Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 631 բառահոդված (էջ 18/64)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 213, սյունակ 1 Էջ 213
ԵՂԵՍՊԱԿ «մատնոցախոտ, մեղրբեր, բարձանձ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ελελίσφακον
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 17
Էջ 215, սյունակ 1 Էջ 215
ԵՂՄՈՆԻ (էլմոնի) (եղմունի, ելոմոնի, եղմոնայ, եղմոնաս, եղմոնի փեղմոնի, փեղմոնի եղմոնի) «այսինչ (եւ) այնինչ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ελμωνί
փոխատու լեզու՝ եբր. almōnī palmōnī
ԲՀ-ում տարբեր ձեւերի աղավաղումով ստեղծվել են առանձին բառաձեւեր՝ երբեմն տարբեր մեկնությամբ։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 21
Տե՛ս նաեւ
Էջ 215, սյունակ 1 Էջ 215
ԵՂՈՒՆԳՆ ան, -ունք (-ունկն, ուշ` ղունգն, ղնգունք, ըղունկն, ըղնկունք) «եղունգ, թերիչ, հատիչ, եղնգաքար»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *nogh- (անմիջական նախաձեւ՝ *longh-, *ongh- / nogh-) *ongh-li- ձեւի կողքին
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եղնգաբերան, եղնգաքար, եղեգնաքար, եղենգնաքար, եղնգնեայ, լայնեղունգն, սարդեղունգն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
nakhá-
հուն.
όνυξ
լատ.
unguis
հ. վ. գ.
nagal
լիտվ.
nagas
ռուս.
ноготь
«եղունգ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 22-23; Ջահ. ՀԼՊ 141
Էջ 217, սյունակ 1 Էջ 217
ԵՆԹ- (ընթ-) «ենթ(ա), ստոր(ա)-»
Ստուգաբանություն ()
Ընդ նախդիր-նախածանցի բարբառային տարբերակ՝ մտցված հունաբան հեղինակների կողմից:
Էջ 219, սյունակ 1 Էջ 219
ԵՐԱԶ -ոյ, ուշ` -իւք «երազ, քնատեսիլ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան.
փոխատու լեզու՝ մ. պ. rāz «գաղտնիք»
փոխատու լեզու՝ ավ. razah- «մենակություն, մեկուսացածություն»
Հավանական փոխառություն իրանական աղբյուրից, բայց մատնանշված աղբյուրը իմաստով տարբեր է. հմմտ. մ. պ. rāz «գաղտնիք», այլեւ` ավ. razah- «մենակություն, մեկուսացածություն»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երազական, երազահան, երազատես, երազացոյց, երազըմռնիան, երազիլ, երազանալ
Մատենագիտություն
AG 147; ՀԱԲ 34
Էջ 219, սյունակ 1 Էջ 219
ԵՐԱԽ I (բրբ. ռեխ) «բերան»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան.
Փոխառություն իրանական աղբյուրից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երախանք, երախակալ, երախաձգութիւն, բրտերախ, փափկերախս, փրփրերախս
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
սողդ.
ray’h
յաղնոբ.
rax
«բերան, երախ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 525
Էջ 220, սյունակ 1 Էջ 220
ԵՐԱՄԱՂ(Ի) (երամող) «տղայախումբ (?)»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Եթէ ճիշտ է երամող տարբերակը (Նարեկացի, «Տաղեր եւ գանձեր», 1981, էջ 89), որ կարող է կազմուած լինել *երամիլ «խմբուել» բայից, ապա երամաղ-ը երամող դերբայական ձեւի աղաւաղումն է
Էջ 221, սյունակ 1 Էջ 221
ԵՐԱՆԳ (-ոյ, -ի, -աց) «գույն, ներկ (նոր)` նուրբ տարբերություն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պրթ. rang
փոխատու լեզու՝ մ. պ. rang
փոխատու լեզու՝ պ. rang
նոր շրջանի բարբառներում փոխառված է ռանգ ձեւով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երանգ, երանգաներկություն, երանգել, բազմերանգ, երփներանգ, կարմրերանգ
Մատենագիտություն
H. AG 148; Աճ. ՀԱԲ 39; Ջահ. ՀԼՊ 524
Էջ 222, սյունակ 1 Էջ 222
ԵՐԳ (-ոյ) «երգ, բանաստեղծություն, նվագարան»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *erkuo- «ճառագայթել, շողալ, հնչել, երգել, գովերգել» (անմիջական նախաձեւ՝ *erku-)
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երգել, երգեցիկ, երգահան, երգիչ, երգեցող, եղերգութիւն, քնարերգ, ողբերգակ, հագներգութիւն, կատակերգակ, նախերգանք, օրհներգու, երգահան, թատերերգակ, դիւցազներգութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
arká
«ճառագայթ, երգ, երգիչ»
խեթ.
arkuāc
«աղոթել»
Մատենագիտություն
H. AG 443; Աճ. ՀԱԲ 43
Էջ 222, սյունակ 1 Էջ 222
ԵՐԳԻԾԱՆԵԼ (երգէծ-. հերգիծանել) «պատռել, ճեղքել, պայթեցնել, գծել, նշան անել, կծել, նախատել, ծաղրել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uer- «պատռել, ճեղքել, քերծել, ճանկռոտել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ureid-s)
արմատից (Ֆրիսկ)։ Հնչյունապես խոցելի է Հյուբշմանի ստուգաբանությունը (IF Anz. 10, 47), որ բերում է Աճառյանը՝ *urēg- (պիտի գար *երգիծ- եւ երգծանեմ)։ Երկու դեպքում էլ առկա է ս-ի՝ *r-ից առաջ պահպանվելու եւ *g-ի փոխվելու խնդիրը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երգիծանիչ, երգիծումն, երգիծական, երգիծանք, երգիծաբան, երգիծաբանական