Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ել» որոնման արդյունք՝ 4109 բառահոդված · Էջ 170 / 411
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 354, սյունակ 1 Էջ 354
ԽՐԱՏ (-ու, -ոց, ուշ՝ նաեւ -ի, -ից) «հորդոր, խրատ, կրթություն, խորհուրդ, պատիժ, կարգ, օրենք, հրաման»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ավ. xratu
Աղբյուր՝ մ. պ. xrat
հմմտ. ավ. xratu, մ. պ. xrat
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խրատել, խրատիչ, խրատագիր, խրատ(ա)տու, խրատատուական
Մատենագիտություն
H. AG 162; Աճ. ՀԱԲ 430
Էջ 354, սյունակ 1 Էջ 354
ԽՐԱՑ (-ից) «կոշկաթել, բաճկոնի թել, բուղ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ker- «պտտել, ծռել» (անմիջական նախաձեւ՝ *khrokso- (°))
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խրացել, խրացատեսակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. սլավ. so-kričiti «ի մի ձգել»
ռուս. крячить «պտտել-ամրացնել»
նորվ. herkja «իրար կապել»
Մատենագիտություն
Ջհաուկյան, ՕԻԴՊԱՅ 121
Էջ 354, սյունակ 1 Էջ 354
ԽՐԲՈՒԿ (խոփուկ) «խուլավարսակ, պռչուկ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ker- «կտրել, հատել, անջատել» (անմիջական նախաձեւ՝ *khērp- կամ *khērbh-°) շնչեղ *kh-ով եւ *-p կամ *-bh ածականով տարբերակներ
Կազմված է -ուկ բուսանվանակազմ ածանցով՝ խրբ- արմատից, որ թերեւս կապ ունի հ.-ե. *(s)ker- «կտրել, հատել, անջատել» արմատի շնչեղ *kh-ով եւ *-p կամ *-bh ածականով տարբերակներից մեկի հետ (*khērp- կամ *khērbh-°).
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ալբ. shko-zë (<*skrēbhr)
պրուս. skrūoblas «բուսանունները» (<*skrōbar)
Էջ 354, սյունակ 1 Էջ 354
ԽՐԵԼ «խրել, մխել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ker- «կտրել» (անմիջական նախաձեւ՝ *khēr-)
Կապ ունի՞ խոր բառի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խրուտ(ք), աւազախիր, աւազախիտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իսլ. skera «կտրել, ծակել»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 354, սյունակ 1 Էջ 354
ԽՐԽՆՋ (խրխինջ, խրխնջալը)
Բնաձայն
Բնաձայնական կազմություն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խրխնջել, խրխնջալ, խրխնջիւն, խրխնջոց
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 431
Էջ 355, սյունակ 1 Էջ 355
ԽՐՇԵԼ (խրշել, խլշել, խշշել) «խրտնեցնել» (ԲՀ)
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ker- «ցատկել» կրկնաւոր կազմութիւն
կրկնաւոր կազմութիւն՝ հնդեւրոպական *(s)ker- «ցատկել» արմատից, որից նաեւ խրտնուլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իսլ. skirra «վախեցնել, խրտնեցնել»
Մատենագիտություն
Ջաուկյան, ՕԻԴՊԱՅ 114
Էջ 355, սյունակ 1 Էջ 355
ԽՐԽՈՐ ((բրբ. խրխուր), խրխիր) «փշուր, մանր կտոր», «մանր, չնչին բան»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ker- «կտրել» կրկնաւոր կազմութիւն, *k>*kh անցմամբ
կրկնաւոր կազմութիւն՝ հնդեւրոպական *(s)ker- «կտրել» արմատից՝ *k>*kh անցմամբ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խրխրել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. κερμα «մանր փող»
հուն. κορις «փայտոջիլ» (սեռ. κορος «ոջիլ»)
իռլ. cert «փոքր, մանր»
հ. անգլ. sceard «փշուր»
Էջ 355, սյունակ 1 Էջ 355
ԽՐՈՒԱՆԴԵԼ «կարկատել»
Ծագումն անհայտ է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խրուանդիչ
Էջ 355, սյունակ 1 Էջ 355
ԽՐՈՒԿ II «կինաբարիս, կարմիր ներկ»
Բնաձայն (թերեւս)
խրուկ բուսանվան հետ շփոթելու արդյունք։
Էջ 357, սյունակ 1 Էջ 357
ԾԱԳ (-ի, -աց) (*ծայգ) «ծայր (սկիզբ, վերջ)» (բրբ. «ծլել»)
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *g'ogh- «ցից, սյուն, ճյուղ, թուփ»
*ծայգ ձեւը, որից ծագում են բարբառային շատ ձեւեր, կարող է գալ *g'ēi- «ծլել» ձեւից (*g'əi-gh-՞):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծագել, ծագումն, արեգակնածագ, լուսածագ, լուսածագիլ, հանկարծածագ, բոցածագումն, երագածագ, երկնածագ, ինքնածագ, կորածագ, չորեքծագեան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հնդեւր. kag «սեպ»
հ. վ. գ. kegil «ցից, սյուն, փայտե մեխ»
լիտվ. žagaras «ճյուղոտ»
լիտվ. žagrė «խոփ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 354