Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«տի» որոնման արդյունք՝ 2894 բառահոդված · Էջ 175 / 290
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 462, սյունակ 1 Էջ 462
ՀԻՒՊԱՏԻ (-ւոյ, ի-, -ւոջն) (հիպատի) «հիւպատոսութիւն»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. ὑπατεία
Մատենագիտություն
H. AG 361; Աճ. ՀԱԲ 100
Էջ 462, սյունակ 1 Էջ 462
ՀԻՒՊԱՏԻԿՈՍ (-ի) (եւպատիկոս) «հիւպատոս»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. ὑπατικός
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 101
Էջ 462, սյունակ 1 Էջ 462
ՀԻՒՍ I (-ի, -ից, նաեւ -ոյ) (հեւս, հես, հուս, յօս) «մազահիւս, մազահիւսուածք, հիւսուածք»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *pek- «բուրդ գզել, պոկել»
Հեսկ բառի հետ միասին հիւս (հեւս) ձեւը կարող է ծագել *pek-t- > *pet-k- դրափոխութեամբ կամ -ւ-ի հաւելումով։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հիւսել, հիւսածոյ, հիւսակ, հիւսեակ, հիւսկէն, հիւսումն, բազմահիւս, եռահիւս, հեսուլ, հիսուլ, յուսանել, յօսել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ասոր. —
հայերեն հեսկ
լատ. pecto
հ. վ. գ. fehtan «սանրել»
Էջ 462, սյունակ 1 Էջ 462
ՀԻՒՍՆ (-ան, -ունք) (հետան) «հիւսն, փայտագործ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
կապուած հիւսել արմատի հետ։ Իմաստային զարգացման համար հմմտ. լատ. texo «հիւսել»...
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հիւսնել, հիւսնութիւն, հիւսնական, հիւսնոց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. texo «հիւսել»
Էջ 463, սյունակ 1 Էջ 463
ՀՆԴԻԿՈՆ (հընդիկոն) «լեղակենի»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. ἰνδικόν «հնդկական»
ըստ իմաստի ձեւափոխված
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 105
Էջ 464, սյունակ 1 Էջ 464
ՀՈԳ -ոյ «հոգս, խնամք, հոգաբարություն»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *pouiiō- «փչել» (անմիջական նախաձեւ՝ *pəu-, *pau-)
որտեղից նաեւ հով, հոգի, փութս, փչել
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հոգալ, հոգածել, հոգածու, հոգող, հոգաբարձ, հոգաբարձու, հոգաբարձութիւն, անհոգ, անհոգութիւն, բազմանհոգ
Նոր՝
հոգատար
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 106-107
Տե՛ս նաեւ
Էջ 464, սյունակ 1 Էջ 464
ՀՈԳԻ -ւոյ, -ւոց, -եաց (ոգի) «հոգի, շունչ, ոգի, եռանդ, ոգի, ուրվական»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *pouiiō- «փչել, ուռչել» (անմիջական նախաձեւ՝ *pəu-, *pau-)
հմմտ. հայ. հետ, փութս, փչել
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հոգեխառն, հոգեմարտ, հեզահոգի, դառնահոգի, երկայնահոգի, կարճահոգի, ոգեխառնիլ, ոգեկորույս, ոգեշունչ, ոգեւորութիւն, կաթոգի(ն), կաթոգինիկ, կարճոգի
Նոր՝
հոգեբաժին, հոգեբան, հոգեբանական, հոգեբանութիւն, հոգեզմայլ, հոգեպարար, հոգեցունց, հոգեւորական, հոգեւորականութիւն, ոգելից, ոգեւորութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. p(h)uphusu- «թոք»
լատ. pussula «պղպջակ»
ռուս. пухнуть «ուռչել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 107-108
Էջ 464, սյունակ 1 Էջ 464
ՀՈԼ- «մերկ, բաց»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *pol- «լայն ու հարթ» (անմիջական նախաձեւ՝ *pele-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հոլանի, հոլանիի, հոլոնի, հոլաթեւել, հոլաթեւեան, հոլանել, հալանել, հոլամուկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ռուս. полый «բաց, ազատ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 109
Էջ 464, սյունակ 1 Էջ 464
ՀՈԼՈՄԵԼ «ոռոգել» (ԲՀ)
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *pol- «լցնել, թափել, հոսել» (անմիջական նախաձեւ՝ *pel-)
հմմտ. հայ. հեղուկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ. pilti «թափել, լցնել»
ռուս. половодье «վարարում, հորդություն»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 464, սյունակ 1 Էջ 464
ՀՈԼՈՎ -ի, -ից «պտույտ, հոլով, հոլովում»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *pel- «հրելով կամ խփելով շարժման մեջ դնել, շարժել, քշել»
Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 109-110), հենվելով Պեդերսենի վրա, բխեցնում է *qʷol- «պտտ(վ)ել» արմատից, որ հնչյունապես պակաս հավանական է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հոլովիլ, հոլովել, հոլովումն, կիսահոլով, երկրահոլով, եռահոլով, բազմանհոլով, անհոլով
Նոր՝
հոլովակերտ, հոլովանիշ, անհոլով, վերջահոլով, հոլոլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. pellō «հրել, քշել, շարժել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 109-110