Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«որ» որոնման արդյունք՝ 4475 բառահոդված · Էջ 171 / 448
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 328, սյունակ 1 Էջ 328
ԽԶՈՒԶ «կալի մնացուկ»
Բնաձայն (թերեւս)
թերեւս կրկնավոր ձեւ, որ կապված է խուզ- (խզել) բայահիմքի հետ։ Անհավանական է խմուձ-ի միջնորդությամբ կովկասյան ծագում ենթադրելը։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 328, սյունակ 1 Էջ 328
ԽԶԵԼ (խուզ) «պոկել, կտրել, խուզել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)kēu- «կտրել, անջատել, քերել, փորփրել, քչփորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *khu-gh-) ձայնդարձային ձեւ
որտեղից նաեւ` խուզել ձայնդարձային ձեւը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խզումն, խզելի, խզտել, խզրատել
Տե՛ս նաեւ
Էջ 329, սյունակ 1 Էջ 329
ԽԵԹ (խեդ) «խղճի խայթ, խիթ, փորացավ, խեթ նայվածք, ոխ, արգելք, հրում»
Բնիկ հնդեւրոպական
Խայթ արմատի տարբերակը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խիթալ (-ել), անխեթ, բռնխեթ
Էջ 329, սյունակ 1 Էջ 329
ԽԵԺ (խիժ, խեճ) «խեժ, թանձր հյութ»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)kel- «կտրել, անջատել» (անմիջական նախաձեւ՝ *khei-gh-) k>kh անցմամբ
որպես «ծառից անջատված»։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զագիխեժ, խեժուկ (խեզ)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ. skiesti (skiedžiu) «նոսրացնել, ջրիկացնել» (*-d աճականով լիով.)
ռուս. цедить «քամել»
Էջ 329, սյունակ 1 Էջ 329
ԽԵՇ «կողքին, մոտ, «մի խեցեմորթ»»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)kei-t- «կտրել, անջատել» (անմիջական նախաձեւ՝ *kheitio-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խեշափառ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
գոթ. skaidan «բաժանել, անջատել»
հ. վ. գ. suida «սրի պատյան, բաժանում, սահման»
մ. վ. գ. scheit «բաժանում, ջրբաժան»
մ. վ. գ. schit «բաժանում, տարբերություն»
ռուս. щит «վահան»
ռուս. защитить «պահպանել»
Էջ 329, սյունակ 1 Էջ 329
ԽԵՐԱՆԴԵՄ «բարեմիտ, բարեխոհ»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ արաբ. խեր (Թերեւս) «բարիք»
Աղբյուր՝ մ. պ. անդեմ (Թերեւս) «-միտ (միտք)»
դիտված է որպես յուրատեսակ երկտարր (հիբրիդային) կազմություն:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 362
Էջ 329, սյունակ 1 Էջ 329
ԽԻԶԱԽ «խիզախ, համարձակ, ինքնավստահ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *kē- «շարժ(վ)ել» (անմիջական նախաձեւ՝ *khēi-gh-) *k>*kh անցումով (*khēi-gh-> xiz + -ախ)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խիզախել, խիզախական, խիզախումն, քաջախիզախ (քաջախիզգակ)
Նոր՝
խիզախօրէն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ալբ. syei, syen «հարձակվել»
հուն. σευω «քշել, հալածել, նետել»
Էջ 329, սյունակ 1 Էջ 329
ԽԻԶԱՆ «պանդուխտ. փախստական. (բրբ.) հյուրընկալվող անձ, կին, ընտանիք»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ պ. xīzān (թերեւս)
որտեղից` վրաց. xizani «փախստական»:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց. xizani «փախստական»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 363
Էջ 329, սյունակ 1 Էջ 329
ԽԻԹ (-ոյ) «ցավ, հիվանդություն, վերք, խորխորատ, քարանձավ, խութ, կոկորդիլոս»
Բնիկ հնդեւրոպական
Էջ 330, սյունակ 1 Էջ 330
ԽԻԲ
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *(s)k(h)ai-t- «խփել, հրել»
որտեղից նաեւ՝ խայթ, խէթ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խբել, խբան, խբումն, խբալ, խիբամայրի, առխբել, գաղտախբել, ոտնխբի, ծակախիբ, ծառախիբ, ամրախիբ, կողախիբ, խբնի
Նոր՝
խբանել
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 364