Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 733 բառահոդված (էջ 17/74)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 189, սյունակ 1 Էջ 189
ԴԱՐՈՒՆԱՋ (դարինաճ, դարինիճ, դրունաջ, դրունազ, դարունաճ, դարունեճ, տարունաճ, դրունաճ) «մի բույս, doronicum L.» (բուսանուն)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. darūnaj
բուն աղբյուրը պարսկերեն darūnak-ն է
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 641
Էջ 190, սյունակ 1 Էջ 190
ԴԱՓՐ (դաբր, տափր, տարբ) «դոփյուն, հոդի փորում եղունգներով»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
Եթե բուն ձեւը տափր-ն է, ապա այն կարող է կապված լինել տոփել բայի հետ որպէս ձայնդարձային ձեւ:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայերեն
դոփել
Էջ 191, սյունակ 1 Էջ 191
ԴԵԿՏԵՄԲԵՐ «տարվա վերջին ամիս՝ դեկտեմբեր»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ լատ. december
սեպտեմբեր եւ հոկտեմբեր ձեւերի համաբանությամբ...
Էջ 192, սյունակ 1 Էջ 192
ԴԵՂԵԽ (դեղեղ-, դեխեխ) «պղտոր, խռով», դեղեխ (դեղեղ) «դավաճան, նենգ մարդ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dhel- «տարուբերել, դողալ, տարուբերվել»
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *dhel- «տարուբերել, դողալ, տարուբերվել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դեղեխել, դեղեխիչ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
դող
հայ.
դողալ
հայ.
դեխ-
շվեդ. բրբ.
dilla
«տարուբերել»
Էջ 194, սյունակ 1 Էջ 194
ԴԵՌ «դեռ, տակաւին, նոր միայն, ժամանակ, տարիք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dher- «պահել» (անմիջական նախաձեւ՝ *dhers- / *dher-)
արմատից, որտեղից` դարել, դադար։ Հյուբշմանը (AG 438) եւ Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 654) համեմատում են լիտվ. dar «դեռ, տակաւին» բառի հետ, բայց սա լիտվ. dābar «դեռ, տակաւին» բառի կրճատ ձեւն է։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դեռեւս, դեռադեռ, դեռաբողբոջ, դեռաբոյս, դեռահաւատ, դեռընտիր, մինչդեռ, դեռահաս, դեռատի
Մատենագիտություն
AG 438; Աճառյան (ՀԱԲ) 654; Fraenkel, LEW 79
Տե՛ս նաեւ
Էջ 194, սյունակ 1 Էջ 194
ԴԵՐ- «փոխ(ա)-. հակա-», դեր «դեր, գործառոյթ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dher- «պահել»
արմատից, որտեղից` հայ. դարել, դադար, այլեւ հ. հնդկ. dhar- «պահել, տանել, հաստատել», հուն. θρᾶνος «աթոռ, նայելու տեղ», լիտվ. darýti «անել»։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դերանուն, դերաքրիստոս, դերայ, դերասան, դերասանական, դերակատար, դերաբաժանում, դերբայ, դեր(ա)կոմս
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
դարել
հայ.
դադար
h. հնդկ.
dhar-
«պահել, տանել, հաստատել»
հուն.
θρᾶνος
«աթոռ, նայելու տեղ»
լիտվ.
darýti
«անել»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 195, սյունակ 1 Էջ 195
ԴԵՐԵՒ «ավերակ, խոպան, ամայի տեղ, փուլ, դատարկ, ունայն, իզուր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dherbh- «աշխատել»
արմատից, որից՝ հայ. դերբուկ, այլեւ լիտվ. dirbti «աշխատել», մ. վ. գ. verderben «մեռնել, խորտակվել, փչացնել, վնասել»։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դերեւանալ, դերեւանք, դերեւումն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
dirbti
«աշխատել»
մ. վ. գ.
verderben
«մեռնել, խորտակվել, փչացնել, վնասել»
լիտվ.
dárbas
«աշխատանք»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 257; Ջահ. None
Էջ 196, սյունակ 1 Էջ 196
ԴԷՏ (-ի, -աց) «դիտող, պահապան, հսկիչ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. *dēt
Փոխառություն իրանական աղբյուրից՝ *dēt։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դետակն, դիտել, դիտանոց, դիտաւոր, դիտաւորութիւն, դիտակ, հրաշադէտ, դիտադէտ, գիշերադէտ, գեղեցկադիտակ, դիտարան, դիտատորեալ, դիտմամբ, ակնդէտ, աստղադիտակ, հեռադիտակ, մանրադիտակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. պ.
dītan
պ.
dīdan
ավ.
vi-daētaz-
«չորս կողմը նայող, դետ»
Մատենագիտություն
H. AG 141; Աճ. ՀԱԲ 662
Էջ 197, սյունակ 1 Էջ 197
ԴԺՊԱՐԻՇՏ (դժպաշտ-) «ամբարիշտ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *dužparišt
Հյուբշմանը (AG 142) համարում է հայկական կազմություն՝ իրանական տարրերով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դժպաշտութիւն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 665
Էջ 198, սյունակ 1 Էջ 198
ԴԻԱԹԻԿ (տիաթիկ, տիատիկ) «կտակ, ավետարան»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. διαθήκη
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անտիաթիկ
Մատենագիտություն
H. AG 346; Աճ. ՀԱԲ 666