Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ամ» որոնման արդյունք՝ 3432 բառահոդված
· Էջ 174 / 344
Էջ 390, սյունակ 1
ԿԱՐ
II
«կարողություն, ուժ, սաստկություն, շատություն, հնարավորություն»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պրթ. karī
«ակտիվություն»
Աղբյուր՝ մ. պ. kar
«ուժ ունենալ, ի վիճակի լինել, կարողանալ»
Ջահ. ՀԼՊ 528։ Մեյեն եւ Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 542) համեմատում են սողդ. kaδi (kaδe) «շատ, կարի, հույժ» բառի հետ։ Բնիկ հնդեւրոպական *gʷer- «ծանր» արմատից (հուն. βριαρος «ուժեղ», հ. իռլ. brīg «ուժ, հզորություն, արժեք») ծագելու դեմ է խոսում ապիկար տիպի կազմությունը, որ ակնհայտ իրանական բնույթ ունի։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կարել,
կարաւոր,
կարատրիլ,
կարութիւն,
կարի,
կարեպետ,
կարեվէր,
կարեւոր,
տկար,
տկարանալ,
անկար,
անկարելի,
ապիկար
Նոր՝
տկարակազմ
տկարակազմ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
սողդ.
kaδi (kaδe) «շատ, կարի, հույժ»
հուն.
βριαρος «ուժեղ»
հ. իռլ.
brīg «ուժ, հզորություն, արժեք»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 528;
Աճ. ՀԱԲ 542
Էջ 390, սյունակ 1
ԿԱՐԱԿԻՄ
(կերակրիմ, կրակիմ)
«փոսատ»
(ԲՀ)
Անստույգ (՞)
Աղավաղված եբրայական որեւէ անվան կամ բառի հոգնակի ձեւ
Էջ 390, սյունակ 1
ԿԱՐ(Ա)ԿԻՆ
(-ի, -աց)
(կարակն)
«հյուսնի մի գործիք. կարկին. կամար»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. καρκίνος
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կարակնահատ,
կարակնաձեւ,
կարակնակերտ,
կարակնակերտութիւն,
կարակնապէս,
կարկնաբոլոր
Մատենագիտություն
H. AG 355;
Աճ. ՀԱԲ 544
Էջ 390, սյունակ 1
ԿԱՐԱԿՈՒՄ
«տիղմ, ցեխ, տղմուտ, ցեխոտ»
Ծագումն անհայտ է
ծագի իրանական որեւէ կորած բառից (հնդեւրոպական *kel-, *kāl- գույնանիշ արմատից. հմմտ. հ. հնդկ. kalká «կեղտ»)։ Պատահական է նմանությունը թյուրք. qara qum (թրք. kara kum) «սեւ ավազ» կապակցության հետ։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
kalká «կեղտ»
թյուրք.
qara qum «սեւ ավազ»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 391, սյունակ 1
ԿԱՐԱՒԱՆԴ
«անակուշտ, կողատակ, գոտկատեղ» կամ «զրահի կապ (գոտի)»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրան. -band
(բուն աղբյուրը չի հավաստված)
իրանական աղբիւրից (հմմտ. -վանդ = -band), բայց բուն աղբիւրը չի հաւաստուած։ Ըստ Փերիխանեանի (МЭСДЯ 59)՝ կարաւանդ < *karan «կողմ, կող» + -band:
Էջ 391, սյունակ 1
ԿԱՐԳ
(-ի, -աց)
«կարգ, հրեշտակախումբ»
Ծագումն անհայտ է
Ծագումն անյայտ է։ Ըստ Հ. Բեյլիի (DKS 441)՝ վրաց. kargi «լաւ» բառի հետ (*karg) (վերականգնում է խոտ.-սակ. hamgalj «հաւաքել» ձեւի հիման վրայ)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կարգել,
կարգալից,
կարգաւոր,
կարգաւորութիւն,
կարգիչ,
դասակարգ,
ծննդակարգ,
ժամակարգութիւն,
յառաջակարգ,
յարակարգել,
շնորհակարգութիւն,
բարեկարգ,
գլխակարգութիւն,
զրուցակարգութիւն,
անկարգ
Նոր՝
կարգադրել, կարգադրիչ, կարգազուրկ, կարգախօս, կարգապահ, կարգապահական, կարգապահութիւն, անկարգապահ, գիտակարգ, օրակարգ
կարգադրել, կարգադրիչ, կարգազուրկ, կարգախօս, կարգապահ, կարգապահական, կարգապահութիւն, անկարգապահ, գիտակարգ, օրակարգ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց.
kargi «լաւ»
խոտ.-սակ.
hamgalj «հաւաքել»
Մատենագիտություն
DKS 441
Էջ 392, սյունակ 1
ԿԱՐԹ
(-ի, -ից)
«կարթ, թռչունի ոտքի բիտ, ոտքի ջիղ, ոտք, սրունք, մեծ գամ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ger(b)-
«պտտել, ոլորել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *grpti-)
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կարթակոտոր,
կարթաբար,
կարթահարել,
կարթաձուկն,
կարթապան,
կարթել,
կարթնկեց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
garbana «գանգուր, խոպոպ»
ռուս.
горб «սապատ»
ն. վ. գ.
krampé «կանթ, կեռ, ճանկ» (ռնգայինով)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 550;
Pok. IEW 387
Էջ 392, սյունակ 1
ԿԱՐԺ
(բրբ. կաժ, կաճ)
«թելի փաթույթ, կարժ, կաժ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ger-
«պտտել, ոլորել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gr-gh-, *gr-k-)
բնիկ հնդեւրոպական՝ *gr-gh- կամ, թերեւս՝ *gr-k- «պտտել, ոլորել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կարժառ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
γυργαθος «(հյուսված) կողով» ((*ger-g->))
բուլղ.
girčase «կծկվել» ((*ger-k->))
Էջ 392, սյունակ 1
ԿԱՐԻՇՆ
««նմանություն» կամ «կայար» (ԲՀ)»
Ծագումն անհայտ է
(փոխառություն իրանական աղբյուրի՞ց. հմմտ. -իշն):
Էջ 392, սյունակ 1
ԿԱՐԾ
«կարծիք, ենթադրություն, կասկած»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *garəg-
«սարսափելի, ահեղ, սարսափ»
իմաստի վերականգնումը պայմանական է
բնիկ հնդեւրոպական՝ *garəg- «սարսափելի, ահեղ, սարսափ» արմատից (իմաստի վերականգնումը պայմանական է):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կարծել,
կարծեցյալ,
կարծական,
կարծեխյուս,
կարծիք,
կարծոտ,
յանկարծ,
յանկարծակի,
յանկարծուստ,
յեղակարծ,
յայլակարծուց,
կաղակարծ,
կեղակարծ,
ընդունայնակարծ,
դժուարակարծելի,
իմաստակարծ,
տարակարծ
Նոր՝
կարծեկից, տարակարծիք
կարծեկից, տարակարծիք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
γοργος «սարսափելի, ահեղ, ահավոր»
հ. խըլ.
garg(g) «դաժան, վայրի, վայրենի»
կիմր.
graen «տխրություն, թախիծ, վիշտ»
լիտվ.
grazóti «սպառնալ»
լատվ.
grižuot «կամակորել, քմահաճել, համառել»
հ. սլ.
groziti «սպառնալ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 352
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։