Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«բաղ» որոնման արդյունք՝ 3993 բառահոդված
· Էջ 171 / 400
Էջ 364, սյունակ 1
ԾԻՒ
I
«կտոր, պատառ (հատկապես շորի)»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *g'ēbh-
«ճյուղ, փայտի կտոր»
(անմիջական նախաձեւ՝ *g'ēbh- / *g'ebh-)
հ.-ե. արմատ՝ *g'ē(i)-
«ծլել, ծաղկել, ճեղքվել, պատռվել»
(*g'ī-u > ծիւ)
Բաղադրություն՝ ծուեն, ծիրանածուեն, ծուել (ծլել՝ ԲՀ)։ Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական *g'ēbh- / *g'ebh- «ճյուղ, փայտի կտոր» (°) արմատից: Հնարավոր է կապը նաեւ հնդեւրոպական *g'ē(i)- «ծլել, ծաղկել, ճեղքվել, պատռվել» արմատի հետ, որտեղից՝ հայ. ծեղ, ծիղ, հ. անգլ. cinu, դան. բրբ. kin «ճեղք» (*g'ī-u > ծիւ):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծուեն,
ծիրանածուեն,
ծուել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. խլ.
kafi «կտոր, կտրված բան»
լիտվ.
žabas «ճիպոտ»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 364, սյունակ 1
ԾԻՒՐ
(ցիւր-)
(ցիւրանալ)
«ծյուրում, հյուծում, նիհարում»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *g'er-
«հասունանալ, ծերանալ, զառամել»
-i-ի հայերենի համար սովորական ներդրմամբ
Կապ ունի՞ արդյոք հնդեւրոպական *g'er- «հասունանալ, ծերանալ, զառամել» արմատի հետ՝ -i-ի՝ հայերենի համար սովորական ներդրմամբ (հմմտ. յատանել - յաւտ, արածել - արաւտ, մատչիլ - մաւտ): ... հնարավոր ընդհանուր աղբյուր համարելով ուրարտերենը, որովհետեւ հայերենը կարող է առաջանալ հիշյալ վրացական ձեւերից եւ ոչ վրացերենը՝ հայերենից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծյուրել,
ծյուրական,
ծյուրութիւն,
ծյուրակար,
ծյուրանալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
jarā «մաշվածություն, զառամություն, ծերություն»
պ.
zār «թույլ, նիհար, խեղճ, թշվառ, ծեր»
վրաց.
cvrili, cvlili «մանր, բարակ, նուրբ»
վրաց.
gamjvruli «ճմլած, տրորած»
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 461
Էջ 364, սյունակ 1
ԾԾՈՒՄԲ
-ոյ
(ծծում, ծրծում)
«ծծումբ»
Անստույգ
Կազմված է կրկնությամբ՝ այլուստ անծանոթ *ծում արմատից՝ -բ- հավելմամբ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծծմ(բ)աբեր,
ծծմ(բ)ախառն,
ծծմբահամ,
ծծմբաքար,
ծծմբեայ,
ծծմբաթթու,
ծծմբական,
ծծմբային,
ծծմբափոշի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց.
— «փոխառ.»
Էջ 365, սյունակ 1
Ծ(Ղ)ԽՆԻ
(-ւոյ, -եաց)
(ծխղնի, ծխանի, ծխնի), (ծղին, բրբ. ծխան)
«ծխնի»
Անստույգ (թերեւս)
Թերեւս կապ ունի ծիղ բառի հետ (*ծղիխ):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծխղնիլ,
ծըղխնիլ,
ծղխնել
Տե՛ս նաեւ
Էջ 365, սյունակ 1
ԾՂՐԻԴ
(ծղրիթ, ծղրիտ)
«ճպուռ»
Բնաձայն (թերեւս)
Թերեւս բնաձայնական կազմություն: Հմմտ. բրբ. ծղրալ «ծղրիդի ձայն հանել», այլեւ ծղրտալ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծղրիդահաւ,
ծղրիդաձայն,
ծղրիդային
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 463
Էջ 365, սյունակ 1
ԾՄԱԿ
(-ի, -աց)
«ծմակ, ստվերոտ տեղ»
Ծագումն անհայտ է
հ.-ե. արմատ՝ *tem-
«մութ»
Առայժմ հնչյունաբանորեն անբացատրելի է նմանությունը հնդեւրոպական *t-ով սկսվող *tem- «մութ» արմատից ծագող բառերի հետ, որ նկատվում է նաեւ ծմրիլ բառի դեպքում. սա զուգահեռ է թմրիլ բառին, որ ծագում է հնդեւրոպական *tem- «շփոթված, թմրած» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծմակային,
ծմականիստ,
ծմականալ,
ծմակին,
ծմակեցուցանել,
ծմակեցուցիչ,
անծմակ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 365, սյունակ 1
ԾՄՐԻԼ
«լքվել, վհատվել, տխրել»
Անստույգ (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *tem-
«շփոթված, թմրած»
Կապ ունի՞ թմրիլ բառի հետ, որ ծագում է հնդեւրոպական *tem- «շփոթված, թմրած» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծմրաբարձ,
ծմրդել
Տե՛ս նաեւ
Էջ 365, սյունակ 1
ԾՆՈՏ
(-ի, -ից)
(ծնօտ)
«ծնոտ, եզերք, եզրազարդ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *g'enu-
(անմիջական նախաձեւ՝ *g'enu- (կամ *g'enǝu-d°))
*-ատ ածանցով
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *g'enu + -ատ ածանց (կամ *g'enǝu-d°):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծնոտաբակ,
երկայնածնոտ
Նոր՝
ծնոտակալ, ծնոտափակ
ծնոտակալ, ծնոտափակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
hánu
ավ.
zanu
հուն.
γένος
Մատենագիտություն
H. AG 456;
Աճ. ՀԱԲ 466
Էջ 366, սյունակ 1
ԾՆՃՂԱՅ
(-ի, -ից)
(ցնծղայ, ճնճղայ, ծեծեղայ, ծիծեղայ)
«ծնծղայ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ասոր. sessəlā
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծնծղեակ,
ծնծղակ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 465
Էջ 366, սյունակ 1
ԾՆԿԻԼ
(ծնգիլ)
«ծյուրվել, թուլանալ, մաշվել»
Ստուգաբանություն (թերեւս)
ծունկ բառից կազմված՝ որպես «ծնկի գալ»՝ իմաստի հետագա երանգավորմամբ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծնկոտ,
ծնկանալ,
ծնգրտիլ
Տե՛ս նաեւ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։