Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ետ» որոնման արդյունք՝ 1892 բառահոդված · Էջ 175 / 190
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 749, սյունակ 1 Էջ 749
ՈՒՂՓ «լույս, արփի»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)p(h)el-n- «փայլել, շողալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *pol-ph-) թերի կրկնավոր
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ուղփաճեմ, ուղփիաճեմ, ըղփաճեմ, ուղփեան, ուղփագունի, ուղփամած, ուղփաճահ, մետուղփեան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. sphalingu- «կայծ»
հայ. փայլ-ել
հայ. փաղփաղիլ
հայ. փող-փողիլ
Էջ 749, սյունակ 1 Էջ 749
ՈՒՆԴ (-ոյ, ուշ՝ նաեւ -ի, -ից) (ունտ, հունդ, հունտ) «հունդ, սերմ, ուտելի բույս»
Անստույգ
հնդեւրոպական մեկնության փորձերը (*suonto- ` *su- «ցանել» կամ *andh- «ծլել, ծաղկել» արմատից) օրինաչափ չեն. *sei- «ցանել» նախաձեւի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ունդակեր, ընդակեր, ընդաբուտ, ընդանալ, ընդիկ, ընդասեր, անունդ, դեղահունդ, ընդեղեն
Էջ 750, սյունակ 1 Էջ 750
ՈՒՆՋ -ի, -աց (անեզ.) «քիթ, քթռնցք, ունչ, բեղ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *uendh- «մազ, մորուք»
Համեմատութիւնը հնդեւրոպական *uendh- «մազ, մորուք» արմատին պատկանող բառերի հետ հնչիւնապէս օրինաչափ չէ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ունչատ, ընչացք, կարճունչ, կորունչ, տափըռնչութիւն, բացունչ, ընչախոտ, ընչատուփ
Էջ 750, սյունակ 1 Էջ 750
ՈՒՆՋ III «մուր»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *sendhro- «թանձրացած, քարացած հեղուկ» (անմիջական նախաձեւ՝ *sondhio-) *sondhio->ունջ
հնդեւրոպական *sendhro- «թանձրացած, քարացած հեղուկ» նախաձեւի հետ, որից հ. խղ. sindr «մետաղի խարամ», նորվ. sinkla «սառցապատվել» (*sondhio->ունջ):
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. խղ. sindr «մետաղի խարամ»
նորվ. sinkla «սառցապատվել»
Էջ 750, սյունակ 1 Էջ 750
ՈՒՇ -ի, -ից, -ոյ «միտք, ուշք, ուշ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական uš
հմմտ. ավ. uši «ուշք միտք», պրթ. uš (wš), մ. պ. (h)ōš «խելք, բանականություն»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ուշաբերիլ, ուշակալ(ու), ուշարար, ապուշ, ապշիլ, ափշիլ, յափշիլ, յուշարար, յուշարարութիւն, չարայուշ, ամենայուշ, մշտայուշ, յերկարայուշ, յուշիկ, յուշանալ, յուշ
Նոր՝
ուշագնաց, ուշագնացութիւն, ուշադիր, անուշադիր, յուշատետր, յուշարձան
Մատենագիտություն
H. AG 216; Աճ. ՀԱԲ 605-606; Ջահ. ՀԼՊ 538
Էջ 751, սյունակ 1 Էջ 751
ՈՒՌԵԱԿ «թակարդ»
Ծագումն անհայտ է
Կապ ունի՞ ուռկան բառի հետ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 751, սյունակ 1 Էջ 751
ՈՒՌԻ «հպարտ» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (թերեւս)
կապ ունի ուռ «ուռչելը» արմատի հետ
Էջ 751, սյունակ 1 Էջ 751
ՈՒՌՃԱՆԱԼ «ուռճանալ»
Ստուգաբանություն (հավանաբար)
կապված է ուռ «ուռչել» արմատի հետ` -ճ աճականով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ուռճազարդ, ուռճալի, ուռճալիր, ուռճալրանալ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 752, սյունակ 1 Էջ 752
ՈՒՍԹԱՅ (ուստայ) «վարպետ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պ. usta-
Աղբյուր՝ թուրք. usta
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 611
Էջ 752, սյունակ 1 Էջ 752
ՈՒՍՏ (-ից) «տեղից-, որտեղից»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *pu-sti-
որի *po-sti- ձեւից է ըստ-ը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ուստի, ուստեք, ուստեմն, այլուստ, անդուստ, անդստին, աստուստ, աստստին, յերկնուստ, աստուածուստ, յետուստ, վերուստ, վերստին
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. post «հետո»
ումբր. post «հետո (տեղով եւ ժամանակով)»
ումբր. pus «հետո (տեղով եւ ժամանակով)»
Տե՛ս նաեւ