Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«դեւ» որոնման արդյունք՝ 2100 բառահոդված · Էջ 171 / 210
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 596, սյունակ 1 Էջ 596
ՇՌԱՅԼ «շռայլ շռայլություն»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ker- «ցատկել, շուրջը ցատկել» (անմիջական նախաձեւ՝ *skher-s-) -այլ ածանցով
*-այլ* ածանցով. (հմմտ. *մռայլ*), որտեղից նաեւ *ցիր*.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շռայլել, շռայլություն, շռայլական
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. kirati- «ցանում է, շաղ է տալիս, թափում է, նետում է, շպրտում է»
մ. վ. գ. schrren «ցատկեցնել, ցրել»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 597, սյունակ 1 Էջ 597
ՇՐՏԵԼ «թեքել, ծռել» (ԲՀ)
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ker- «պտտել, ծռել» (անմիջական նախաձեւ՝ *skhr-d-)
արմատից
Էջ 597, սյունակ 1 Էջ 597
ՇՐՏՆՈՒԼ «խրտնել, վախենալ, շշկլվել»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ker-d- «ցատկել, ոստնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *(s)kr-d-)
արմատից. առանց *s-ի ձեւից ծագում է խրտնուլ բայը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շրտումն
Տե՛ս նաեւ
Էջ 597, սյունակ 1 Էջ 597
ՇՓԱՆԱԼ «խրոխտալ, պարծենալ, ամբարտավանություն անել, շփանալ, երես առնել»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ker- «ուշադրութիւն դարձնել»
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ker- «նետել, հալածել»
արմատներից որեւէ մեկի հետ (*skhu-ph-> շուփ՞)
Էջ 597, սյունակ 1 Էջ 597
ՇՓՈԹ (շփոյթ), -ի, -ից, -ոյ «շփոթ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *skeup- «փունջ»
արմատի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շփոթել, շփոթական, շփոթանք, շփոթումն, անշփոթ, դյուրաշփոթ, բազմաշփոթ, հեշտաշփոթ
Նոր՝
շփոթութիւն, խառնաշփոթ
Էջ 599, սյունակ 1 Էջ 599
Ո- (ոյր, ում, ում(մ)է, ոյք, -ոյց) «դերանվանական հիմք, որից կազմված են հարցական նաեւ ուրիշ դերանուններ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *kʷo- հիմքից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ոմն, ոք, ումպետ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. kāh, kā «ո՞վ»
հ. պ. ka «ո՞վ»
հուն. κώς «ինչպե՞ս»
Մատենագիտություն
H. AG 481; Աճ. ՀԱԲ 548
Էջ 599, սյունակ 1 Էջ 599
ՈԳԵԼ «ասել, խոսել երգել նվագել»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *uoguh- «հանդիսավոր կերպով խոսել» (անմիջական նախաձեւ՝ *uoguh- (*ueguh-)) արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ոգել, առոգել, առոգանութիւն, ստորոգել, ստորոգութիւն, ներառոգել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. գոգ-
հ. հնդկ. vāghát «աղոթավոր, ուխտավոր»
լատ. voveō «ուխտել»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 348
Էջ 599, սյունակ 1 Էջ 599
ՈԶՆԻ (ոզնիկ, կոզնի) «ոզնի»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *og'hi- (անմիջական նախաձեւ՝ *og'hi-(no)) հիմքից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. ἐχῖνος
հ. վ. գ. igil
լիտվ. ežỹs
լատվ. ezis «ոզնի»
Մատենագիտություն
H. AG 481; Աճ. ՀԱԲ 549-550
Էջ 599, սյունակ 1 Էջ 599
ՈԶՈՐ «ճյուղ, բարակ ճյուղ, ճիպոտ, խրձակապ»
Ծագումն անհայտ է
Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 550) համեմատում է հուն. ὄσχος եւ մ. պ. azg (>հայ. ազգ) «ճյուղ» բառերի հետ եւ վերականգնում հնդեւրոպական *ozg'ho- ձեւը, սակայն նախ` հնդեւրոպական *ozgho-ի *g-ն քմայնացած չէ, երկրորդ` անբացատրելի է մնում -ր-ն, երրորդ` չի բացատրվում կապը բարբառային ձեւերի հետ, եթե նախնական իմաստը «ծռել»-ն է:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. ὄσχος
մ. պ. azg «ճյուղ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 550
Տե՛ս նաեւ
Էջ 599, սյունակ 1 Էջ 599
ՈԶՈՒՄՆ «թեզան»
Ստուգաբանություն (հավանաբար)
կազմված է -ումն վերջածանցով` *ոզ- անծանոթ արմատից, որ հազիվ թե կապ ունենա հնդեւրոպական *pag «ամրացնել» արմատի հետ` *-o- ձայնավորմամբ: