եթէ ճիշտ են թմրիլ-ծմրիլ, թոյլ-ծոյլ զուգահեռները (թ/ծ հերթագայութեամբ), ապա կարող է գալ հնդեւրոպական արմատից, որտեղից՝ թոր, թորել, թարախ, եւ այս դէպքում Աճառեանի կարծիքը հնարաւոր է:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծորել,
ծորածոյ,
ծորան,
ծորուն,
ծորենի,
ծո(ր)ծոր,
անծորելի,
երկնածորան,
հրածորան,
շարաւածոր,
քարափածոր,
ծորակ,
ծորակաւոր,
մեղրածոր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց.
cur
մեղր.
cur/cir
ճան.
(n)cor
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 469
Տե՛ս նաեւ
Էջ 368, սյունակ 1
ԾՈՒՌ
(-ոյ)
«ծուռ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *g'ers-
«պտտել, ծռել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *g'orsos-)
որտեղից նաեւ ծուռ, ծառայ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծռել,
ծռութիւն,
ծռութիք,
ծռավիզ,
ծուռումուռ,
ծամածուռ,
ծամածռել,
ծեքածուռ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
γέρρον
«հյուսված վահան»
մ. վ. գ.
kerren
«շուռ տալ, դարձնել»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 392;
H. AG 457;
Աճ. ՀԱԲ 474
Էջ 368, սյունակ 1
Էջ 375, սյունակ 1
ԿԱՀՈՅՐ
«ջրաման, սափոր»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
հ.-ե. արմատ՝ *kʷer-
«աման, ջրաման»
փոխատու լեզու՝ իրանական
հավանական է ծագումը հնդեւրոպական *kʷer- «աման, ջրաման» արմատից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
caru
«աման, կաթսա»
Էջ 377, սյունակ 1
ԿԱՃ
I
(կայճ), -ի, -ից
«քաղիք»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հ.-ե. արմատ՝ *gag-
«կլոր բան, գունդ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gagio-)
փոխատու լեզու՝ իրանական
փոխատու լեզու՝ հ. հնդկ. kača
«գլխի մազ»
Հազիվ թե կապ ունենա հնդեւրոպական *gag- «կլոր բան, գունդ» արմատի հետ (*gagio- > կաճ՞) կամ փոխառություն լինի իրանական աղբյուրից (հմմտ. հ. հնդկ. kača «գլխի մազ»)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կաճակուռ,
կճակուռ,
կաճեայ,
կաճեղիպակ,
այծենակաճ
Էջ 379, սյունակ 1
ԿԱՄՇ
«խստացում, կարծրացում»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gem-
«(երկու ձեռքով) բռնել (շղթա), սեղմել (գունդ)»
բուն ձեւն է *կամիշ կամ *կամուշ-, որ հազիվ թե ծագի հնդեւրոպական *gem- արմատից, որտեղից հայ. ճմլել, թերեւս նաեւ կամն. հայտնի չէ -(ի/ու)շ-ի աղբյուրը (*-iskh կամ -ik’u-՞)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կամշանալ,
կամշոտ,
կամշոտիլ
Էջ 381, սյունակ 1
ԿԱՆԴԱԿԵԼ
(ԲՀ)
«շարժել, դրդել»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հ.-ե. արմատ՝ *g"edh-
«հրել, վիրավորել, ավերել»
Հազիւ թե կապ ունենայ հնդեւրոպական *g"edh- «հրել, վիրավորել, ավերել» արմատի հետ, որտեղից՝ հ. հնդկ. *gandh «հրել, վիրաւորել, աւերել»։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
*gandh
«հրել, վիրաւորել, աւերել»
Էջ 384, սյունակ 1
ԿԱՊԱՐ
I
(-ոյ, ուշ՝ նաեւ -ի, -աց)
«կապար, արճիճ, կապարե գրիչ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ակկադ. abāru(m)
փոխատու լեզու՝ արամ. ab(b)ār
սեմական աղբյուրից. հմմտ. ակկադ. abāru(m) (< սումեր.?) > արամ. ab(b)ār (բայց որտեղի՞ց է կ-ն):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կապարեայ,
կապարայայտ,
կապարակիր,
կապարանման,
կապարել,
կապարագոյն
Էջ 384, սյունակ 1
ԿԱՊԵԼԱՅ
(կապեղայ, կապիղայ, կապեղէ, այլեւ՝ կապելիոն, կապեղիոն)
«հասարակաց տուն, պանդոկ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ասոր. qapēla
փոխատու լեզու՝ հուն. καπηλεία
ասոր. qapēla (< հուն. καπηλεία եւ καπηλεῖον, καπηλίον)։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 523
Էջ 386, սյունակ 1
ԿԱՌՆ
II
«բարախ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
հ.-ե. արմատ՝ *ker-
հ.-ե. արմատ՝ *k'er-
փոխատու լեզու՝ իրանական
փոխատու լեզու՝ պ. kari, karah
«կեղտ»
փոխատու լեզու՝ մ. պ. karic
«աղբ»
Թերեւս փոխառություն իրանական աղբյուրից՝ հնդեւրոպական *ker- (եւ *k'er-) արմատից, որտեղից՝ պ. kari, karah «կեղտ», մ. պ. karic «աղբ»։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կառնաջուր
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։