Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 400 բառահոդված (էջ 18/40)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 331, սյունակ 1 Էջ 331
ԽԻՆՁ I «գոգ, խորշ, անկյուն, ծոց. ծալք», խինձ «արգանդախորշ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)kei-d/t- «ճեղքել» (անմիջական նախաձեւ՝ *khintio-, *khindio-) տարբերակային ձեւերից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հնդկ.
chitti-
«ճեղքում»
հնդկ.
chidrá
«ճեղք, անցք»
լատ.
scindō
«ճեղքել»
լատ.
scissiō
«ճեղքում»
կիմր.
cwis
«ակոս» <*kēidtā
հ. իսլ.
hīt
«կաշեպարկ»
Էջ 331, սյունակ 1 Էջ 331
ԽԻՆՁ II «կաթնաբերիկ, անարմատ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
Բաղադրութիւն՝ խնձձեղէն (խնձձեղինոյ տակ)։ Թերեւս կապված է խինձ/ձ «գոգ, ծալք, խորշ, անկյուն, ծոց» բառի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խնձձեղէն
Էջ 331, սյունակ 1 Էջ 331
ԽԻՇՏ I (-ի, -աց) «անկողին»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խշտի(ք), խշտեակ, խշտել, գետնախշտեայ, հողախշտի, ստորախշտեցուցանել
Էջ 336, սյունակ 1 Էջ 336
ԽՇԵԼ «դադար առնել, (անկողնում) հանգստանալ» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Կապ ունի՞ արդյոք խիշտ «անկողին» բառի հետ
Էջ 337, սյունակ 1 Էջ 337
ԽՈԶ II (-ի, -ից) «կամրջի երկաթե կապ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. hauz «ցանկապատված տեղ»
թերեւս արաբ. hauz «ցանկապատված տեղ» (՞)
Էջ 341, սյունակ 1 Էջ 341
ԽՈՇՏԱՆԳ (խոշտանկ, խոշտանք) «չարչարանք, տանջանք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
իրանական աղբյուրից, բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված. թերեւս կարելի է առանձնացնել տանգ = տանջ տարրը, բայց ի՞նչ է խոշ-
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խոշտանգել, խոշտանգանք, հոշտանգանք, խոշտանգալից, խոշտանգումն, դիւրախոշտանք, անխոշտանգ
Էջ 343, սյունակ 1 Էջ 343
ԽՈՐ (-ոյ) «խոր, խորունկ, խոր տեղ, փոս, խորին, զորեղ, սաստիկ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)kerd- «կտրել» (անմիջական նախաձեւ՝ *khoro-)
արմատից, որտեղից՝ հայ. քերել, քորել. մերձավոր իմաստների համար. հմմտ. հ. խլ. skar «քարթ, կտրվածք, անցք, ծակ», skor «քարթ, ճեղք», հ. սլավ. *červo «որովայն, փոր, արգանդ»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խորել, խորին, Խորին Ասորիք, խորամիջոց, խորաջուր, խորագույն, խորաձոր, խորագետ, խորամանկ, ծովախոր, խորագին, խորաթափանց, խորահմուտ, խորապես, խորաքանդակ, խորիմաստ, խորխորատ, խորխորիլ, խորխորշել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. խլ.
skar
«քարթ, կտրվածք, անցք, ծակ»
հ. խլ.
skor
«քարթ, ճեղք»
հ. սլավ.
*červo
«որովայն, փոր, արգանդ»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 345, սյունակ 1 Էջ 345
ԽՈՐՇ I -ի, -իւ, -ից «փոս, ծակ, խորութիւն, ծովածոց, անկիւն, զգեստի ծալք, երեսի կնճիռ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ker- «կտրել» (անմիջական նախաձեւ՝ *khor-s-) *-s աճականով
բնիկ հնդեւրոպական՝ *khor-s-` *(s)ker- «կտրել» արմատից, որտեղից՝ բերել, քորել, այլեւ, թերեւս, խոր. հմմտ. *-s աճականով՝ հուն. κορσοω «խուզել», մ. իռլ., կիմր. corr «հիւծուած, բզուկային», բոխ. Ա kárst, Բ kārst «կտրել, անջատել, քայքայել», խեթ. korš «կտրել, հատել, անջատել, առանձնացնել». իմաստներով մօտ են՝ հ. իռլ. skard «քարթ, կտրուածք, անցք, ծակ», skor «քարթ, ճեղք», հ. սլաւ. červo «որովայն, փոր, արգանդ»։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խորշակնեալ, խորշաբաղ, խորշխորշան, խորշեղէն, վեցախորշ, ծովախորշ, խորշոմ, խորշոմերես, խորշոմիլ, խորշիլ, անխորշ, խորշանք, խորշումն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
κορσοω
«խուզել»
մ. իռլ., կիմր.
corr
«հիւծուած, բզուկային»
բոխ. Ա
kárst
«կտրել, անջատել, քայքայել»
բոխ. Բ
kārst
«կտրել, անջատել, քայքայել»
խեթ.
korš
«կտրել, հատել, անջատել, առանձնացնել»
հ. իռլ.
skard
«քարթ, կտրուածք, անցք, ծակ»
հ. իռլ.
skor
«քարթ, ճեղք»
հ. սլաւ.
červo
«որովայն, փոր, արգանդ»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 347, սյունակ 1 Էջ 347
ԽՈՒԼ (-ի, -ից) «խուլ, չլսող, լուռ, անխոս»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *s(k)h(e)l- «թեքել, ծռել, հենել, ծուռ» (անմիջական նախաձեւ՝ *khōl-)
«թեքել, ծռել, հենել, ծուռ» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խլանալ, խլխլել, խլութիւն, խուլակոյր, անխուլ, անխլանալ, անխլաբար, զանխուլ, զանխլանալ, զանխլաբար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
խեղ, շեղ, շիլ
հուն.
σκολιος
«ծուռ, անարդար, խորամանկ»
հուն.
κυλλος
«կաղ»
գ.
scheel
«շիլ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 148
Էջ 347, սյունակ 1 Էջ 347
ԽՈՒՂ I (հիտղ), -ի, ուշ՝ -ոյ «հյուղ, տնակ, խրճիթ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *s(k)eu- «ծածկել, փաթաթել» (անմիջական նախաձեւ՝ *khu-lo-)
«ծածկել, փաթաթել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խղատեղի, խղիկ, հյուղակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. խոլ.
cūl
«անկյուն, թաքստոց»
հ. իսլ.
skjol
«ապաստան, թաքստոց»
հ. ֆրիզ.
skūl
«հյուղ, խրճիթ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 416
Տե՛ս նաեւ