Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«տի» որոնման արդյունք՝ 2894 բառահոդված
· Էջ 178 / 290
Էջ 468, սյունակ 1
ՀՈՒՊ
(-ոյ, ուշ` -ի, -ից)
«մոտ, կից, սեղմ, անմիջապես»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ub-
«սեղմել»
Աճառյանը, (ՀԱԲ 3, 124) առանձնացնում է հնից եկող հուպ «մոտ» եւ հուպ «սեղմում, սեղմելը» արմատները եւ երկրորդն է համեմատում հ. հնդկ. ubjάti ձեւի հետ, իսկ առաջինը համեմատում է լատ. sub «տակ, մոտ» բառի հետ, որ ծագում է *sub- ձեւից: Հնարավոր է երկու ձեւերի բաղարկում:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հպիլ,
հպաբար,
հպատուր,
հպելիք,
դիւրահուպ,
երկրահուպ,
վաղահուպ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ubjάti «ցած է սեղմում»
լիտվ.
ūbyti «շտապեցնել»
Մատենագիտություն
Աճառյան (ՀԱԲ) 124
Էջ 468, սյունակ 1
ՀՈՒՌՆ
««քղանցք» (°)»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ser
«իրար մոտ շարել, կցել»
Եթե հուռն-ը նշանակում է «հյուս», ապա հնարավոր է կապը յեռուլ «ըղդելուզել» արմատի հետ, որ ծագում է հնդեւրոպական *ser «իրար մոտ շարել, կցել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ոսկեհուռն,
ոսկեհուռազարդ,
ոսկեհուռակապ,
մարգարտահուռն
Տե՛ս նաեւ
Էջ 468, սյունակ 1
ՀՈՒՍԿ
«ամենավերջին, ամենահետին, ամենից, ամենա-»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *pos-
«անմիջապես, մոտ, հետեւում, հետո»
(անմիջական նախաձեւ՝ *post-uo- կամ *post-ko-)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
post «հետո»
հ. հնդկ.
paščāt «հետո, արեւմտյան, ուշ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 125;
Ջահ. ՀԼՊ 144
Էջ 468, սյունակ 1
ՀՈՒՐ
(-ոյ, -ք)
«հուր, կրակ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *peuōr-
«կրակ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *pur-, *pun-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հրացեալ,
հրագոյն,
հրալից,
հրայթեաց,
հրայթք,
հրձիգ,
հրատ,
հրկեզ,
հրդեհ,
հրազարդ,
հրակերպել,
հրաբխային,
հրահրել,
հրացան,
հրացանաձիգ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
πύρ
հ. վ. գ.
fuir, fiur
հ. իսլ.
fūrr «կրակ»
Մատենագիտություն
H. AG 469;
Աճ. ՀԱԲ 125;
Pok. IEW 828
Տե՛ս նաեւ
Էջ 468, սյունակ 1
ՀՈՒՐԱՍՏԱՑ
««սառնամանիք» (°)»
Անստույգ
Կարծես թե կազմված է հուր եւ ստաց բաղադրիչներից, բայց ըստ համատեքստի ենթադրվող իմաստը չի համընկնում սրանցից բխող ընդհանուր իմաստին
Էջ 469, սյունակ 1
ՀՌԱՄՕԹ
«մետաքս»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ եբր. rāmōth
(ոչ հավաստի մեկնաբանություն)
գրական փոխառություն։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 127
Էջ 469, սյունակ 1
ՀՏՊԻՏ
(խտպիտ, հպիտ)
(խտպիտ, հպիտ)
«խեղկատակ, խենթեշ, մեղկ»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ պարսկերեն hrptet
(թերեւս)
«քրմական մի կոչում»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հտպտանի,
հտպտիլ
Մատենագիտություն
Ջահ. ԼՀԳ 72
Էջ 470, սյունակ 1
ՀՐԱՊԱՐԱԿ
(-ի, -աց)
«հրապարակ, ատյան, ավագանիի ժողով, ժողովուրդ եւ բազմություն»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *frapāθāk
իրանական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հրապարակագոյժ,
հրապարակախօս,
հրապարակամեծ,
հրապարակատես
Նոր՝
հրապարակային, հրապարակայնութիւն
հրապարակային, հրապարակայնութիւն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 133
Էջ 471, սյունակ 1
ՀՐԱՍԱՐԱԿ
«մունետիկ, ազդարար»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *fratarak-
հմմտ. պրթ., մ. պ. fra- «առաջ» եւ ավ. tar- «անցնել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հրատարակել,
հրատարակիչ,
հրատարակումն,
հրատարակարէն,
հրատարակութիւն,
հրատարակչական,
հրատարակչութիւն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 133
Էջ 471, սյունակ 1
ՀՐԵԼ
«հրել, մղել, մերժել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *pēr-
«խփել»
հմմտ. լատ. premo «սեղմել, հրել, ճնշել», ռուս. переть (пру) «մղել, հրել, ճնշել, սեղմել, խցկվել»), այլեւ հայ. հարկանեմ (կատ. հարի), հարումն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
premo «սեղմել, հրել, ճնշել»
ռուս.
переть (пру) «մղել, հրել, ճնշել, սեղմել, խցկվել»
հայ.
հարկանեմ (կատ. հարի, հարումն)
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։