Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 1859 բառահոդված (էջ 174/186)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 732, սյունակ 1 Էջ 732
ՏՈԿՈՍ (-ի, -ից) «տոկոս, շահ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. τόχος
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տոկոսիք, տոկոսահաւաք, տոկոսառ, տոկոսել, տոկոսաբեր, տոկոսամուտ, անտոկոս
Մատենագիտություն
H. AG 384; Աճ. ՀԱԲ 417
Էջ 732, սյունակ 1 Էջ 732
ՏՈՂ I (ուղ՝ -ի) «տող, ուղիղ շարք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *del- «նշան բռնել, հաշուել» (անմիջական նախաձեւ՝ *dol-)
Աճառեանը (ՀԱԲ 4, 418), նկատի ունենալով քարթուելական զուգահեռները (հմմտ. վրաց. toli «հաւասար, նման, հասակակից»), բխեցնում է ուրարտերէնից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տողել, տողան, տողանի, տողաբուն, շղթայատող, մարգարտատող, տողաշար, երկտող, քառատող
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իսլ.
tel
«թիւ, խօսք»
հայ.
տաղ
Մատենագիտություն
Pok. IEW 193; Աճ. ՀԱԲ 418
Էջ 734, սյունակ 1 Էջ 734
ՏՈՒՂՏ (տեղտ) «տուղտ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ակկադ. tula/tu «մի դեղաբույս»
ըստ Ղափանցյանի
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տուղտնկուլ
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 424-425
Էջ 735, սյունակ 1 Էջ 735
ՏՈՒՏՆ (տտուն), -ան «ծայր, պոչ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dud-
(հայ-գերմանական զուգաբանություն)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տտնավոր, տտադեղն, ոսկետտուն, վիշապատտունն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. անգլ.
tote
«ծայր»
իսլ.
toti
«մռութ»
իսլ.
tota
«ծայր»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 230; Զահ. ՀԼՊ 329
Տե՛ս նաեւ
Էջ 736, սյունակ 1 Էջ 736
ՏՏԻՊ (ուշ` -ոյ, -ի, -ից) «ստիպ, փոքրախահամ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *steib- (անմիջական նախաձեւ՝ *stib-)
Կրկնաւոր կազմութիւն` ըստ Աճառեանի (ՀԱԲ 4, 443), հնդեւրոպական *steib- *stib- (հայ. ստէպ, ստիպել) արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տտպութիւն, տտպել, տետպել
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 443
Տե՛ս նաեւ
Էջ 736, սյունակ 1 Էջ 736
ՏՐԱՄ «ամուր, պինդ, կարծր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dru- «փայտ» իմաստային զարգացմամբ
իմաստային զարգացմամբ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տրամանալ, տրամիկ, տրամիտ, տրամաբանութիւն, տրամագիծ, տրամադրել, տրամաչափ, տրամադիր, տրամադրելի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
dhruva
«հաստատուն, ապահով»
հուն.
δρούν
«ուժեղ» (Հեսիքիոս)
հ. անգլ.
trum
«հաստատուն»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 434
Էջ 736, սյունակ 1 Էջ 736
ՏՐԵԽ (-ի, -աց) «կաշուէ կոշիկ, տրեխ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. tirāq «կոշիկի կաշի, փայտուճից կազմուած կաշուաթերթ, վահանապատուած կաշի»
Աճառեանը (ՀԱԲ 4, 435) հիշատակում է արաբ. tirāq բառը, բայց հարաբերութիւնը չի պարզում:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տրեխատրրի, տրեխատոր, տրեխամեջ, տրեխաչուան, տրեխացու, անտրեխ
Մատենագիտություն
Աճառեան (ՀԱԲ) 435
Էջ 737, սյունակ 1 Էջ 737
ՏՐՄԷՍ «մի կշռաչափ, համապատասխան դրամ՝ 1/3 դահեկան»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. τριμίσσιον
Մատենագիտություն
H. AG 385; Աճ. ՀԱԲ 437
Էջ 739, սյունակ 1 Էջ 739
ՐԱՀԳՈՆ «օրհնող»
Ստուգաբանություն ()
Էջ 739, սյունակ 1 Էջ 739
ՐԱՀԻՐԱԲ «շուտով»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)