Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«արմ» որոնման արդյունք՝ 2355 բառահոդված · Էջ 174 / 236
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 546, սյունակ 1 Էջ 546
ՅԱՃԱԽ (-ի, -աց) «հաճաշ, շատ, բազմաթիվ»
Ստուգաբանություն (հավանաբար)
կազմված է աճ արմատից՝ յ- նախածանցով եւ -ախ վերջածանցով (ըստ Մեյեի)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յաճախել, յաճախութիւն, յաճախաբար, յաճախագոյն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 379-380
Էջ 546, սյունակ 1 Էջ 546
ՅԱՃԱԿԱՆ «յարիլ ինչ» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (թերեւս)
կազմված է աճ արմատից՝ յ- նախածանցով եւ -ական վերջածանցով։
Էջ 546, սյունակ 1 Էջ 546
ՅԱՄ «ուշ, դանդաղ»
Փոխառություն (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *iem- «պահել, զսպել»
Աղբյուր՝ իրան. yam- (Թերեւս) «պահել, զսպել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յամել, յամենալ, յամումն, յամուրդ, յամր, յամրանալ, յամրագնաց, յամրաքայլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ. yam- «պահել»
Էջ 546, սյունակ 1 Էջ 546
ՅԱՄԱՌ (-ի, -աց) «համառ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *omə- «եռանդուն գործել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յամառիլ, յամառոտ, յամառութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. aniti- «սեղմում է, նեղում է, հար...»
Էջ 547, սյունակ 1 Էջ 547
ՅԱՅՏ «յայտնի, երեւացող, յայտնապէս, նշանաւոր»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ai- «այրել, լուսաւորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ai-d-) զանազան ածականներով
զանազան ածականներով:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յայտագոյն, յայտնական, յայտապատկեր, բացայայտել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ. aiskus «պարզ, որոշակի, պարզորոշ, յայտնի, բացայայտ»
ռուս. ясный «պարզ, բացայայտ»
Էջ 548, սյունակ 1 Էջ 548
ՅԱՌԵԼ -իլ, -ուլ «հառել, մեկնել, սեւեռել, անթթիթ նայել (-ուլ) «կախվել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ar- «հարմարեցնել, կապել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ar-s-) յ- նախածանցով
յ- նախածանցով բնիկ հնդեւրոպական՝ *ar-s-` *ar- «հարմարեցնել, կապել» արմատից, որից նաեւ հայ. առնել «առնել» (տե՛ս)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յառումն
Տե՛ս նաեւ
Էջ 548, սյունակ 1 Էջ 548
ՅԱՌՆԵԼ (յարեայ, արի՛) «վեր կենալ, կանգնել»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *er- «շարժվել, գրգռել, հուզել, բարձրացնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *r-n-)
բնիկ հնդեւրոպական՝ *r-n-` *er- «շարժվել, գրգռել, հուզել, բարձրացնել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յառուցանել, յարուցիչ, յարութիւն, չյարութիւն, վաղայարոյց, դիւրայարոյց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. rnoti «բարձրացնում է, շարժվում է»
ավ. ar- «շարժ(վ)ել»
հուն. όρνυμαι «բարձրանում է»
լատ. orior «բարձրանալ»
Մատենագիտություն
H. AG 477; Աճ. ՀԱԲ 384
Էջ 548, սյունակ 1 Էջ 548
ՅԱՏԱԿ (ատակ), -ի, -աց «հատակ, ներքնամաս, գետին, հող, հայրենիք»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *pedo- «ոտք»
բնիկ հնդեւրոպական՝ *pedo- «ոտք» արմատից, որից նաեւ հետք, ոտք-ք (տե՛ս)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յատակել, յատակաբուխ, սալայատակ, անյատակ, հիմնայատակ, քարայատակ, հարթայատակ, կարծրայատակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. հետք
հայ. ոտք-ք
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 386
Էջ 548, սյունակ 1 Էջ 548
ՅԱՐ «կից, կցված, միացած, նման, հարմար, պատշաճ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ar- «կցել, միացնել, հարմարեցնել»
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յարել, յարեցուցանել, յարնչիլ, յարեւնալ, յարեւումն, միայար, մշտայար, շարայարել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. άρμός «կցվածք, հոդ»
լատ. arma «զենք, գործիք»
հ. սլ. yarmo «լուծ»
թոխ. B yarm «չափ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 389; Pok. IEW 58
Էջ 549, սյունակ 1 Էջ 549
ՅԱՐԴ (-ի, -ից) (մ. հայ. յերդ) «հարդ, դարման»
Ծագումն անհայտ է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յարդիլ, յարդ(ա)գող, յարդի, յարդատեսակ, յարդալից, յարդախառն, յարդանոց