Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 2100 բառահոդված (էջ 178/210)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 619, սյունակ 1 Էջ 619
ՊԱՅՂԱԿ «շլացում»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)p(h)el- «շողալ, փայլել»
հ.-ե. արմատ՝ *bhel- «փայլուն, սպիտակ»
Որեւէ հարաբերություն ունի՞ հնդեւրոպական *(s)p(h)el- «շողալ, փայլել» (հմմտ. փայլ) կամ *bhel- «փայլուն, սպիտակ» արմատների հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պայղակենութիւն
Էջ 621, սյունակ 1 Էջ 621
ՊԱՊԱՆՁԻԼ «պապանձուել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bhendh- (անմիջական նախաձեւ՝ *bhandh-) Կրկնաւոր կազմութիւն
Կրկնաւոր կազմութիւն՝ բնիկ հնդեւրոպական *bhandh- ձեւից (*bhendh-
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պապանձումն
Էջ 623, սյունակ 1 Էջ 623
ՊԱՏ I «շրջան, պտույտ, չորս կողմ, բոլորտիք, որմ, պատ, պատում, փաթաթում»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
հ.-ե. արմատ՝ *pet- «տարածել (հատկապես թեւերը)»
հ.-ե. արմատ՝ *pet- «տապալել, թռչել, ընկնել» արմատների ածանցյալներից
փոխատու լեզու՝ իրան. *pat
Փոխառություն իրանական աղբյուրից՝ *pat. հնդեւրոպական *pet- «տարածել (հատկապես թեւերը)» եւ *pet- «տապալել, թռչել, ընկնել» արմատների ածանցյալներից։ պատիկ-ի համար հմմտ. սողդ. pat «անգամ» (< հնդեւրոպական *pet- «տապալել, թռչել, ընկնել»):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պատել, պատան, պատանել, պատեն, պատենիկ, պատենագեն, պատենաթեւ, պատենաւոր, պատիճ, պատատել, պատատուկ, մառախլապատ, միջապատ, բակարդապատել, շրջապատել, պաճուճապատանք, զինապատեան, ոսկեպատեան, դիպապատիկ, բազմապատիկել, բիւրապատիկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
սողդ.
pat
«անգամ»
Մատենագիտություն
Bailey, DKS 80-81
Էջ 629, սյունակ 1 Էջ 629
ՊԱՐ (-ու) «շուրջ, շրջան, պար, խումբ, շարք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
հ.-ե. արմատ՝ *pero-
փոխատու լեզու՝ իրանական *par-
Փոխառություն իրանական աղբյուրից՝ *par- (< հնդեւրոպական *pero-)։- Bailey, DKS 232, 248. Ավելի վաղ վարկածները տարբեր անձերի կողմից Աճառյանը (ՀԱԲ 4, 55) դնում է կասկածելիների շարքում։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պարաձեւ, պարանցիք, պարաւոր, պարս, պարսմայր, պարոյր, պար(ա)-, բարձրապարու, գեղապարել, անպար, խորհրդապար, կոծապար, ատրապար, ատրապարիկ, նորպարահանդես, պարասրահ, պարբերաբար, պարբերական, պարբերականություն, պարուհի
Մատենագիտություն
Bailey, DKS 232, 248; Աճ. ՀԱԲ 55
Էջ 634, սյունակ 1 Էջ 634
ՊԵՂԵԼ «պեղել, փորել, փորագրել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bel- «պեղել, փորել»
Պարզ չէ հարաբերութիւնը ուրարտ. pili(e) «ջրանցք» բառի հետ:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
bila
«խոռոչ»
մ. խոլ.
belach
«ծերպ, ճեղք, ուղի»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 72
Էջ 636, սյունակ 1 Էջ 636
ՊԹԻՍԻԼ «փչանալ, նեխել»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հ.-ե. արմատ՝ *pu- «նեխել, հոտել» (անմիջական նախաձեւ՝ *peu-)
Որեւէ կապ ունի՞ հնդեւրոպական *pu- (*peu-) «նեխել, հոտել» արմատի հետ, որից *pu-ti (ենթադրո՞տ, հին փոխառությո՞ւն):
Էջ 636, սյունակ 1 Էջ 636
ՊԻՃԱԿ (բ. պիծեկ, պուծեկ) «պիծակ» (կենդանաբանություն)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հ.-ե. արմատ՝ *bhei- «մեղու»
հ.-ե. արմատ՝ *(s)p(h)ēi- «սուր, սուր փայտ»
Որեւէ հարաբերություն ունի՞ հնդեւրոպական *bhei- «մեղու» կամ *(s)p(h)ēi- «սուր, սուր փայտ» արմատների հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պիծակահար, պիծակխոտ, ճպաղիծակ
Էջ 637, սյունակ 1 Էջ 637
ՊԻՆԴ -ոյ, ուշ՝ նաեւ -ի, -աց «պինդ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bhendh- «կապել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bendh-)
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *bendh-` *bhendh- «կապել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պնդել, պնտել, պնդան, պնդաձիգ, պնդապահ, բեւեռապինդ, երիզապինդ, կշտապինդ, հաստատապինդ, գլխապինդ, զատեալպինդ, պնդերես
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
bandhāti
ավ.
bandayati
«կապում է, ամրացնում է»
հուն.
πείσμα
«քոկ»
լատ.
dēfendō
«հետ պահել, պաշտպանել, հաստատել»
գոթ.
binden
«կապել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 83
Տե՛ս նաեւ
Էջ 639, սյունակ 1 Էջ 639
ՊՊԶ- (-լի) «լեփ-լեցուն»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
հ.-ե. արմատ՝ *pel- «լի» կրկնավոր կազմություն
Թերեւս փոխառություն հնդեւրոպական ինչ-որ լեզվից՝ *pel- «լի» (կրկնավոր կազմություն):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պպզգուն, բբդբբզուկ, պըրբըզման
Էջ 639, սյունակ 1 Էջ 639
ՊՊՂ- «ծանր»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Աճառյանը (ՀԱԲ 4, 90) պալ բառի հետ միասին հանում է հնդեւրոպական *bal- «ուժեղ» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պպղաբար
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 90