Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«եւ» որոնման արդյունք՝ 4539 բառահոդված
· Էջ 170 / 454
Էջ 300, սյունակ 1
ԼՈՂ
I
(լոյղ, լիւղ, լաւղ, լուղ, լեղ, ղող, ղոյղ, ղիւղ, ղաւղ, ղեղ)
«լող, լողալը»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *lel-
«օրորել, ճոճել, դես ու դեն շարժել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *lul-, *lal-)
բնաձայնատիպ արմատից
բնաձայնատիպ արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լողալ,
լողել,
լողիլ,
լուղիլ,
լուղել,
լողակ,
լուղակ,
լողորդ,
լուղորդ,
ղողան,
լողլողալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
lolati «դես ու դեն է շարժւում»
հ. հնդկ.
lēlayati «օրորում է, ճոճում է»
գերմ.
lullen «օրորվել, օրորելով հանգստացնել»
լիտվ.
leliúoti «օրորել, ճոճել»
հին չեխ.
leleti «հուզել»
ռուս. բրբ.
лелеять «ալիքների վրայ օրորել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 293
Տե՛ս նաեւ
Էջ 300, սյունակ 1
ԼՈՂ
II
«գլան»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *lel-
*lel- արմատից, որից՝ լող «լող, լողալը»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լողել,
ղողան
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 293
Տե՛ս նաեւ
Էջ 300, սյունակ 1
ԼՈՅԾ
(լոյծ «քանդում, քակում, արձակում»)
«լոյծ, հեղուկ, հեղուկային»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *leug-
«կոտրել, խախտել»
Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 293-294) բխեցնում է *leu-/*lou- արմատից՝ *-ge/o մասնիկով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լուծանել,
լուծումն,
լուծութիւն,
լուծանք,
անլոյծ,
դժուարալոյծ,
զատելոյծ,
անդամալոյծ,
դիւրալոյծ,
անլուծակի
Նոր՝
լուծողական, լուծարք, անլուծելի
լուծողական, լուծարք, անլուծելի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
rujáti «կոտրում է, ջարդում է»
հ. անգլ.
tolūcan «քայքայել, կործանել»
լիտվ.
laučti «կոտրել»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 686;
Ջահ. ՀԼՊ 136;
Աճ. ՀԱԲ 293-294
Էջ 300, սյունակ 1
ԼՈՅՍ
(-ոյ)
«լոյս»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *leuk'-
«լուսաւորել, լուսաւոր»
(անմիջական նախաձեւ՝ *leuk'o-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լուսաբեր,
լուսազարդ,
լուսակերպ,
լուսամուտ,
լուսանալ,
լուսատու,
լուսարան,
լուսաւոր,
լուսաւորիչ,
լուսածել,
ինքնալոյս,
մշտալոյս
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
roká- «լոյս»
հուն.
λευκός «լուսաւոր, փայլուն. սպիտակ»
լատ.
lūx «լոյս»
կիմր.
llug «փայլ»
ռուս.
луч «ճառագայթ»
Էջ 301, սյունակ 1
Էջ 301, սյունակ 1
ԼՈՎԻԱՍ
(լուվիաս, լուպիա(յ), լուպիաս, լօփաս, լովէստ, արեւելահայ. լոբի, արեւմտահայ. լուբիա)
«լոբի»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. lūbiyā
Մատենագիտություն
H. AG 267;
Աճ. ՀԱԲ 297
Էջ 301, սյունակ 1
ԼՈՐ
«փասիանների կամ սիրամարգների ընտանիքին պատկանող մի թռչուն՝ լոր»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *lā-, *lē-
«բնաձայնական արմատ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *lo-)
տարբերակ
թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *loro- ձեւից, որի *lo- արմատը հաւանաբար *lā-, *lē- բնաձայնական արմատի տարբերակն է. (հայ-հունական զուգաբանութիւն)։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
λαρος «որոր»
Մատենագիտություն
Pok. 650;
Աճ. ՀԱԲ 297-298
Էջ 301, սյունակ 1
ԼՈՐՁՆ
(-ին, -ունք, -անց, ուշ՝ լորձ, -ոյ, լորձիք)
«լորձ, լորձունք»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *(s)lend(h)-
«սահել»
ոչ ռնգական ձեւ
հ.-ե. արմատ՝ *(s)leu-
«թոյլ կախուել, թոյլ»
*-r- ածանցով
թերեւս բնիկ հնդեւրոպական ծագման, բայց բուն աղբիւրի վերականգնումը առայժմ քիչ արդիւնաւէտ է. եթէ հնարաւոր է վերականգնել *(s)lend(h)- «սահել» արմատն (Pok. IEW 1, 901), ապա թերեւս կարելի է բխեցնել ոչ ռնգական ձեւից. Աճառեանը (ՀԱԲ 2, 298) հայերենից է բխեցնում վրաց. lorco «լորձանյութ» բառը, բայց քարթվելագէտները (տե՛ս Климов, ЭСКЯ 189) փորձում են վերականգնել *porco «լորձ, լորձունք» քարթվելական արմատը եւ lorco-ն կապել նրա հետ։ Քիչ հաւանական է կապ տեսնել հնդեւրոպական *(s)leu- «թոյլ կախուել, թոյլ» արմատի հետ, որտեղից *-r- ածանցով՝ մ. վ. գ. slier (<*sleura) «տիղմ, կաւ»։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լորձնային,
լորձնատեսակ,
լորձնատեսակութիւն
Նոր՝
լորձնաթաղանթ
լորձնաթաղանթ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
lumbricus «ճիճու» (<*lonabr-īko)
վրաց.
lorco «լորձանյութ»
մ. վ. գ.
slier «տիղմ, կաւ» (<*sleura)
Մատենագիտություն
Pok. IEW 901;
Աճ. ՀԱԲ 298;
Климов, ЭСКЯ 189
Տե՛ս նաեւ
Էջ 301, սյունակ 1
ԼՈՐՏՈՒ
(լուրտ «իժ»)
«լորտու (կենդանի՝ սողուն)»
Անստույգ
Ըստ Աճառեանի (ՀԱԲ 2, 298) ստուգաբանօրէն կապուած է լորձն բառի հետ (որպէս «լորձնոտ»)։ Բայց հնարաւոր է կապը նաեւ լորտ «ծոյլ, թոյլ, հոգնած» բառի հետ՝ -ու ածանցով. հմմտ. բրբ. լորտուկ։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
բրբ.
լորտմձուկ «մի խխունջ»
բրբ.
լորտուկ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 298
Տե՛ս նաեւ
Էջ 301, սյունակ 1
ԼՈՐՏՔ
«անդամալծկում, ջղաձգութիւն»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *lerd-
«ծռել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *lord-sk-)
բնիկ հնդեւրոպական՝ *lord-sk- ` *lerd- «ծռել» արմատից։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
գաել.
lurc «կաղ ոտք»
գաել.
lorcach, lurcach «կաղ» (<*lord-sk)
հուն.
λορδός «կթուած»
հ. վ. գ.
lerz, lurc «ձախ»
հ. անգլ.
lort «ծուռ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 299
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։