Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 800 բառահոդված (էջ 18/80)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 143, սյունակ 1 Էջ 143
ԳԱԳԱՇ (գարգաշ) «ցնորված, ցնդած, ծույլ, դանդաղաշարժ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ghrs- «զարշանք, զզվանք» (անմիջական նախաձեւ՝ *ghers-) կրկնությամբ եւ իմաստի յուրահատուկ երանգով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գա(ր)գաշիլ, գագաշոտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
զարշ
ավ.
gǝrǝhma
«հանցաւոր, հանցագործ, մեղաւոր»
հ. իսլ.
gersta
«գրգռել, հուզել»
գ.
garstig
«զարշելի, զզվելի»
լիտվ.
grasùs
«սպառնալի. տհաճ»
լիտվ.
grisùs
«ձանձրալի»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 144, սյունակ 1 Էջ 144
ԳԱԹԱՅ «մի տեսակ խմորեղեն, գաթա»
Էջ 145, սյունակ 1 Էջ 145
ԳԱՀ II (ուշ՝ -ի, -ից) «բարձր տեղ, դար»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան.
իրանական աղբյուրից, նույնը նախորդի հետ. մինչդեռ իրանական բառերը նշանակում են ոչ միայն «աթոռ», այլեւ առաջին հերթին՝ «տեղ, վայր»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գահավէժ, գահինք, գահաւանդակ, գահավիժօրէն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 502
Էջ 146, սյունակ 1 Էջ 146
ԳԱՀՏԱԿ «խնկեղեգ»
Ստուգաբանություն ()
Կազմված է գահ (ավանդված գահ համանուններից որեւէ մեկը) + տակ «արմատ» բառերից:
Էջ 146, սյունակ 1 Էջ 146
ԳԱՂ «շատ» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uel- «սեղմել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ul-)
Եթե ճիշտ է ավանդված, ապա թերեւս հնդեւրոպական ծագում ունի:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
alia
«ժողով»
հուն.
alis
«բազմությամբ, բավականաչափ»
հ. սլավ.
velьmi
«շատ, հույժ»
Էջ 146, սյունակ 1 Էջ 146
ԳԱՂԱԿ «մահիճ» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uel- «պտտել, դարձնել, շրջել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ul-ak')
Եթե ճիշտ է ավանդված, ապա թերեւս բնիկ հնդեւրոպական է՝ *ul-ak' *uel- «պտտել, դարձնել, շրջել» արմատից եւ ձայնդարձով կապված է գողտ «մահիճ» (ԲՀ) եւ գողկ «մահիճ» (Մալխ. ՀԲԲ) բառերի հետ: Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 504) կարծում է, թե կարող է լինել գահակ «օղ, լամբակ» բառի վրիպակը, բայց նա նկատի չի ունեցել գողտ եւ գողկ բառերը:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
vala-, valaka-
«կլոր, գերան»
հուն.
ελενη
«զամբյուղ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 504
Տե՛ս նաեւ
Էջ 148, սյունակ 1 Էջ 148
ԳԱՅԹ (գիթ-) «սայթաքում, սխալ, մոլորություն, հանցանք, անկայունություն»
Էջ 148, սյունակ 1 Էջ 148
ԳԱՅԻ(Ո)Ս (գայի(ո)սութիւն բառում) «բյուզանդական պալատական մի պաշտոնյա»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ լատ. Gaius
հատուկ անվան հասարակ մի գործածություն։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գայի(ո)սութիւն
Էջ 150, սյունակ 1 Էջ 150
ԳԱՌԱԳԻՂ (գառագեղ, գառագիղ, գառագիղ, գայռագիղ, գայռագեղ, գայռագիղ) «կենդանու վանդակ, բանտ»
Ստուգաբանություն ()
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գառագիղանման, անգառագեղ
Էջ 151, սյունակ 1 Էջ 151
ԳԱՐ «ցաւ, հիւանդութիւն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ավ. gaδa «փչացում, վնաս, աղէտ»
փոխատու լեզու՝ հ. հնդկ. gada- «հիւանդութիւն»
Փոխառութիւն իրանական աղբիւրից։ - Աղայան, ԲՍՀ 51։ Աւելի քիչ հաւանական է համեմատութիւնը ավ. garāna, մ. պ. gar «քոս» եւ հ. հնդկ. gara «մի հիւանդութիւն» բառերի հետ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գարադրութիւն, աչագար, անգար, անգարութիւն, լեզուագար, լեզուագարիլ, գլխագար, գլխագարութիւն, խելագար, խելագարութիւն, ցաւագար, գարելի, գարած, միջագար, միջագարութիւն
Մատենագիտություն
Աղայան, ԲՍՀ 51; Աճ. ՀԱԲ 521 (կասկածով)