Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 471 բառահոդված (էջ 17/48)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 242, սյունակ 1 Էջ 242
ԶՈՒԱՐՃ «ուրախ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Ստուգաբանորեն կապված է զուարթ բառի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զուարճանալ, զուարճութիւն, զուարճախառն, զուարճագետ, պտղազուարճ, բարեզուարճ, բազմազուարճ, հոգեզուարճ, մշտազուարճ, զուարճարան, զուարճալի, զվարճախոս, զուարճատեղի
Էջ 245, սյունակ 1 Էջ 245
ԷՇ -ոյ, -ու (հավաք. իշեար, իշան) «էշ, քարանետ մեքենա, քնարի թելերի հենարան, աստղ Խեցգետնի համաստեղության մեջ» (աստղաբաշխական)
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ek'uo-s
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *ek'uo-s արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
իշակես, իշամտռուկ, իշանդամ, իշավայր, իշավար, իշացոլ, էշայծեամն, կիսէշ, ցռէշ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ašva
ավ.
aspa
հ. պ.
asa
հուն.
ιππος
<*eikuo-s
լատ.
equus
գոթ.
aihwa
«ձի»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 117-118; Ջահ. ՀԼՊ 163-164
Էջ 247, սյունակ 1 Էջ 247
ԸՄԲՈՇԽՈՐԵԼ «լիովին վայելել, ըմբոշխնել»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական բոշխնել
ունի նոյն կազմութիւնը, ինչ ըմբոշխնել-ը, որ կազմուած է ընդ- նախածանցով իրանական ծագման հիմքով բոշխնել բայից եւ, թերեւս, հայ. -որ- ածանցով. բոշխնել-ի -ն-ն, որ ներկայացնում է իրան. na-ն, կարող էր այստեղ բացակայել:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 249, սյունակ 1 Էջ 249
ԸՆԿԵՆՈՒԼ «գցել, նետել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *sengu- «ընկնել, խորասուզվել» (անմիջական նախաձեւ՝ *sngu-) որտեղից ծագում է նաեւ անկանել բայը
Բնիկ հնդեւրոպական` *sengu- «ընկնել, խորասուզվել» արմատից, որտեղից ծագում է նաեւ անկանել բայը (*sngu-):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ընկեցիկ, զընկենու, թաւնընկեց, զեռընկեց, բացընկեցիկ, դիցընկեց, ընդվայրընկեց, ընդվայրընկեցիկ, լծընկեց, կարթընկեց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
գ.
*sinkwan
գոթ.
sigqan
հ. վ. գ.
sinkan, sinken
«ընկնել, սուզվել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 128
Էջ 250, սյունակ 1 Էջ 250
ԸՆՁՈՒԻԼ (ընձուիլ) «ծագել, բխել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *g'el- «բողբոջել, ընձյուղել» ըն(դ)- ածանցով, *-ս ածականով
Այստեղ է պատկանում նաեւ ընձիւղ (ընձիւղ): Կազմված է ըն(դ)- ածանցով՝ բնիկ հնդեւրոպական *g'el- արմատից՝ *-ս ածականով:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ընձիւղ, ընձիւղ
Մատենագիտություն
Աղայան, ԲՍՀ 69-70; Pok. IEW 355
Էջ 254, սյունակ 1 Էջ 254
ԹԱԼԵԼ «գցել, նետել» (բրբ.)
Ստուգաբանություն (անստույգ)
հ.-ե. արմատ՝ *pet- «տապալել, թռչել, ընկնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ptəl-)
ծագել *ptəl- ձեւից՝ *pet- «տապալել, թռչել, ընկնել» արմատից, որտեղից՝ թիռ, թռչել։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 256, սյունակ 1 Էջ 256
ԹԱՂԱՆԹ (-ոյ, -ի, -աց) (թաղանդ) «բարակ մաշկ, բաղիրթը պատող ճարպ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *tel- «հարթ, հարթ գետին, տախտակ»
Ավելի քիչ հավանական է *stel- «փռել» արմատից, որտեղից՝ հայ. առաստաղ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թաղանթադեղ, թաղանթազարդ, թաղանթապատել, թաղանթիլ, թաղանթեայ, թանձրաթաղանթ, լուսաթաղանթ, ծովաթաղանթ, հրաթաղանթ, թաղանթածածկ, թաղանթանյութ, թաղանթաշերտ, թաղանթավոր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
tala
«հարթություն. ձեռքի ափ, ներբան»
հուն.
τηλία
«մաղի շրջանակ, տախտակամած»
հ. անգլ.
dille
«տախտակ, հատակ»
ռուս.
по-толок
«առաստաղ»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 256, սյունակ 1 Էջ 256
ԹԱՂԱՄՄ- (թաղամս-) «կրտում, ամորձատում»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. θλάσμα «ճմլում, մալում»
թաղամս ձեւն ստեղծվել է կեղծ ստուգաբանությամբ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թաղամսատր, թաղամսատոր, թաղամսմեղ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 146
Էջ 256, սյունակ 1 Էջ 256
ԹԱՂԹ I «ձվի փառ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *tel- «հարթ. հարթ գետին. տախտակ»
արմատից, որտեղից, թերեւս, հայ. թաղ, թաղանթ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 258, սյունակ 1 Էջ 258
ԹԱՌ (դառ) «թառելու տեղ, պտուղ կախելու ձող»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ters- «չորանալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *trs-) ձայնդարձային ձեւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ταρσός, ταρρός
հ. վ. գ.
darra
«չորացնելու հարմարանք»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 154-155