Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ամ» որոնման արդյունք՝ 3432 բառահոդված · Էջ 173 / 344
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 388, սյունակ 1 Էջ 388
ԿԱՍՍԻՈՊԵ (Քասիոպէ) «մի համաստեղութիւն» (աստղաբաշխական)
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. Κασσιόπη
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 535
Էջ 388, սյունակ 1 Էջ 388
ԿԱՍՏԻՆ (կաստապրին, կոստոպրին, կոսպրին) «թանաքաման, կաղամար»
Ծագումն անհայտ է
Էջ 388, սյունակ 1 Էջ 388
ԿԱՍՔԵԼ «?»
Անստույգ (թերեւս)
Անստոյգ իմաստով բառ. թերեւս կապւում է կասկել «պղծել» կամ կասկ «գարի» (կասկել «գարի ծամել») բառերի հետ։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 388, սյունակ 1 Էջ 388
ԿԱՏԱԲ «մի թռչուն»
Ծագումն անհայտ է (՞)
Կապ ունի՞ կատակ «մի թռչուն» կամ արաբ. judāf (կարդացուած՝ yadāf) «մի թռչուն՝ մի տեսակ ագռաւ (՞)» բառերի հետ։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 388, սյունակ 1 Էջ 388
ԿԱՏԱԳԱՀԵԼ (ԲՀ՝ նաեւ կատահակել) «կազդուրուել» կամ «քաջալերուել»
Անստույգ
Անստոյգ բառ։ Ծագումն անհայտ է։
Էջ 388, սյունակ 1 Էջ 388
ԿԱՏԱԿ II (կատիկ), -ի, -աց «ծաղր, կատակ, կատակաբանութիւն, ծաղրածու, խեղկատակ»
Անստույգ (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gʷet- «խօսել, ասել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gʷed-)
Աղբյուր՝ մ. պ. kalak < *kataka- «բերդ, ամրոց», թուրֆ. qdg, պ. kada «տուն, բնակարան» (կասկածելի) «քաղաք»
Կասկածելի է բխեցումը հնդեւրոպական *gʷet- «խօսել, ասել» արմատի *gʷed- տարբերակից. - Աճ. ՀԱԲ 2, 536 (ըստ Լիդենի)։ Եթե կապուած է Ներսեսովիչի կալաք «կատակ» բառի հետ, ապա հաւանական է բառի իրանական ծագումը. t/l յարաբերութեան համար հմմտ. մ. պ. kalak (հայ. քաղաք) < *kataka- «բերդ, ամրոց», թուրֆ. qdg, պ. kada «տուն, բնակարան»։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կատակել, կատականք, կատակութիւն, խաղակատակ, այպանակատակ, հացկատակ, ծաղրակատակ
Նոր՝
կատակարան, կատակախօս, կատակասէր, կատակերգու
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. gadati «ասում է»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 536
Էջ 389, սյունակ 1 Էջ 389
ԿԱՏԱՐ (-ի, -աց, -ոյ (°)) «ծայր, կատար, ավարտ, լեռնագագաթ, աքաղաղի կատար»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *geu- «ծռել, թեքել, կամար կապել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gᵘ-od-)
Հազիվ թե ծագի սեմական աղբյուրից (հմմտ. եբր. keter «պսակ, թագ, կատար»):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կատարել, կատարումն, կատարելիք, կատարած, կատարեալ, կատարելապէս, կատարելամիտ, անկատար, լիակատար, դժուարակատար, երագակատար, բերակատար, հայրենակատար, խորհրդակատար, կամակատար
Նոր՝
գործակատար, յանձնակատար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
նորվ. բրբ. kyta «սապատ, վեր ուռած ծալք, ուռուցք»
շվեդ. բրբ. küt «սապատ, պալար»
Էջ 389, սյունակ 1 Էջ 389
ԿԱՏԻԿ (զթիկ) «կատիկ, մակալեզու»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ թաթար. kadyk «կոշտ, պինդ, ցցված»
հմմտ. թաթար. kadyk «կոշտ, պինդ, ցցված» > ռուս. кадык «ադամախնձոր»։
Մատենագիտություն
Ջահ. ԼՀԳ 20
Էջ 389, սյունակ 1 Էջ 389
ԿԱՏՈՒ (-ոյ) «կատու»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ ասոր. qattu (թերեւս)
կամ, թերեւս, մերձավոր մի այլ աղբյուր։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կատուապաշտութիւն, կատուակ, կատուականջ
Նոր՝
կատուախոտ, կատուաձուկ
Մատենագիտություն
H. AG 307; Աճ. ՀԱԲ 539-540
Էջ 389, սյունակ 1 Էջ 389
ԿԱՐ I (-ոյ, -ի, -ից) «թոկ, լար, հող, կցում, կար, կարելը»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ger- «միավորել, հավաքել» (անմիջական նախաձեւ՝ *goro-) o-ձայնդարձ
կամ, որ, թերեւս, ավելի ճիշտ է, *ger- «պտտել, ոլորել» արմատից։ Աղայան, ԲՍՀ 81 (բայց ոչ՝ կարաւանդ)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կարել, կարան, կարկատել, կարկատան, կարկատումն, խորանակար, կաշկակար, մանրակարկատ, խրամակարկատ, հատակարկատ, կարոտել
Նոր՝
հնակարկատ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. αγειρω «հավաքել»
լատ. grex, -gis «հոտ, կապոց, տրցակ»
լիտվ. gurgulas «խտություն, հանգույց»
լատվ. gùrste «վուշի կապոց»
հ. հնդկ. guná (grno) «թել»
հ. հնդկ. gárta «մարտակառքի նստատեղ (*«միջնատահյուս նստատեղ, կառագամբյուղ»)»
հ. իսլ. karmr «պատնեշ»
հ. շվեդ. karm «հյուսված թիկնակ»
հուն. γυργαθος «հյուսված կողով»
Մատենագիտություն
Աղայան, ԲՍՀ 81