Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«արմ» որոնման արդյունք՝ 2355 բառահոդված · Էջ 173 / 236
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 543, սյունակ 1 Էջ 543
ՄՐՈՒՐ I (-ռ) «մրուր, դիրտ, մրրիկ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *meu- «խոնավ, կեղտոտ, հեղուկ, կեղտոտել» (անմիջական նախաձեւ՝ *mu-ro-)
մուր բառի հետ միասին (տե՛ս) պատկանում է *mu-ro- նախաձեւին՝ *meu- «խոնավ, կեղտոտ, հեղուկ, կեղտոտել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մրրախառն, մրրիլ, մրրութիւն, մրրուկ, մրրիկ, մրրկել, մրրկածին, մրրկածուփ, մրրկախառն, անմրուր
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 370
Տե՛ս նաեւ
Էջ 543, սյունակ 1 Էջ 543
ՄՐՋԻՒՆ (-ջեան (ուշ՝ -ջման, -ջմունք, -ջմանց)) «մրջյուն»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *mor- (անմիջական նախաձեւ՝ *mor(n)io-) -իւն (-իմն) վերջածանցով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մրջիւնառիւծ, մրջմնառիւծ, մրջնառիւծ, մրջիւննոց, մրջնոց, մրջմուկ, մրջնբոյն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ. maoiri-
հ. իռլ. moirb
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 371; Ջահ. ՀԼՊ 139
Էջ 543, սյունակ 1 Էջ 543
ՄՐՍԻԼ (մսիլ) «մրսել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *merk- «նեխել, թրջել» (անմիջական նախաձեւ՝ *mērk-, *merk-, *merg-)
արմատից:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ալբ. mardh
ռուս. мерзнуть «մրսել»
Էջ 545, սյունակ 1 Էջ 545
ՅԱԳ I (ուշ՝ -ոյ) «հագեցած»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *sā- «կուշտ, հագեցած» (անմիջական նախաձեւ՝ *sāw-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յագիլ, յագենալ, յագուրդ, յագութիւն, անյագ, վաղայագ(ու)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. ámenai «կշտացնել, հագեցնել»
լատ. satis «բավական»
հ. իռլ. sāps «կուշտ»
լիտվ. sotis «կշտացում»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 376
Էջ 545, սյունակ 1 Էջ 545
ՅԱԳ II «գոչյուն»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *au- «խոսել» (անմիջական նախաձեւ՝ *aued-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յագչումն
Էջ 545, սյունակ 1 Էջ 545
ՅԱԳՉԻԼ «լավ նստել (զգեստի մասին), կպչել, փակչել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *eu- «հագնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ou-)
Ագ- արմատը գալիս է հնդեւրոպական նախաձեւից։ (կասկածով)։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 376
Տե՛ս նաեւ
Էջ 546, սյունակ 1 Էջ 546
ՅԱՂԵԼ «կլանել (՞)» կամ «բռնել (՞)»
Ծագումն անհայտ է (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *sel- «վերցնել, բռնել»
Ծագումն անհայտ է։ Կապ ունի՞ հնդեւրոպական *sel- «վերցնել, բռնել» արմատի հետ։
Էջ 546, սյունակ 1 Էջ 546
ՅԱՂԹ «շատ, հսկա, քաջ, հաղթություն»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *sel- «ոստնել; վերցնել, բռնել»
Հնդեւրոպական ծագման վարկածները հավաստի չեն, եւ Աճառյանը (ՀԱԲ 4, 633-634) համեմատում է լատ. saltus «ոստյուն» բառի հետ եւ բխեցնում հնդեւրոպական *sel- «ոստնել» արմատից, որ անհավանական է։ Քիչ հավանական է բխեցումը նաեւ *sel- «վերցնել, բռնել» արմատից, որ իմաստով կարծես ավելի մոտ է։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յաղթել, յաղթական, յաղթանակ, յաղթահասակ, յաղթահարել, յաղթանդամ, յաղթազօր, յաղթկու, յաղթուկ, մեծայաղթ, դժուարայաղթ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. saltus «ոստյուն»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 633-634
Էջ 546, սյունակ 1 Էջ 546
ՅԱՂԿԻԼ «նեխել»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *sel- «նեխել» (անմիջական նախաձեւ՝ *sl-g-) *-d- աճականով ձեւից է աղտ-ը
այս արմատի *-d- աճականով ձեւից է աղտ-ը։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
նորվ. բ. ulka «թարախակալել, նողկալ»
նորվ. բ. alka «կեղտոտել, ապականել»
Էջ 546, սյունակ 1 Էջ 546
ՅԱՂՄ «շատ, բազում» (ԲՀ)
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *pel- «թափել, լցնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *pl-mo-)
որից հեղուլ, լի (տե՛ս)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յաղմանուն
Տե՛ս նաեւ