Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«տի» որոնման արդյունք՝ 2894 բառահոդված · Էջ 174 / 290
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 460, սյունակ 1 Էջ 460
ՀԻՄՆ (-ման, -մունք, -մանց) «հիմք»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *semen- «հիմք» (անմիջական նախաձեւ՝ *se-mu-)
արմատից.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հիմանալ, հիմնացուցանել, հիմնեցուցանել, հիմնել, անհիմն, խորահիմն, շարժահիմն, ինքնահիմն
Նոր՝
հիմնական, հիմնարկ, հիմնովին, հիմնավոր, հիմնադրամ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
խեթ. šamana- «հիմնաքար» (հայ-խեթական զուգաբանություն)
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 146
Էջ 461, սյունակ 1 Էջ 461
ՀԻՆ (-ոյ) «հին»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *seno- «հին»
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հնանալ, հնութիւն, հնամի, հնոտի, հնախաւս
Նոր՝
հնագիտական, հնադարեան, հնահաւատ, հնածէս, հնասէր, հնաւանդ, հնէաբանութիւն, հինաւուրց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. sána-
աւ. hanē «հին»
հուն. énos «հին»
լատ. sena «ծեր, հին, ծերունի»
հ. իռլ. sen-
Մատենագիտություն
H. AG 467; Աճ. ՀԱԲ 94
Էջ 461, սյունակ 1 Էջ 461
ՀԻՆԳ (-ի, -ից, ուշ՝ նաեւ -աւք) «հինգ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *penkʷe- «հինգ»
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հնգետասան, հնգեկական, հնգեկին, հնգիցս, հնգամեան, հինգերորդ, հնգետասան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. páñca
աւ. panca
հուն. πέντε
լատ. quinque
գոթ. fimf
լիտվ. penke
Մատենագիտություն
H. AG 467; Աճ. ՀԱԲ 95
Էջ 461, սյունակ 1 Էջ 461
ՀԻՆԻՆԱԼ (հինանալ) «հեւալ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *pneu- «շնչել, հեւալ» տարբերակային ձեւից
արմատի տարբերակային ձեւից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հինինումն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. πνέω «փչել, շնչել, ֆսֆսացնել»
հուն. πνοή «քամի, շունչ»
հ. իսլ. inysa «փնչալ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 95
Էջ 461, սյունակ 1 Էջ 461
ՀԻՊԱՏԻԿ «հալվէի տեսակ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. ἡπατικός
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հիպատիկեան
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 96
Էջ 461, սյունակ 1 Էջ 461
ՀԻՌ «պտոյտ, շրջան, գալար»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *per-s- «պտտել, շրջել»
հ.-ե. արմատ՝ *spei- «պտտել, շրջել»
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հռիկ, հռիգայել, հիռալ, հիռական, արագահիռ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. σπεῖρα «շրջան, գալար»
հայ. փարել (<*phor-)
Էջ 461, սյունակ 1 Էջ 461
ՀԻՒԱՆԴ (-ի, -աց, -եաց) «հիւանդ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *pēnto- «ցաւեցնել, վնասել»
հ.-ե. արմատ՝ *pē(i)- «ցաւեցնել, վնասել»
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հիւանդանալ, հիւանդանոց, հիւանդագին, հիւանդոտ, հիւանդութիւն, հիւանդամիտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. papa- «հիւանդ»
լատ. paenuria «պակաս»
հայ. հեգ (թերեւս նաեւ)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 98; Pok. IEW 793; Ջահ. ՀԼՊ 142
Տե՛ս նաեւ
Էջ 461, սյունակ 1 Էջ 461
ՀԻՒԹ I (-ոյ, ուշ՝ -ի, -ից) «նիւթ, տարր, հիւթ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *sipto- «ծորալ, հոսել, կաթել»
հ.-ե. արմատ՝ *seip/b- «ծորալ, հոսել, կաթել»
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հիւթաբեր, հիւթեղ, հիւթանիւթ, անհիւթանիւթ, նմանահիւթ, պատշաճահիւթ, պղնձահիւթ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. ֆրիզ. sever «լորձունք, թուք»
սերբ. sipiti «մանր մաղտել (անձրեւի մասին)»
թոխ. Ա sip- «յուղել, օծել»
թոխ. Ա sep «յուղել, օծել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 98-99
Տե՛ս նաեւ
Էջ 461, սյունակ 1 Էջ 461
ՀԻՒԹ II (-ոյ) «թաւուտ, եղեգնուտ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *seip-
նոյնն է հիւթ «նիւթ, տարր, հիւթ» բառի հետ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. գ. sife «ճահճոտ տեղ»
Էջ 462, սյունակ 1 Էջ 462
ՀԻՒԾ(ԱՆ)ԻԼ (ԱՆ)ԻԼ «հիւծվել, մաշվել»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *seug- «տխուր, հիւանդ» (անմիջական նախաձեւ՝ *sēug-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հիւծումն, հիւծական, ծարավահիւծ, հիւծախտ, հիւծախտաւոր, հիւծախտաբոյժ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
գոթ. siuks «հիւանդ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 915; Ջահ. ՀԼՊ 147