Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 250 բառահոդված (էջ 17/25)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 514, սյունակ 1 Էջ 514
ՄԱՏՆ I (-ին, -ունք, -անց) «մատ, աստիճան, մատնութիւն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mət- *t-ն ն-ի մոտ մնացել է տ, ինչպէս *k-ն ակն բառում, չի շնչեղացել
հ.-ե. արմատ՝ *mē- «չափ» կասկածով հատկացւում են *mē- «չափ» արմատին (որպէս չափ)
Համեմատւում է հ. կիմր. maut, ն. կիմր. bawd, մ. բրետ. meut (<*mə-to) «բութ մատ» բառերի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մատնանշան, մատն(ա)ցոյց, մատնահատ, մատնեք, հնգամատնեան, սանդղամատն, վարդամատն, շալակամատն, անձնամատն, մատանել, մատանի, մատնիչ, մատնանշել, մատնեմատ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. կիմր.
maut
ն. կիմր.
bawd
մ. բրետ.
meut
«բութ մատ» <*mə-to
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 270
Էջ 515, սյունակ 1 Էջ 515
ՄԱՐԳԱՐ «ամսվա 4-րդ օրը»
Ստուգաբանություն ()
Ծագում է Մարգար հատուկ անունից, որ մարգարէ բառից է:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 276
Էջ 519, սյունակ 1 Էջ 519
ՄԱՐՏԻՐՈՂՈԳ (մարտիրողոք, մարտիրողօք, մարտիրողոջք, մարտիրողոջ) «վկայաբանություն, նահատակի կենսագրություն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. μαρτυρολόγιον
Մատենագիտություն
H. AG 364; Աճ. ՀԱԲ 290
Էջ 519, սյունակ 1 Էջ 519
ՄԱՐՏԻՐՈՍ (մարտիւրոս), -ի, -աց «նահատակ, մարտիրոս»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. μάρτυς
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մարտիրոսություն, մարտիրոսական, մարտիրոսաբան, մարտիրոսարան, նախամարտիրոս
Մատենագիտություն
H. AG 364; Աճ. ՀԱԲ 290
Էջ 526, սյունակ 1 Էջ 526
ՄԻ II (-ոյ, այլեւ՝ -ոջ, -ում, -ոջէ) «մի, մեկ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *sem- «մի, միասին» (անմիջական նախաձեւ՝ *smio-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
միաբան, միագործ, միագունդ, միալար, միամիտ, միանալ, միասին, միաւոր, միանգամայն, միակողմանի, մետասան, մեկուսի, մեկողմանի, մեկին, մեկին, մեկն, մեկնել, մեկնոց, միակ, մեկ, միայն, միայնանալ, միայնակ, միայնակեաց, մենաւոր, մենաստան, մենանալ, մենութիւն, միմեանց, միմեանցասէր, միւս, միակին, միահատուռ, միանձնուհի, միացում, մեկնակետ, մենաշնորհ, մենավաճառ, մենավաճառութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
μία
(իգ)
Մատենագիտություն
H. AG 474; Աճ. ՀԱԲ 317-318
Էջ 527, սյունակ 1 Էջ 527
ՄԻՍ (-ոյ, ուշ՝ -ի-, աց) «միս»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mēms- «միս» (անմիջական նախաձեւ՝ *mēmso-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մսակերութիւն, մսահան, մսահատ, մսան, մսմոլ, մսապատ, մսեղի, մսավաճառանոց, կակղամիս, իշամիս, մատաղամիս, խառնամիս, թանձրամիս
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ալբ.
miś
գոթ.
mimz
ռուս.
мясо
թոխ. B
misa
«միս»
Մատենագիտություն
H. AG 474; Աճ. ՀԱԲ 323-324
Էջ 535, սյունակ 1 Էջ 535
ՄՈՍ «շոշափումն» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Առնված է Աստվածաշնչի Մոսի կամ Մուսի հատուկ անվան մեկնութիւնից
Մատենագիտություն
Ամալյան, ԲՀ 408, 5
Էջ 535, սյունակ 1 Էջ 535
ՄՈՎԴԱՍ (մովդաղ) «միայն» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Հավանաբար առնված է Մովդադ հատուկ անվան մեկնութիւնից
Էջ 536, սյունակ 1 Էջ 536
ՄՈՒԱԲ ««ժողով» (ԲՀ)»
Ստուգաբանություն ()
Թերեւս աստուածաշնչային Մովաբ հատուկ անունն է՝ ինչ-որ աղբիւրից առնուած մեկնաբանութեամբ:
Էջ 540, սյունակ 1 Էջ 540
ՄՈՒՐԿ (-ի, -աց) «ցորենի հատիկ, աղանձ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *smeug(h)- «ծխել» (անմիջական նախաձեւ՝ *smug-ro-) (*smeukh-)
արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մրկել, մրկած
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
մոյգ
հայ.
մուխ
(*smukh-)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 363-364