Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 336, սյունակ 1
ԽՆՈՒԼ
(կտր. խից-)
«խցանել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)kel-
«կտրել, անջատել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *khi-n-)
*(s)kel-(-t/d)- «կտրել, անջատել» արմատից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
σχάω
«կտրել, անջատել, դադարեցնել»
հ. իռլ.
skeina
«թեթեւ վիրավորել»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 347, սյունակ 1
ԽՈՒԼ
(-ի, -ից)
«խուլ, չլսող, լուռ, անխոս»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *s(k)h(e)l-
«թեքել, ծռել, հենել, ծուռ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *khōl-)
«թեքել, ծռել, հենել, ծուռ» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խլանալ,
խլխլել,
խլութիւն,
խուլակոյր,
անխուլ,
անխլանալ,
անխլաբար,
զանխուլ,
զանխլանալ,
զանխլաբար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
խեղ, շեղ, շիլ
հուն.
σκολιος
«ծուռ, անարդար, խորամանկ»
հուն.
κυλλος
«կաղ»
գ.
scheel
«շիլ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 148
Էջ 347, սյունակ 1
ԽՈՒԼԱՄ
«ամիրա»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. yulām
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 415
Էջ 347, սյունակ 1
ԽՈՒԼԻՆԶ
(խողինջ, կողինջ, կուղինջ)
«ուռուցք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. qulinj
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 416
Էջ 348, սյունակ 1
ԽՈՒՄ
I
«խմում, խմելը, ըմպում»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *kuem-
«ծծել, խալշտել, կլանել, կուլ տալ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *kuhom-)
*k>*kh անցումով
Սրա մասին է թերեւս խոսում նաեւ խ/կ հերթագայությամբ պահպանված կում արմատը: Քիչ հավանական է Աճառյանի կարծիքը (ՀԱԲ 2, 418) կովկասյան աղբյուրից փոխառություն լինելու մասին՝ քիչ հավաստի (միայն վրացական) զուգահեռներով՝ վրաց. xma «առնել, ընդունել, վերցնել», xmeva «ուտել խմել», ընդ որում սրանց հետ է կապում նաեւ խոխոմ-ը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խմել,
խմումն,
գինեխում,
բազմախմութիւն,
զարբխում,
ջրխմիկ,
բրբ. խխում,
խխմել,
խխմուկ,
խխխիկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
camati, camatī
«ծծում է, խալշտում է»
պ.
camidan
«խմել»
հայ.
քիմ-ք
Մատենագիտություն
Ջաուկյան, ՕԻԴՊԱՅ 119;
ՀԱԲ 418
Տե՛ս նաեւ
Էջ 350, սյունակ 1
ԽՈՒՐՁՆ
(-ձան, -ձունք)
«խուրձ, կապոց»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *kert-
«պտտել, ոլորել, կծկել, կուլ ածել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *khōrtio-no- (?))
Պարզ չէ հարաբերությունը հնդեւրոպական *kures-, *kuers-, *kurs- «փայտ, ծառ» եւ օս. (իրան.) kwiris «խուրձ», կովկասյան (աբազ. kwres, ինգ. kurs «կապոց, խուրձ»), այլեւ ֆիննոուգր. համիմաստ բառերի միջեւ (տե՛ս Աբաեւ, ИЭСОЯ 120, Ջաուկյան, ОИДПАЯ 120, ծան.):
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հնդկ.
krtati
«կապում է, կցում է»
հուն.
καρταλ(λ)ος
«զամբյուղ»
լատ.
cratis
«հյուսված ցանկապատ, ցանկապատիկ»
հ. վ. գ.
horst
«թփուտ»
Մատենագիտություն
Джаукян, ОИДПАЯ 120
Տե՛ս նաեւ
Էջ 350, սյունակ 1
ԽՈՒՓՆ
(խուփ «փակ»)
«խուփ, կափարիչ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)keu-
«ծածկել, փաթաթել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *khu-ph-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խփ(ան)ել (-նուլ),
խփրնկեց,
բացխփ(ն)իկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հնդկ.
skāuti, skunāti
«ծածկում է»
հայ.
ցիւ
հուն.
σκυνια
«հոնքեր»
լատ.
cucullus
«գլխադիր, գլխանոց»
հ. վ. գ.
scūr
«ծածկ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 951;
ՀԱԲ 423
Տե՛ս նաեւ
Էջ 352, սյունակ 1
ԽՈՍԱՓՈՒԼ
«գանձապահ, ոսկեպահ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. χρυσοφύλαξ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 427
Էջ 354, սյունակ 1
ԽՐԲՈՒԿ
(խոփուկ)
«խուլավարսակ, պռչուկ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ker-
«կտրել, հատել, անջատել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *khērp- կամ *khērbh-°)
շնչեղ *kh-ով եւ *-p կամ *-bh ածականով տարբերակներ
Կազմված է -ուկ բուսանվանակազմ ածանցով՝ խրբ- արմատից, որ թերեւս կապ ունի հ.-ե. *(s)ker- «կտրել, հատել, անջատել» արմատի շնչեղ *kh-ով եւ *-p կամ *-bh ածականով տարբերակներից մեկի հետ (*khērp- կամ *khērbh-°).
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ալբ.
shko-zë
<*skrēbhr
պրուս.
skrūoblas
«բուսանունները»
<*skrōbar
Էջ 355, սյունակ 1
ԽՐՇԵԼ
(խրշել, խլշել, խշշել)
«խրտնեցնել»
(ԲՀ)
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ker-
«ցատկել»
կրկնաւոր կազմութիւն
կրկնաւոր կազմութիւն՝ հնդեւրոպական *(s)ker- «ցատկել» արմատից, որից նաեւ խրտնուլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իսլ.
skirra
«վախեցնել, խրտնեցնել»
Մատենագիտություն
Ջաուկյան, ՕԻԴՊԱՅ 114
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։