Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 4109 բառահոդված (էջ 18/411)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 54, սյունակ 1 Էջ 54
ԱՆԴԱՄ (-ոյ, -աւք) «մարմնի մաս, անդամ, սեռական անդամ, մարմին, մասնակից»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ պրթ. handām
Փոխառության աղբյուր՝ մ. պ. andām
Փոխառության աղբյուր՝ պ. andām
Փոխառություն իրանական աղբյուրից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անդամաբիւ, անդամալոյծ, անդամայաղթ, յաղթանդամ, ծանրանդամ, ձիանդամ, խեղանդամ, հաշմանդամ, անդամագրել, անդամավճար, անդամատել, առնանդամ
Մատենագիտություն
H. AG 98; Աճ. ՀԱԲ 187; Ջահ. ՀԼՊ 514
Էջ 54, սյունակ 1 Էջ 54
ԱՆԴԵԱՅ (-եաց, -եայց) (անդի) «խոշոր եղջերավոր անասուն, նախիր, խոշոր եղջերավոր անասունների հոտ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *andh- արմատից
որտեղից՝ հայ. անդ «հանդ, վարելահող, արտ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անդեորդ, անդիորդ, անդւորդ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
կիմր. enderig «ցուլ եզ»
կիմր. anner
բրետ. ounner «երինջ»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 55, սյունակ 1 Էջ 55
ԱՆՏԻՇԱՅ «հոգս, մտահոգություն»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ պ. andīša
Տե՛ս նաեւ
Էջ 55, սյունակ 1 Էջ 55
ԱՆԴՐԱԼ (անդրանալ) «գրգռվել, ձանձրանալ (?)»
Ծագումն անհայտ է (՞)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անդրացուցիչ, անդրալի
Էջ 55, սյունակ 1 Էջ 55
ԱՆԴՐԱՆԻԿ -ն, -ի, -աց, -ան «առաջնեկ, ավագ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ant(i)- «առջեւ, դիմաց» (անմիջական նախաձեւ՝ *ant(i)ro-) -անիկ բաղադրյալ վերջածանցով
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *ant(i)ro-, *ant(i)- «առջեւ, դիմաց» նախաձեւից՝ -անիկ բաղադրյալ վերջածանցով։ (ըստ Բուգգեի, որ վերականգնում է *antero- կամ *antro- նախաձեւ)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անդրանիկածին, անդրանիկացուցանել, անդրանիկութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. anterior «առաջին, առաջնային, անդրանիկ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 49
Էջ 56, սյունակ 1 Էջ 56
ԱՆԴՐԻԱՍՏ «անխուսափելի» (Նեմեսիս աստվածուհու մակդիրը)
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ հուն. Ἀδράστεια
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 192
Էջ 56, սյունակ 1 Էջ 56
ԱՆԴՐԻՏԱԿ «վայրի չաման»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *andh- «բողբոջել, ծաղկել» (անմիջական նախաձեւ՝ *andhos-)
Կազմուած է այլուստ անծանօթ անդրի- (սեռակա՞ն) եւ տակ «արմատ» բաղադրիչներից։ Առաջինը կապ ունի՞ հնդեւրոպական *andh- «բողբոջել, ծաղկել» արմատի հետ (*andhos- «ծաղիկ, խոտ»)։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. ándha «սոմա (բույս)»
խոլ. ainder «երիտասարդ կին» (<կելտ. *andhero «ծաղկող, երիտասարդ»)
հայ. անդ «հունդ»
հայ. անդեայ «նախիր»
Էջ 56, սյունակ 1 Էջ 56
ԱՆԴՐՈՅԹՔ «որձ, որձկանք»
Ծագումն անհայտ է
Կազմուած է ինչ-որ անդր- արմատից (կապ ունի՞ անդրալ «գրգռուել» բայի հետ)՝ -ոյթ ածանցով։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 56, սյունակ 1 Էջ 56
ԱՆԵՐ II «անապատ, անմարդաձայն» ((ԲՀ))
Ծագումն անհայտ է (հավանաբար)
առնուած է Աստուածաշնչի Լիբանաներ (աներ Լիբանանու անուանումից, որով կոչուել է Անտիլիբանանը։
Էջ 56, սյունակ 1 Էջ 56
ԱՆԷԾՔ -ից «անեծք, նզովք, բանադրանք»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *(o)neid- «նախատել, հանդիմանել» (անմիջական նախաձեւ՝ *oneid-s-) առբ. *oneid-s-et «անէծ»
Աճառեանը ձ-ն համարում է «նախաւոր» տ-ից՝ առանց հնչիւնական հստակ հիմնաւորման։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անիծաբեր, անիծանել, անիծել, անիծանելի, հրապարականէծ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. ὄνειδος «նախատինք, հանդիմանութիւն»
լիտվ. niedėti «արհամարհել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 193; Pok. IEW 760