Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 1700 բառահոդված (էջ 17/170)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 104, սյունակ 1 Էջ 104
ԱՒՐ III (աւուր, յօրէ, աւուրք, աւուրբ, աւուրց, աւուրբք) «օր, գիշեր եւ ցերեկ միասին, ցերեկ, ցերեկվա տեւողութիւնը, ժամանակ, կեանք, տարի»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *āmōr- «օր»
Արմատից։ հայ-հունական զուգաբանութիւն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւրհաս, հանապազաւր, առաջաւրեայ, այսաւր, երկաւրեայ, երկաւուրդ, օրագիր, օրավարձ, օրացույց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ἡμέρα
«օր»
հուն.
ἄμαρα
«օր»
Մատենագիտություն
H. AG 426; Աճ. ՀԱԲ 616
Էջ 104, սյունակ 1 Էջ 104
ԱՒՐԱՍ (օրաս) «լուսատուի լուսողակ, բակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ὅρασις
Աճառյանը չի ընդունում հունական ծագումը:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 617
Էջ 104, սյունակ 1 Էջ 104
ԱՒՐԵՐ (-ի, -աց) (օրեր) «անեծք, նզովք, նախատինք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *au- «խոսել» (անմիջական նախաձեւ՝ *au-ro-) բաղարկված *rəu- ձեւի հետ (*ōr- «խոսել, կանչել»)
Թերեւս կրկնավոր կազմութիւն՝ հնդեւրոպական *au-ro- ձեւից (*au- «խոսել»)՝ բաղարկված *rəu- ձեւի հետ (*ōr- «խոսել, կանչել»)։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
αὐώ
«գոռալ, ճչալ»
հուն.
ἀρᾱ́
«աղոթք, անիծել» (*αρφα)
լատ.
ōrō
«խոսել, խնդրել»
խեթ.
aruuāi
«ժխտել, դիմել»
խեթ.
arliia-
«պատգամախոսել»
Էջ 106, սյունակ 1 Էջ 106
ԱՔ -ի, -ից «ոտք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հյուսիսկովկասյան
փոխառություն հյուսիսկովկասյան աղբյուրից: «ոտքը հասնող զգեստ» (աքական բառի համար):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աքացի, աքացել, աքացելի, աքեացք, աքացիք, աքացանի, աք(ա)ցոտել, աքսոտի, աքսել, աքհան, շնակաքի, քառաքեաց, աք(ո)նմեջ, առաքել, աքական
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
արջ.
ak
բաբ.
akz
բաբ.
agg
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 368; Ջահ. ՀԼՊ 609
Էջ 107, սյունակ 1 Էջ 107
ԱՔԱՍ
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ker- «կանչել, գոչել, հնչել» բնաձայնական արմատից. ա- նախահավելվածի համար
թերեւս նաեւ աքար՝ *ker- բնաձայնական արմատից. ա- նախահավելվածի համար
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աքար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
kasa
«մի կրծող կենդանի՝ աքիս (՞)»
լիտվ.
eškas
«ժանտաքիս» <*keikas
Էջ 110, սյունակ 1 Էջ 110
ԲԱԶՈՒԿ II (-ի, -աց) «թեւի վերնամաս, թեւ, ճյուղ, որթատունկի ճյուղ, արմավի ողկույզ, զորություն, իշխանություն»
Ստուգաբանություն ()
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բազկակից, բազկատարած, բազկանոց, բազկարձակ, բազկացի, բազկել, երկայնաբազուկ
Էջ 111, սյունակ 1 Էջ 111
ԲԱԶՈՒՄ (-ի, -աց) «շատ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
հ.-ե. արմատ՝ *bhng'hu-
փոխատու լեզու՝ իրան. *bazum
հունարենի ազդեցությամբ գործածված է որպես գերադրականին համազոր ձեւակազմիչ. թեեւ հնարավոր էր նաեւ անմիջական զարգացում
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բազմատար, բազմագույն, բազմադիմի, բազմազար, բազմաժամանակեայ, բազմաժողով, բազմահմուտ, բազմանալ, բազմատր, բազմութիւն, բազմաբովանդակ, բազմալեզուեան, բազմակողմանի, բազմահատոր, բազմանիստ, բազմապատիկ, բազմավանկ
Մատենագիտություն
H. AG 426; Աճ. ՀԱԲ 378
Էջ 111, սյունակ 1 Էջ 111
ԲԱԺ I (-ի, -ից) «մաքս, հարկ, տուրք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. baž
փոխատու լեզու՝ պ. baž
ամբողջական փոխառություններ են նաեւ բաժապան, բաժապետ բառերը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բաժտուն, բաժրար, բաժապան, բաժապետ
Էջ 111, սյունակ 1 Էջ 111
ԲԱԺԱԿ (-ի, -աց, -ոյ) (բարժակ, այլեւ, սխալ ստուգաբանությամբ՝ բաժանակ) «բաժակ, գավաթ, ըմպանակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. *bāžak
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բաժակիկ, բաժակեան, բաժակել, բաժակակալ, բաժակագող, բաժակաման, բաժակաձեւ, բաժակաճառ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
բաժանել
Էջ 111, սյունակ 1 Էջ 111
ԲԱԺԱՆԵԼ (բարժանել, բաժան) «բաժանել, տարածել, անջատել, առանձնացնել, զոկել»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. bāžāni
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բաժանորդ, բաժանումն, բարժանումն, բաժանակալ, բաժանակում, բաժանակից, բաժանարար, բաժանաւոր, անբաժան, բարժանողութիւն, բարժանակութիւն, բաժանորդագին, բաժանորդագրութիւն, բաժանորդագրել, բաժանելի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
բաժ
հայ.
բաժակ
հայ.
բաժին
Մատենագիտություն
H. AG 115; Աճ. ՀԱԲ 381