Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«աղ» որոնման արդյունք՝ 5731 բառահոդված · Էջ 178 / 574
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 264, սյունակ 1 Էջ 264
ԹԵՐԱՄ (թերամս) ««գթություն» (ԲՀ)»
Ստուգաբանություն
Թերաս բառի աղավաղված գրությունն է:
Էջ 265, սյունակ 1 Էջ 265
ԹԵՐԹ «թերթ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *pet- «տապալել, թռչել, ընկնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *pter-) ձեւից
հմմտ. թեր արմատի տակ բերուած օրինակները
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թերթել, (յ)եթերթ, երկթերթի, բազմաթերթութիւն
Նոր՝
թերթիկ, թերթօն
Էջ 265, սյունակ 1 Էջ 265
ԹԵՐԻԱԿԷ (թիրակէ, թերակէ, թիւրակէ, թրակէ, թրակէս, թրեակէսի, թուրիախ, թրիախ, թրիաղ, թիւրակ) «հակաթոյն»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. θηριακή
Մատենագիտություն
H. AG 350; Աճ. ՀԱԲ 176
Էջ 265, սյունակ 1 Էջ 265
ԹԵՐՈՒՆԱԿ (թերաննակ) (ԲՀ) ««հանճարեղ» կամ «հոգեւոր» (այլն` էրունակ «իմաստուն» կամ «հզոր», իրունօղ «իմաստուն»)»
Անստույգ (թերեւս)
բառ, որը թերեւս բաղադրուած է -ունակ (-անող) բաղադրիչով
Էջ 265, սյունակ 1 Էջ 265
ԹԵՒ I (-ոյ) «թեւ, լողակ, բազուկ, ղեկ, թռիչք»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *pet- «տապալել, թռչել, ընկնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *pteuo-)
որտեղից հայ. թեր, թերթ, թիռ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թեւակ, թեւակից, թեւակոխել, թեւակուռ, թեւակցիլ, թեւահանել, թեւարկել, թեւել, թեւճակ, թեւաթեւ, թեւանալ, արագաթեւ, լայնաթեւ, մաշկաթեւ, մեծաթեւ, երկթեւեան, երեքթեւեան
Նոր՝
թեւաթափ, թեւահարել, թեւանցուկ, թեւաւորել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ. para-pavant «հեռաթիռ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 144
Էջ 265, սյունակ 1 Էջ 265
ԹԵՓ (-ոյ) «թեփ, բարակ կեղեւ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *(s)teb(h)/p(h)- «սյուն, բուն, թուփ, խուրձ, փունջ, ոտք դնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *tephu-)
բխեցումը հնդեւրոպական *(s)teb(h)/p(h)- «սյուն, բուն, թուփ, խուրձ, փունջ, ոտք դնել» արմատից` *tephu > թեփ. Այս ստուգաբանութեամբ թափ եւ թեփ արմատները ստուգաբանօրեն կապուած են, բայց իմաստով հեռու
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թեփուկ, թեփոտ, թեփոտել, թեփակեր
Նոր՝
թեփակալել, թեփահանել, թեփամորթ, թեփոտում
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. ֆրիգ. stapul «ատամնածայր»
հ. հնդկ. stabd/a «ամուր, պինդ»
հ. իսլ. stapi «բարձր սեպաժայռ»
հ. վ. գ. stambal «կտոր, բեկոր»
Էջ 265, սյունակ 1 Էջ 265
ԹԵՔԵԼ «կոկել, կռել, կրթել, (ուշ) թեթել, ծռել»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *tek- «հյուսել»
արմատից, որի համար վերականգնւում է «հիւսել» իմաստը, մինչդեռ մերձաւոր *tek՛-p արմատը, որի համար վերականգնւող իմաստը հայերենին աւելի մօտ է, ունի *-k՛-ով նախաձեւ, որ չէր կարող տալ թեկ-. հայերենի համար ենթադրելի է *tek- նախաձեւ` *tek՛-p-ին մօտ իմաստով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թեքմթեքել
Նոր՝
թեթակայ, թեքութիւն, թեքում, դիւրաթեք
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 178-179; Pok. IEW 1058
Էջ 265, սյունակ 1 Էջ 265
ԹԵ (հին` թէ) «եթե, թե, որ, մի՞թե, արդյոք, քանզի, որ, որովհետեւ, որպէսզի»
Ստուգաբանություն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թեեւ, թեթո(ք), թէպէտ, միթե
Նոր՝
թեական, թեկուզ, թեութիւն
Տե՛ս նաեւ
Էջ 266, սյունակ 1 Էջ 266
ԹԷՅ (նոր բառ) «թեյ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հարավ. չին. tē
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թեյաման, թեյասեղան, թեյավաճառ, թեյավաճառանոց, թեյատուն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 180-181
Տե՛ս նաեւ
Էջ 266, սյունակ 1 Էջ 266
ԹԹՈՒ «թթու, թթվահամ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)teuə- «թանձրանալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *tu-tuo-) կրկնաւոր ձեւ
հին ձեւը պահպանւած է վրաց. tutubo «մի բոյս» ձեւի մէջ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թթուենի, թթուաբար, թթուաբեր, թթուագոյն, թթուեցուցանել, թթուիկ, թթուութիւն, թթուոց
Նոր՝
թթվատ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. στύφ(ε)λος «պինդ, թթու, կծու»
հուն. στυφος «տտիպ»