Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 600, սյունակ 1
ՈԼՈՔ
(-ի, -աց, ուշ՝ -ոյ, -ունք)
«սրունք, սրունքոսկր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *oleq-
«ծռել, թեքել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բոկոլոք,
ոլոքոսկր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
λαχμός
«աբացի»
լատ.
lacertus
«մկաններ, բազուկ»
անգլ.
leg
«սրունք»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 552;
Pok. IEW 308
Էջ 601, սյունակ 1
ՈՂՈՂԵԼ
«ողողել, հեղեղել, ցողել, պարզաջրել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pel-
«թափել, հոսել, լցնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *pol-ի կրկնաւոր ձեւ)
*pol-ի կրկնաւոր ձեւ՝ *pel- «թափել, հոսել, լցնել» արմատից, որից նաեւ հեղուլ, հեղեղ (տե՛ս):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ողողիչ,
ողողեալ,
ջրողող
Տե՛ս նաեւ
Էջ 602, սյունակ 1
ՈՉ
(-ով, չ-)
«ոչ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *kue-
(անմիջական նախաձեւ՝ n- (<*kuo-))
դերանվանական հիմք
Կազմված է բնիկ հնդեւրոպական n- եւ չ տարրերից, որոնցից երկրորդը գալիս է վերջահար *-k’- մասնիկից (հմմտ. ո-ք, ին-չ, այլեւ հ. հնդկ. ca, ավ. ča հուն. τέ, լատ. -ex), իսկ առաջինի հարցը լիովին պարզ չէ։ Ճիշտ է, այն կարծես համընկնում է n- (<*kuo-) դերանվանական հիմքի հետ, բայց այդ դեպքում ո՞րն է ժխտական տարրը (*kuo-kue- պիտի նշանակեր «ով որ», «ով է », որի անցումը ոչ-ի դժվար է բացատրել)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ոչինչ,
չժողովուրդ,
ոչնչութիւն,
չիք,
ոչնչանալ,
չմեղ,
ոչէութիւն,
չբոտի,
չախորժութիւն,
չբոտիլ,
չագահութիւն,
չքատորիլ,
չահագին,
չքանալ,
չանձնաւոր,
չնաշխարհիկ,
չանսական,
չնչին,
չաստուած,
ոչնչին,
չեւ,
ոչնչական,
չէական,
չբմեղանք,
չբմեղութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ca
ավ.
ča
հուն.
τέ
լատ.
-ex
Էջ 606, սյունակ 1
ՈՐԲ
(-ոյ)
«որբ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *orbho-
«որբ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
որբանոց,
որբասէր,
որբութիւն,
որբանալ,
որբախնամ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ὀρφανός
«որբ»
լատ.
-orbus
«զուրկ, որբացած, այրիացած»
հ հոլ.
orb(b)e
գոթ.
arbi
«ժառանգութիւն»
Մատենագիտություն
H. AG 482;
Աճ. ՀԱԲ 575
Տե՛ս նաեւ
Էջ 606, սյունակ 1
ՈՐԳԵԼԱԿ
«բացասակ»
(ԲՀ)
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Արգելակ-ի սխալագրութիւնը կամ, թերեւս, ձայնդարձային ձեւը: Հ. Աճառեանը (ՀԱԲ 3, 575) որգելակ «բացասակ» ձեւի համար ենթադրում է արգելական «բացասական» սկզբնաձեւը, որը հաստատւում է ձեռագրական տարբերակներով. հմմտ. Ամալեան, ԲՀ 420
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 575;
Ամալեան, ԲՀ 420
Էջ 608, սյունակ 1
ՈՐՈՇ
(որիշ, որուշ, ուրուշ)
«զատ, առանձին, հեռու, որոշ(ակի) աստիճան»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ere-
«խառնխուռն, նոսր, հեռու կանգնած, իրարից հեռանալ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *oroskh-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
որոշել,
որոշտել,
որոշումն,
անորոշական,
հաստորոշ,
բացորոշել,
հակորոշել,
դիւրորոշել,
դժուարորոշ,
բազմորոշ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ὁρίζω
«բաժանել, անջրպետել»
լիտվ.
irti
«քայքայվել, պատռվել»
Էջ 629, սյունակ 1
ՊԱՐԱԿԵՏՂ
(պարակեղտ)
«հավաքում»
(ԲՀ` «հավաքումն»)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Կազմված է պարակ եւ ետղ բաղադրիչներից։ Մալխասյանցը (ՀԲԲ 4) բացատրում է «պարելու տեղ»։ պարակետղ-ը աղավաղված ձեւ է։
Մատենագիտություն
ՀԲԲ None
Էջ 635, սյունակ 1
ՊԵՌԵՔԻ
(պեռեքի)
«փռված, տարածված»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Եթե ճիշտ ձեւ է պեռեքի-ն (երեսքն լայն պեռեքի), ապա թերեւս կապ ունի պեռեքիլ (< փեռեկիլ) «փռվել, բացվել» բայի հետ:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 75
Էջ 661, սյունակ 1
ՍԱԲԱՆԱԼ
««վրան մնալ» (ԲՀ՝ սաբացեալ «ի վերայ կացեալ»)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 682, սյունակ 1
ՍԻՔ
-ոյ
(սիկ, սիւք, սիգ)
«սյուք, մեղմ քամի»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
փոխատու լեզու՝ ասոր. zīqā
«փոքրիկ»
Հյուբշմանի (H. AG 316) եւ Աճառյանի (ՀԱԲ 4, 223) նշած ասոր. zīqā «փոքրիկ» զուգահեռը՝ բ. աւելի մերձաւոր ձեւի ենթադրութեամբ, հաւաստի չէ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սքախառն,
սիքաշարժ,
խաղաղասիւք,
դժնդակասիւք,
քաղցրասիւք
Մատենագիտություն
H. AG 316;
Աճ. ՀԱԲ 223
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։