Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 656 բառահոդված (էջ 18/66)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 239, սյունակ 1 Էջ 239
ԶԼՂԻԼ «սայթաքել»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. zalq
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 98
Էջ 241, սյունակ 1 Էջ 241
ԶՈՄ (-ոյ) «նավակամուրջ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ζεύγμα
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զոմաքարտակ
Մատենագիտություն
H. AG 350; Աճ. ՀԱԲ 104
Էջ 243, սյունակ 1 Էջ 243
ԶՈՒԿ(Ի) (զուկին, զիւգին) «սեւ խունկ, ստաշխ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ζυγία
«բոխի»
հուն.
ζυγίς
«քյում»
վրաց.
zugia
«ստոյրաքս, անուշահոտ մի խեժ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 108
Էջ 243, սյունակ 1 Էջ 243
ԶՈՒՏ -ոյ «զուտ, մաքուր, անխառն»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Կապ ունի՞ արդյոք հնդեւրոպական *g'heu- «թափել, ձուլել» արմատից ծագած իրանական որեւէ ձեւի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զտել, զտիչ, զտութիւն, մաքրազտել, զտութիւն, զտում
Էջ 245, սյունակ 1 Էջ 245
ԷԼԻ «աստված իմ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ եբր. ēli «աստված իմ»
գործածական է հայատառ եբրայերեն էլի էլի, լամա սաբաքթանի «աստված իմ, աստված իմ, ինչո՞ւ ինձ թողեցիր» նախադասության մեջ:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 116
Էջ 245, սյունակ 1 Էջ 245
ԷՇ -ոյ, -ու (հավաք. իշեար, իշան) «էշ, քարանետ մեքենա, քնարի թելերի հենարան, աստղ Խեցգետնի համաստեղության մեջ» (աստղաբաշխական)
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ek'uo-s
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *ek'uo-s արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
իշակես, իշամտռուկ, իշանդամ, իշավայր, իշավար, իշացոլ, էշայծեամն, կիսէշ, ցռէշ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ašva
ավ.
aspa
հ. պ.
asa
հուն.
ιππος
<*eikuo-s
լատ.
equus
գոթ.
aihwa
«ձի»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 117-118; Ջահ. ՀԼՊ 163-164
Էջ 248, սյունակ 1 Էջ 248
ԸՄԲՈՌԻԼ «այրվել, վառվել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bhre- (անմիջական նախաձեւ՝ *bhre-n-u) հիմքային ձեւ
Կազմված է ընդ- > ըմ- նախածանցով՝ այլուստ անհայտ պոռիլ ձեւից, որ կարող է կապված լինել արդի հայերենի բռնկ-վ-ել «բոցավառ(վե)լ» բայի հետ: Սա էլ թերեւս գալիս է հնդեւրոպական *bhre-n-u հիմքային ձեւից, որ առկա է գերմանական խմբում (գոթ., հ. վ. գ., հ. սաքս. brinnan «այրել, վառել» եւ այլն)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դիւրըմբոռելի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
գոթ.
brinnan
«այրել, վառել»
հ. վ. գ.
brinnan
«այրել, վառել»
հ. սաքս.
brinnan
«այրել, վառել»
Էջ 250, սյունակ 1 Էջ 250
ԸՌԱՒԱՂԵԼ (ըռվողիլ) «պարզվել, մաքրվել, զտվել»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. rawvaga «մաքրել, քամել»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 255, սյունակ 1 Էջ 255
ԹԱՀՐԻԼ «սայթաքել (?)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Աճառեանը (ՀԱԲ 2, 143) կապում է թրք. դահրիլ «հոգնել» բառի հետ, որի ծագումը նոյնպէս անյայտ է եւ որի իմաստը համատեքստին չի համապատասխանում:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 143
Էջ 255, սյունակ 1 Էջ 255
ԹԱՂ I «թաղ, քաղաքամաս»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *tel- «հարթ, հարթ գետին, տախտակ» (անմիջական նախաձեւ՝ *tol-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թաղնորդ, թաղերգիչ, թաղական, թաղակից, թաղամաս, թաղապետ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
tellus
«երկիր, երկրամաս, հողամաս»
հ. խոր.
talam
«երկիր»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 1061; Ջահ. ՀԼՊ 153