Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ել» որոնման արդյունք՝ 4109 բառահոդված
· Էջ 172 / 411
Էջ 358, սյունակ 1
ԾԱՄ
(-ոյ, ուշ՝ -ի, -աց)
«հյուսված մազ, մազահյուս»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ վրաց. çami, çamsami
(թերեւս)
«արտեւանունք»
Աղբյուր՝ վրաց. sa-m-isi
(թերեւս)
«գեղմ»
աղբյուրից. հմմտ. վրաց. çami, çamsami «արտեւանունք», sa-m-isi «գեղմ»։ Աբաեւը (ИЭСОЯ 1, 337) տալիս է վրաց. çami «մազ», sam-isi «քուրձ, մազահագուստ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծամակալ,
ոսկեծամ,
ծամաւոր,
ծամթել,
ծամկապ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց.
çami «մազ»
վրաց.
sam-isi «քուրձ, մազահագուստ»
Մատենագիտություն
ИЭСОЯ 337
Էջ 358, սյունակ 1
ԾԱՄ-(ԵԼ)
«ծամելը, ծամում, որոճում, մտքով որոճում»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *g'embh-
«կծել, կրծել, ատամներով ջարդել, ծամել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *g'mbh-)
արմատից. հմմտ. հ. հնդկ. jámbhatē, jábhatē «ատամներով բռնել», հուն. γομφίος «ատամ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծամել,
ծամելի,
ծամն,
անծամ,
մեղմածամ,
ծամոն
Նոր՝
անծամելի, դժվարածամ, անծամել, ծամծմել, ծամծմուտ, ծամծմորել, ծամծմացնել, ծամարան, ծամանիկ, ծամուկ
անծամելի, դժվարածամ, անծամել, ծամծմել, ծամծմուտ, ծամծմորել, ծամծմացնել, ծամարան, ծամանիկ, ծամուկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
jámbhatē, jábhatē «ատամներով բռնել»
հուն.
γομφίος «ատամ»
Մատենագիտություն
H. IF Anz. 42;
Աճ. ՀԱԲ 441
Էջ 358, սյունակ 1
Էջ 358, սյունակ 1
ԾԱՄՐԵԼ
««խտրել, որոշել» (ԲՀ)»
Ծագումն անհայտ է
Անստույգ բառ
Էջ 359, սյունակ 1
ԾԱՆ-
(ճան-)
«ճանաչում»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *g'en-
«ճանաչել, իմանալ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *g'no- կամ g'on-)
ճանաչել < *ճանաշել (հմմտ. ծանուցանել):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ճանաչել,
ծանուցանել,
ծանուցիչ,
ծանաթ,
ծանաթական,
ծանաթաւոր,
ծանաթութք,
ծանաթութիւն,
անծանաթ,
կանխածան,
անծան,
բարեծանոյց,
լաւածանաւթ,
կանխածանաւթ,
վերծանել,
վերծանող,
վերծանութիւն,
ծանուցագիր,
ծանօթագրութիւն,
ծանօթագրել,
վաղածանօթ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
jānati «գիտի»
հ. իռլ.
gainaim «գիտեմ»
գոթ.
kunnan «իմանալ, ճանաչել»
լիտվ.
žinóti
ռուս.
знать «իմանալ»
Մատենագիտություն
H. AG 455;
Աճ. ՀԱԲ 443
Էջ 359, սյունակ 1
ԾԱՆԱԿ
-ի, -աց
«խայտառակ(ութիւն)»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
կազմուած է բնիկ հնդեւրոպական ծան- արմատից՝ -ակ վերջածանցով՝ «ճանաչել տալ, յայտնի դարձնել» իմաստային անցումով: Աւելի քիչ հաւանական է կապել ծաղ «ծաղր» արմատի հետ՝ ենթադրելով *l/*n հերթագայութիւն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծանակել,
ծանակութիւն,
ծանականք,
անծանակ,
ծադանակակ,
ծովածանակ
Էջ 359, սյունակ 1
ԾԱՆԾ
-ոյ
«ցորենի կճեպ, խոզոջ»
Անստույգ (թերեւս)
Աղբյուր՝ վրաց. jenĵa
(թերեւս)
«ծեծել»
Աղբյուր՝ վրաց. enĵi
(թերեւս)
«խոձոջ»
Թերեւս ծեծ բառի ռնգայինով եւ այլ ձայնաւորմամբ ձեւն է, բայց հնդեւրոպական ծագման վարկածը խիստ կասկածելի է: Բաւարար չափով համոզիչ չէ նաեւ կովկասեան (վրացական) ծագման վարկածը՝ jenĵa «ծեծել», enĵi «խոձոջ»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծնծոց
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 451
Էջ 359, սյունակ 1
ԾԱՆԾԱՔԵԼ
«ծամծմել, անհագ ուտել»
Անստույգ (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *g'mbh-
«կծել, ատամներով ջարդել, ծամել»
Կրկնաւոր կազմութիւն: Կապ ունի՞ արդեօք հնդեւրոպական *g'mbh- «կծել, ատամներով ջարդել, ծամել» արմատի հետ, որտեղից՝ հայ. ծամել:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 359, սյունակ 1
ԾԱՆՐ
-նու, -նունք, -նանց
«ծանր, ծանրաշարժ, դանդաղաշարժ, սաստիկ, խիստ, դաժան, հղի»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ վրացական con-
(թերեւս)
«կշռել»
Քիչ համոզիչ է ըստ հոլովական ձեւաւորման, որ հիշեցնում է հնդեւրոպական ծագման մանր, փոքր բառերի հոլովումը, եւ ըստ ձայնաւորման (անբացատրելի է ա-ն):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծանրանալ,
ծանրութիւն,
ծանրանաւել,
ծանրաբուն,
ծանրաբան,
ծանրախաւս,
ծանրանդամ,
ծանրաբեկ,
ծանրաբեռն,
ծանրագին,
գլխածանրիլ
Նոր՝
ծանրաբարոյ, ծանրակշիռ, ծանրաչափ
ծանրաբարոյ, ծանրակշիռ, ծանրաչափ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 445
Տե՛ս նաեւ
Էջ 359, սյունակ 1
ԾԱՊԱՏՐԱԿԻԼ
«խիստ թրջվել (՞)» կամ «զարհուրել (՞)»
Ծագումն անհայտ է (՞)
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։