Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«արմ» որոնման արդյունք՝ 2355 բառահոդված · Էջ 171 / 236
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 539, սյունակ 1 Էջ 539
ՄՈՒՆՁ I «խոսք»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *mun- «բնաձայնական արմատ» (անմիջական նախաձեւ՝ *munkio-)
Աճառյանը ՀԱԲ (3, 359) համարում է բնաձայնական կազմություն։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մնջել, մնջին
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. múnjati «ձայն է արձակում»
հուն. mukáomai «բառաչել, մռնչալ, որոտալ»
ռուս. мычать «բառաչել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 359
Տե՛ս նաեւ
Էջ 539, սյունակ 1 Էջ 539
ՄՈՒՆՋ «մունջ, անխոս, համր, լուռումունջ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *mu- «բնաձայնական արմատ» (անմիջական նախաձեւ՝ *mundhio-)
Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 359) տալիս է *mundyo- նախաձեւը, որ կասկածելի է։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մնջիկ, մնջուկ
Նոր՝
մնջկատակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. mutus «համր»
հայ. մունջ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 359
Էջ 539, սյունակ 1 Էջ 539
ՄՈՒՌ «հլու, լուռումունջ լսող»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *mu- «բնաձայնական արմատ» (անմիջական նախաձեւ՝ *mu-s-ro-)
բնաձայնական արմատից, որից նաեւ հայ. մունջ, մունջ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մռել (բ.), մռուկ, լուռումուռ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 361
Էջ 540, սյունակ 1 Էջ 540
ՄՈՒՏ (-ի, -ից, ուշ՝ -ոյ) «մտնելը, մուտք, եկամուտ, արեւմուտ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *mōd- «հանդիպել, մօտենալ»
արմատից։ հնարաւոր է բաղարկում *meug- *mug- (> մոյծ, մուծ-) արմատի հետ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մոտուտել, մտնել, մտել, ընդմտանել, դարանամուտ, արեւմուտք, արեւմտեայ, հմուտ, խելամուտ, միջամուտ, հետամուտ, ելմուտ, ծակումուտ, կանխամուտ, նորամուտ
Նոր՝
եկամուտ, եկամտային, անեկամտաբեր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. մատնիչ
հայ. մատ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 540, սյունակ 1 Էջ 540
ՄՈՒՐ (-ոյ) «մուր, ճանճախարիթ, սեւ թանաք»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *meu- «խոնաւ, կեղտոտ. հեղուկ, կեղտոտել» (անմիջական նախաձեւ՝ *mū-tro կամ *mū-to-)
արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մրել, մրոտել, մրանալ, մրագիր, մրաթաթախ, մրակերպ, մրայուն
Նոր՝
մրուր, մրազարկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ. muras «տիղմ»
հ. հնդկ. mūtra- «մէզ»
ավ. mūθra- «կեղտ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 363
Էջ 540, սյունակ 1 Էջ 540
ՄՈՒՐԿ (-ի, -աց) «ցորենի հատիկ, աղանձ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *smeug(h)- «ծխել» (անմիջական նախաձեւ՝ *smug-ro-) (*smeukh-)
արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մրկել, մրկած
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. մոյգ
հայ. մուխ ((*smukh-))
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 363-364
Էջ 540, սյունակ 1 Էջ 540
ՄՈՒՐՃ I ((մուրջ), -ոյ, ուշ՝ -ի, -աց) «մուրճ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *mer- «տորորել, շփել» (անմիջական նախաձեւ՝ *mōr-g/kio-)
արմատից։ Հնարաւոր է նաեւ *mordio- նախաձեւ։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. մորճ (մորջ)
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 139
Էջ 541, սյունակ 1 Էջ 541
ՄՈՒՐՃ II «մուր»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *meu- «խոնավ, կեղտոտ. հեղուկ, կեղտոտել»
արմատից, որտեղից մուր (տե՛ս)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մրճանալ, մրճ(ճ)ոտ, մրճոտել, մրճոտիլ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 541, սյունակ 1 Էջ 541
ՄՈՒՐՃ III (բբ) «ձեռքի երակ»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *men- «հեռացնել, տեղից շարժել»
Եթե ճիշտ է, ապա թերեւս կարող է ծագել հնդեւրոպական *men- «հեռացնել, տեղից շարժել» (՞) արմատից։
Էջ 541, սյունակ 1 Էջ 541
ՄՈՒՐՑ «բռունցք, բռնցքամարտ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *mer- «տրորել, շփել» (անմիջական նախաձեւ՝ *mōr-d-sk-)
արմատից.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մրցիլ, մրցություն, մրցամարտ, մրցունակ, մրցանակ, մուրցացի, անմուրց, մերկամրցանակ
Նոր՝
մրցանակաբաշխություն, անմրցելի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. μάρναμαι «մարտընչել, պայքարել»
հայ. մարտ
հայ. մարտընչել