Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«պար» որոնման արդյունք՝ 652 բառահոդված
· Էջ 17 / 66
Էջ 189, սյունակ 1
ԴԱՒ
(-ոյ, ուշ՝ նաեւ -ու)
«չար միտք, չարամտություն, նենգություն, խարդախություն, դարանակալություն»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ավ. dab-
«խաբել»
Աղբյուր՝ պրթ. daβ
«դավ, խաբեություն»
Հյուբշմանը եւ Աճառյանը բուն աղբյուրը չեն հավաստում, բայց համարում են իրանական փոխառություն (պարսկերենից):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դաւել,
դաւանք,
դաւումն
Նոր՝
դաւադիր, դաւադրութիւն, ազգադաւ, եղբայրադաւ
դաւադիր, դաւադրութիւն, ազգադաւ, եղբայրադաւ
Մատենագիտություն
H. AG 138, 438;
Աճ. ՀԱԲ 641;
Ջահ. ՀԼՊ 523
Էջ 192, սյունակ 1
ԴԵՂԱՆԻ
(տեղանի)
«մախաղ, պարկ, տոպրակ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *thel-
«ուռուցիկություն, կամար կամ փոս, խոռոչ»
Կազմված է -անի ածանցով՝ դեղ- արմատից, որ թերեւս բնիկ հնդեւրոպական ծագում ունի՝ *thel- «ուռուցիկություն, կամար» կամ «փոս, խոռոչ» արմատից (*«ծռել»)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
θολος «կամարավոր կառույց»
հուն.
θολια «ամառային կլոր գլխարկ»
մ. նիդեռ.
doel «փոս»
գ.
dole «փոքր փոս»
գ.
dul «խողովակ»
հ. եկեղեցսլավ.
долъ «անցք, փոս»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 193, սյունակ 1
ԴԵՆ
«պարսկական կրոն, հավատ, աղանդ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. dēn
Աղբյուր՝ պ. dīn
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դենադարձ,
դենակորույս,
պարսկադեն
Մատենագիտություն
H. AG 139;
Աճ. ՀԱԲ 653
Տե՛ս նաեւ
Էջ 193, սյունակ 1
ԴԵՆԻՄԱԶԴԵԶՆ
(դենիմազդեն, դենիմազդէք)
«պարսկական (մազդեզական) կրոն»
Ստուգաբանություն
Էջ 194, սյունակ 1
ԴԵՐԱՆԴԵՐՁԱՊԵՏ
«պարսկական մի բարձր պաշտօնեայ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. dar-andarz-pat
dar- «դուռ» եւ andarzpat > հայ. հանդերձապետ։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 194, սյունակ 1
ԴԵՐԲՈՒԿ
(դարբուկ)
«առապար, խորդուբորդ տեղ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *dherbh-
«աշխատել»
որպէս «դժվարամատույց, չարչարանք հարուցող»
Բնիկ հնդեւրոպական` *dherbh- «աշխատել» արմատից` որպէս «դժվարամատույց, չարչարանք հարուցող»։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
h. անգլ.
deorfan «աշխատել, մեռնել, խորտակվել»
մ. վ. գ.
verderben «մեռնել, խորտակվել, կործանվել, փչացնել, վնասել»
լիտվ.
dirbti «աշ...»
Էջ 195, սյունակ 1
ԴԵՐԻ
««վանք» (բրբ. «ուխտագնացություն, ուխտագնացության ժամանակ տոնախմբություն», «տոնավաճառ», «մի պար»)»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ասոր. dairā
«վանք»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դերեն,
դերանիկ,
դերինակ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 656
Էջ 196, սյունակ 1
ԴԵԶ
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *dheig'h-
«(կավ, խմոր) հունցել, շաղախել, ձեւավորել, քսել»
Հնարավոր է նույն արմատից ծագող իրանական ձեւի միջնորդություն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դիզան,
բոցադեզ,
բազմադեզ,
բոլորադեզ,
երկայնադեզ,
փոփրադեզ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
dēhī «թումբ, պատնեշ, ամբարտակ»
ավ.
duēzayeiti «դիզում է, կանգնեցնում է, բարձրացնում է»
հուն.
tēīxos «պատ, պարիսպ»
Մատենագիտություն
H. AG 439;
Աճ. ՀԱԲ 659
Էջ 196, սյունակ 1
ԴԷՊ
(-ի, -աց)
«դեպք, դիպված, հարմար, պատշաճ, դեպի, մեկի կողմը»
Փոխառություն
հ.-ե. արմատ՝ *dheya-
«տեսնել, նայել»
Հավանաբար փոխառություն իրանական աղբյուրից։ Այն թերեւս հանգում է հնդեւրոպական *dheya- «տեսնել, նայել» արմատին, որտեղից իրանական ճանապարհով ծագում են հայ. դէմ, դէտ ձեւերը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դեպետդեպ,
դեպուդեպ,
դեպուղիղ,
դիպուն,
դիպան,
դիպատրութիւն,
դիպիլ,
դիպող,
դիպուկ,
դիպադէպ,
ինքնադէպ,
բարեդէպ,
հանդէպ,
հանդիպիլ
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Տե՛ս նաեւ
Էջ 197, սյունակ 1
ԴԺՊԱՐԻՇՏ
(դժպաշտ-)
«ամբարիշտ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *dužparišt
Հյուբշմանը (AG 142) համարում է հայկական կազմություն՝ իրանական տարրերով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դժպաշտութիւն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 665
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։