Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«եւ» որոնման արդյունք՝ 4539 բառահոդված · Էջ 178 / 454
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 314, սյունակ 1 Էջ 314
ԽԱՄԾԵՐՔ (խամծեծք, խամծէք, խամծէկ, խամծեկք) «կզակ, ծնոտ»
Ստուգաբանություն (թերեւս)
Ըստ Աղայանի (ԱՀԲԲ 1, 559), խամծերք-ը թերեւս կազմված է խամ «ստորին ծնոտ» եւ ծերք < ծայրք բաղադրիչներից. այս դեպքում ծէք, ծէկ բաղադրիչներն էլ կարող են լինել ծագ «ծայր» բառի բարբառային ծէք, ծէկ, ծէկք (հգն.) ձեւերը
Մատենագիտություն
ԱՀԲԲ 559
Էջ 314, սյունակ 1 Էջ 314
ԽԱՄՈՒՐ- (ուշ՝ նաեւ խամր-) «քառասուն, թռչնում, ավերում, փչացում»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ մեգր. xomula- (թերեւս) «չոր»
Աղբյուր՝ ճան. xomula- (թերեւս) «չոր»
ալանական ձեւերի ճշտումն ըստ Ջահ. ՀԼՊ 595
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խամրիլ, խամրացուցանել, արագախամուր, վաղախամուր, դիւրախամուր, անխամր
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 324; Ջահ. ՀԼՊ 595
Էջ 314, սյունակ 1 Էջ 314
ԽԱՅԹ «խայթ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *khait- «խփել, բռնցքահարել, հրել, խփել» (անմիջական նախաձեւ՝ *(s)k(h)ai-d/t-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խայթահար, խայթողութիւն, կարճախայթոց, չարախայթոց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. caedō «խփել, կտրել»
լատ. cadō «խփել, կտրել»
մ. վ. գ. heie «թակ, փայտե մուրճ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 325; Pok. IEW 917
Տե՛ս նաեւ
Էջ 314, սյունակ 1 Էջ 314
ԽԱՅԾ «բիծ, բծավոր, փոքր տեղ, մի փոքր, պատառ, կտոր, խայծ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *khaidio- «լուսավոր, պայծառ» (անմիջական նախաձեւ՝ *(s)kāi-d/t-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խայծոտ, խայծութիւն, խայծիլ, խայծուած, խայծող, խայծողիկ, խայծկեր, խայծաղ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. kētá- «նշան»
հ. իսլ. heið «պայծառ երկինք»
հ. վ. գ. heitar «պայծառ, պարզ. զվարթ»
լիտվ. skaidrùs «լուսավոր. պարզ»
հայ. խայտ «խատուտիկ, պիսակավոր»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 325
Էջ 314, սյունակ 1 Էջ 314
ԽԱՅՏ I «խատուտիկ, բծավոր, պիսակավոր»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *khaid- «լուսավոր, պայծառ» (անմիջական նախաձեւ՝ *(s)kāid/t-)
որտեղից նաեւ՝ խայծ (տե՛ս)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խայտուց, խայտացուցանել, խայտարղէտ, խայտարղետութիւն, խայտանկար, խայտապիսակ, խայտուած, խայտառակ, խայտառակամահ, խայտառականք, խայտառակել, խայտակն, գորշախայտ, գեղեցկախայտուց, կարմրախայտ
Նոր՝
խայտաճամուկ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 326
Տե՛ս նաեւ
Էջ 315, սյունակ 1 Էջ 315
ԽԱՅՏ(ԱԼ) (խայտալ) «ուրախանալ, ցնծալ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *khaid- «լուսաւոր, պայծառ» (անմիջական նախաձեւ՝ (s)kāi-d/t-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խայտալից, խայտախնդութիւն, խայտամահ, խայտումն, բացախայտալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. վ. գ. heitar
գ. heiter «պայծառ, պարզ, զուարթ, ուրախ»
հայ. խայտ
հայ. խայծ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 327
Էջ 315, սյունակ 1 Էջ 315
ԽԱՅՏԱՂԱՆ (խատղան, խայտխան) «մի քանձր հեղուկ, խայծղան, դեղանիւթ, դեղ»
Անստույգ
Արդեօք խայտ բառից չէ՞ (խայտ-աղան՞)
Տե՛ս նաեւ
Էջ 315, սյունակ 1 Էջ 315
ԽԱՅՐԱԼԻ ««գոհութիւն» (ԲՀ)»
Անստույգ (թերեւս)
թերեւս բաղկացած է խայր եւ լի բաղադրիչներից, որոնցից առաջինը փոխառուած է հուն. χαιρον «ուրախութիւն», χαιρω «ուրախանալ, գոհ լինել, գոհանալ» բառերի χαιρ- հիմքից
Էջ 315, սյունակ 1 Էջ 315
ԽԱՆ I (խոն), -ի, -ից ««սինի» (թրք. «գորենի մի չափ»)»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական (՞)
Աղբյուր՝ պ. xuān «սինի, սեղան, սփռոց»
պ. xuān (կարդացւում է առանց ս-ի) «սինի», այլեւ՝ «սեղան. սփռոց»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խանակիր
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 327
Տե՛ս նաեւ
Էջ 315, սյունակ 1 Էջ 315
ԽԱՆ II «իջեւան, քարվանսարա»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. xān
Մատենագիտություն
H. AG 158; Աճ. ՀԱԲ 328