Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«որ» որոնման արդյունք՝ 4475 բառահոդված · Էջ 176 / 448
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 336, սյունակ 1 Էջ 336
ԽՆՉԵԼ (խնջել «խնչել, քիթը մաքրել») «խորդալ (խոզի մասին)»
Բնաձայն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 381
Էջ 336, սյունակ 1 Էջ 336
ԽՆՈՒԼ (կտր. խից-) «խցանել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)kel- «կտրել, անջատել» (անմիջական նախաձեւ՝ *khi-n-)
*(s)kel-(-t/d)- «կտրել, անջատել» արմատից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. σχάω «կտրել, անջատել, դադարեցնել»
հ. իռլ. skeina «թեթեւ վիրավորել»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 336, սյունակ 1 Էջ 336
ԽՆՋՈՅՔ(-Ք) ((խնճոյ(-ք)), -ի, -ից) «ուրախության սեղան, հանդիսավոր հացկերույթ, խրախճանք, հանդիսականների բազմություն»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *khendh- «խնդալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *khendhi-o-)
Աբաեւը (Абаев, ИЭСОЯ 265) եւ Հ. Բեյլին (Bailey, DKS 483) համեմատում են օս. xyncyn «հյուրասիրել, պատվել» բայի հետ՝ համարելով իրանական փոխառություն, բայց նրանց անծանոթ է հայ-իրանական *k(h)endh- «խնդալ» զուգաբանությունը (տե՛ս խինդ)։ Աբաեւը խնջոյ-ք-ը բխեցնում է ալաներենից։ Օսերեն բայը Աբաեւը համարում է նույնական xyncyn «հաշվել, համարել» բայի հետ, իսկ Բեյլին աղբյուր է համարում *haik-/*hik- «հագեցնել, կշտացնել» արմատը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խնճոյական, բազմախնճոյ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. խինդ, խինձ (խնձիղ)
մ. պ. xandītan
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 131
Տե՛ս նաեւ
Էջ 336, սյունակ 1 Էջ 336
ԽՆՁՈՐ II «խառնակ» (ԲՀ)
Ծագումն անհայտ է
Անստույգ բառ
Էջ 336, սյունակ 1 Էջ 336
ԽՇԿԻԼ «չորանալ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պ. xušk
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 381-382
Էջ 336, սյունակ 1 Էջ 336
ԽՇՈՒՐ «մանրուք, մանր կտորտանք, փշուր, քիչ, սակավ, սեզ, ճիլ» (բբ)
Ծագումն անհայտ է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խշրել, խշրիլ, խշրիկ, խշրուկ
Էջ 337, սյունակ 1 Էջ 337
ԽՇՐԻԿ «աղտոր, բութիա»
Ստուգաբանություն
Տե՛ս նաեւ
Էջ 337, սյունակ 1 Էջ 337
ԽՈԶ I (-ի, -ից, -աց) «խոզ, մի աստղ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ակկադ. ḫurīru(m) (բուն աղբյուրը չի հավաստված)
Աղբյուր՝ պ. xūk (բուն աղբյուրը չի հավաստված)
հմմտ. 1) ակկադ. ḫurīru(m) . 2) մ. պ., պ. xūk, 3) կովկ. ա) քարթ., մեգր., ճան. ֆեյ (սրանց *յօյ ձեւից խոճ(-կոր)). բ) աբխ. -xoba, ադըղ. kxoyə, գ) նախ.-դաղ. xokxa, բացք. kxa
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խոզանալ, խոզութիւն, խոզեան, խոզենի, խոզամիտ, խոզարած, խոզուկ, խոզատանձ, խոզուկ, խոզափուշ, խոզապարան
Էջ 337, սյունակ 1 Էջ 337
ԽՈԶԱՆ «խոզան, հնձված արտի մնացուկ»
Ծագումն անհայտ է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խոզանել, խոզանստել
Նոր՝
խոզանակ, խոզանակաձեւ, խոզանատեղ
Էջ 337, սյունակ 1 Էջ 337
ԽՈԹ I «խոթում, խայթում, խեթ, ծուռ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *(s)k(h)ai-t- «խփել, բռնցքահարել, հրել, խփել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ktoth-)
*(s)k(h)ai-t- «խփել, բռնցքահարել, հրել, խփել» արմատի կողքին, որտեղից՝ հայ. խայթ, խիթ, խեթ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խոթել, խոթմոթել, մոթխոթել, խոթոտել
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 384